Olodaterol – działania niepożądane i ich charakterystyka

Każda substancja lecznicza może powodować działania niepożądane, choć nie u każdego pacjenta one wystąpią1. Olodaterol, stosowany w leczeniu POChP w postaci roztworu do inhalacji, cechuje się raczej łagodnym profilem działań ubocznych – najczęściej są to objawy takie jak zapalenie nosa i gardła, zawroty głowy, nadciśnienie, wysypka czy bóle stawów, które zazwyczaj mają łagodne lub umiarkowane nasilenie1. Częstość i rodzaj działań niepożądanych mogą jednak różnić się w zależności od postaci leku, dawki, długości stosowania oraz tego, czy olodaterol przyjmowany jest samodzielnie, czy w połączeniu z innymi substancjami czynnymi, takimi jak tiotropium23.

Na ryzyko wystąpienia działań niepożądanych mogą wpływać także indywidualne cechy pacjenta, takie jak wiek, stan zdrowia czy stosowanie innych leków45.

Działania niepożądane – podział według częstości występowania

Działania niepożądane olodaterolu można podzielić według częstości występowania, korzystając z następującej klasyfikacji:

  • Bardzo często (u więcej niż 1 na 10 osób)
  • Często (u 1 na 100 do mniej niż 1 na 10 osób)
  • Niezbyt często (u 1 na 1 000 do mniej niż 1 na 100 osób)
  • Rzadko (u 1 na 10 000 do mniej niż 1 na 1 000 osób)
  • Bardzo rzadko (u mniej niż 1 na 10 000 osób)
  • Częstość nieznana (brak dokładnych danych)

Niezbyt częste działania niepożądane

  • Zapalenie nosa i gardła – może objawiać się katarem, bólem gardła i uczuciem zatkanego nosa6
  • Zawroty głowy – uczucie braku równowagi lub wirowania6
  • Wysypka – zmiany skórne, mogą być objawem nadwrażliwości6
  • Ból głowy78
  • Suchość błony śluzowej jamy ustnej – uczucie suchości w ustach, szczególnie przy długotrwałym stosowaniu78
  • Kaszel78
  • Dysfonia – zmiana barwy głosu78

Rzadkie działania niepożądane

  • Nadciśnienie tętnicze – podwyższone ciśnienie krwi678
  • Bóle stawów678
  • Bezsenność – trudności z zasypianiem lub utrzymaniem snu78
  • Niewyraźne widzenie78
  • Migotanie przedsionków, kołatanie serca, częstoskurcz nadkomorowy – zaburzenia rytmu serca, mogą objawiać się uczuciem szybkiego bicia serca lub nieregularnym pulsem78
  • Zapalenie gardła, zapalenie krtani, krwawienie z nosa78
  • Suchość skóry, świąd, wysypka, pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy – różnego rodzaju zmiany i podrażnienia skóry, czasami o charakterze alergicznym78
  • Zaparcia, nudności, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, kandydoza jamy ustnej i gardła – dolegliwości ze strony układu pokarmowego78
  • Zatrzymanie moczu, zakażenie układu moczowego, bolesne lub utrudnione oddawanie moczu78
  • Ból pleców, obrzęk stawów78
Ważne: Działania niepożądane mogą mieć różny przebieg u różnych osób. Często są łagodne i ustępują samoistnie, ale niektóre, zwłaszcza u osób starszych lub z chorobami współistniejącymi, mogą być poważniejsze. W przypadku wystąpienia niepokojących objawów, takich jak silna wysypka, obrzęk twarzy, trudności w oddychaniu czy nagłe pogorszenie samopoczucia, należy niezwłocznie zasięgnąć pomocy medycznej. Ryzyko niektórych działań niepożądanych, np. suchości błony śluzowej jamy ustnej, może być większe u osób w podeszłym wieku45.

Działania niepożądane o nieznanej częstości

Działania niepożądane charakterystyczne dla beta2-mimetyków

Olodaterol należy do grupy długo działających beta2-mimetyków, dlatego mogą pojawić się działania niepożądane typowe dla tej grupy leków, takie jak:

Działania niepożądane przy stosowaniu olodaterolu z innymi substancjami

W przypadku preparatów złożonych, zawierających olodaterol i tiotropium, mogą pojawić się również działania niepożądane charakterystyczne dla obu składników. Najczęściej zgłaszanym działaniem niepożądanym o podłożu przeciwcholinergicznym (związanym z tiotropium) była suchość błony śluzowej jamy ustnej710. U niewielkiej liczby pacjentów może dojść do poważniejszych skutków, takich jak jaskra, zaparcia, niedrożność jelit czy zatrzymanie moczu45.

Ważne:

  • Jeśli wystąpią objawy takie jak trudności w oddychaniu, silny ból w klatce piersiowej, znaczne osłabienie lub reakcje alergiczne (np. obrzęk twarzy, języka, gardła), należy niezwłocznie poszukać pomocy medycznej.
  • U osób starszych ryzyko niektórych działań niepożądanych może być większe, szczególnie tych związanych z suchością błony śluzowej jamy ustnej oraz działaniami przeciwcholinergicznymi45.
  • W razie wystąpienia jakichkolwiek nietypowych lub nasilających się objawów w trakcie terapii, warto omówić je z lekarzem.

Zgłaszanie działań niepożądanych

Każde działanie niepożądane, które wystąpi w trakcie stosowania olodaterolu, powinno być zgłaszane do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych (URPL), np. przez stronę internetową: https://smz.ezdrowie.gov.pl, lub bezpośrednio do producenta leku111213.

Tabela działań niepożądanych olodaterolu

Układ narządowy Bardzo często Często Niezbyt często Rzadko Bardzo rzadko Częstość nieznana
Zakażenia Zapalenie nosa i gardła Zapalenie nosogardzieli
Układ nerwowy Zawroty głowy, ból głowy Bezsenność
Układ sercowo-naczyniowy Tachykardia Nadciśnienie tętnicze, migotanie przedsionków, kołatanie serca, częstoskurcz nadkomorowy Arytmia, niedokrwienie mięśnia sercowego, dusznica bolesna, niedociśnienie
Układ oddechowy Kaszel, dysfonia Zapalenie gardła, zapalenie krtani, krwawienie z nosa, skurcz oskrzeli Zapalenie zatok
Układ pokarmowy Suchość błony śluzowej jamy ustnej Zaparcia, nudności, kandydoza jamy ustnej i gardła, zapalenie dziąseł, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej Niedrożność jelit, porażenna niedrożność jelit, dysfagia, refluks żołądkowo-przełykowy, zapalenie języka, próchnica
Skóra i tkanka podskórna Wysypka, pokrzywka, świąd, obrzęk naczynioruchowy, nadwrażliwość Reakcje anafilaktyczne, zakażenia lub owrzodzenia skórne, suchość skóry
Mięśnie i stawy Bóle stawów, ból pleców, obrzęk stawów
Nerki i drogi moczowe Zatrzymanie moczu, zakażenie układu moczowego, bolesne lub utrudnione oddawanie moczu
Inne Odwodnienie, hipokaliemia, hiperglikemia, kwasica metaboliczna, zmęczenie, złe samopoczucie

Olodaterol – bezpieczeństwo stosowania w praktyce

Olodaterol jest stosowany w leczeniu POChP, a działania niepożądane pojawiają się stosunkowo rzadko i najczęściej mają łagodny przebieg. Jednak u niektórych pacjentów, szczególnie w przypadku preparatów złożonych lub długotrwałego stosowania, mogą wystąpić poważniejsze skutki uboczne, w tym zaburzenia rytmu serca, reakcje alergiczne czy problemy z oddawaniem moczu. Warto regularnie obserwować swój stan zdrowia i informować lekarza o wszystkich niepokojących objawach. Dzięki temu można zapewnić sobie bezpieczeństwo i skuteczność terapii178.

Pytania i odpowiedzi

Jakie są najczęstsze działania niepożądane olodaterolu?

Najczęstsze działania niepożądane to zapalenie nosa i gardła, zawroty głowy, nadciśnienie, wysypka i bóle stawów. Najczęściej mają one łagodne lub umiarkowane nasilenie1.

Czy działania niepożądane olodaterolu zależą od drogi podania?

Tak, profil działań niepożądanych może się różnić w zależności od drogi podania, postaci leku oraz tego, czy olodaterol stosowany jest samodzielnie czy w połączeniu z innymi substancjami czynnymi23.

Jak zgłosić działania niepożądane po olodaterolu?

Działania niepożądane można zgłaszać do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych URPL lub bezpośrednio do producenta leku456.

Czy olodaterol może powodować poważne działania niepożądane?

W rzadkich przypadkach mogą wystąpić poważne działania niepożądane, takie jak zaburzenia rytmu serca, reakcje alergiczne czy zatrzymanie moczu. Ryzyko takich objawów jest większe u osób starszych lub przy długotrwałym stosowaniu78.