Jak działa orlistat?
Orlistat to lek należący do grupy środków przeciw otyłości, działający bezpośrednio w przewodzie pokarmowym12. Jego głównym zadaniem jest blokowanie działania enzymów trawiennych zwanych lipazami, które odpowiadają za rozkład tłuszczów z pożywienia. Dzięki temu część tłuszczów nie jest wchłaniana przez organizm, lecz wydalana z kałem. Efektem tego działania jest zmniejszenie liczby kalorii dostarczanych z tłuszczów, co pomaga w redukcji masy ciała12. Orlistat nie działa na ośrodkowy układ nerwowy i nie tłumi apetytu.
Wskazania do stosowania orlistatu
Wskazania do stosowania orlistatu zależą od postaci leku, wieku pacjenta oraz obecności dodatkowych czynników ryzyka. Substancja ta jest dostępna w różnych dawkach i postaciach, co wpływa na zakres jej zastosowań. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące wskazań u dorosłych oraz dzieci i młodzieży.
Wskazania u dorosłych
Orlistat jest stosowany jako środek wspomagający odchudzanie u osób dorosłych w następujących przypadkach:
- Leczenie otyłości – orlistat stosuje się u osób z otyłością, czyli z indeksem masy ciała (BMI) równym lub większym niż 30 kg/m23.
- Leczenie nadwagi z czynnikami ryzyka – substancję można również stosować u osób z nadwagą (BMI ≥ 28 kg/m2), jeśli występują u nich dodatkowe czynniki ryzyka, takie jak np. nadciśnienie, cukrzyca czy zaburzenia gospodarki lipidowej3.
- Wspomaganie diety – orlistat powinien być zawsze stosowany równocześnie z umiarkowanie niskokaloryczną dietą o obniżonej zawartości tłuszczu4.
W przypadku osób dorosłych leczenie orlistatem należy przerwać, jeśli po 12 tygodniach nie nastąpiło zmniejszenie masy ciała o co najmniej 5% w stosunku do masy ciała na początku terapii3.
Wskazania u dzieci i młodzieży
Orlistat w postaci kapsułek twardych (120 mg) może być stosowany u młodzieży w wieku od 12 lat z otyłością, czyli BMI przekraczającym wartości odpowiednie dla wieku i wzrostu7. Warunkiem jest stosowanie leku razem z niskokaloryczną dietą oraz aktywnością fizyczną.
- Otyłość u młodzieży od 12. roku życia – orlistat można stosować u młodych pacjentów wyłącznie pod ścisłą kontrolą, przy jednoczesnym przestrzeganiu diety oraz zaleceń dotyczących aktywności fizycznej7.
Nie zaleca się stosowania orlistatu u dzieci poniżej 12. roku życia.
Wskazania niedozwolone u dzieci
Stosowanie orlistatu w leczeniu nadwagi lub otyłości u dzieci poniżej 12. roku życia jest przeciwwskazane7.
Inne szczególne grupy pacjentów
W przypadku pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek, stosowanie orlistatu może wiązać się z ryzykiem nadmiernego wydalania szczawianów z moczem, co może prowadzić do powikłań nerkowych89. U osób z cukrzycą typu 2 skuteczność leku w redukcji masy ciała może być nieco niższa niż u osób bez cukrzycy, a leczenie przeciwcukrzycowe może wymagać ścisłej kontroli i ewentualnej modyfikacji dawek leków6. Nie zaleca się stosowania orlistatu u osób z rzadkimi zaburzeniami wchłaniania oraz w niektórych przypadkach nietolerancji cukrów zawartych w preparacie10.
- Orlistat może wpływać na wchłanianie niektórych witamin rozpuszczalnych w tłuszczach (A, D, E, K), dlatego zaleca się przyjmowanie dodatkowych preparatów witaminowych przed snem5.
- Lek może wchodzić w interakcje z niektórymi innymi lekami, np. przeciwcukrzycowymi, na nadciśnienie, obniżającymi cholesterol, przeciwpadaczkowymi czy lewotyroksyną511.
- W przypadku ciężkiej biegunki podczas stosowania orlistatu skuteczność doustnej antykoncepcji może być obniżona – zaleca się wtedy dodatkową metodę zabezpieczenia129.
- Nie należy stosować orlistatu u osób z niektórymi rzadkimi chorobami metabolicznymi lub zaburzeniami trawienia cukrów10.
Porównanie wskazań – tabela
| Wskazanie | Dorośli | Dzieci > 12 lat | Dzieci < 12 lat | Osoby starsze | Pacjenci z niewydolnością nerek |
|---|---|---|---|---|---|
| Otyłość (BMI ≥ 30 kg/m2) | Tak | Tak | Nie | Tak | Tak, z ostrożnością |
| Nadwaga (BMI ≥ 28 kg/m2) z czynnikami ryzyka | Tak | Tak | Nie | Tak | Tak, z ostrożnością |
Orlistat – skuteczny wybór dla osób z nadwagą i otyłością
Orlistat jest skuteczną opcją wspomagającą leczenie nadwagi i otyłości zarówno u dorosłych, jak i u młodzieży powyżej 12. roku życia, pod warunkiem spełnienia określonych kryteriów BMI i przy odpowiednim wsparciu dietetycznym oraz aktywności fizycznej347. Lek nie jest przeznaczony dla dzieci poniżej 12 lat ani dla osób, u których przyjmowanie tłuszczów jest przeciwwskazane. Orlistat działa wyłącznie w przewodzie pokarmowym i nie wpływa na ośrodkowy układ nerwowy, co czyni go bezpieczniejszym dla wielu pacjentów. Jednak jego stosowanie wymaga przestrzegania zaleceń dietetycznych i monitorowania ewentualnych interakcji z innymi lekami.


















