Ogólne zasady dawkowania olaparybu

Olaparyb jest stosowany przede wszystkim w leczeniu podtrzymującym dorosłych pacjentów z nowotworami złośliwymi, takimi jak rak jajnika, piersi, trzustki, gruczołu krokowego czy endometrium12. Lek występuje w postaci tabletek powlekanych w dawkach 100 mg i 150 mg i przeznaczony jest do podawania doustnego34.

  • Standardowa zalecana dawka to 300 mg (czyli dwie tabletki po 150 mg) dwa razy na dobę, co daje łącznie 600 mg na dobę56.
  • Lek można przyjmować niezależnie od posiłków78.
  • Tabletki należy połykać w całości, nie wolno ich żuć, rozkruszać ani dzielić78.
  • Czas trwania leczenia zależy od wskazania i tolerancji leku przez pacjenta910.

Dawkowanie w monoterapii i terapiach skojarzonych

  • Monoterapia – stosowana najczęściej w leczeniu podtrzymującym raka jajnika, raka piersi, gruczolakoraka trzustki oraz przerzutowego, opornego na kastrację raka gruczołu krokowego56.
  • Terapie skojarzone – olaparyb może być podawany razem z innymi lekami, np. z bewacyzumabem, abirateronem, prednizonem/prednizolonem lub durwalumabem. W takich przypadkach dawkowanie pozostałych leków ustalane jest osobno, zgodnie z ich charakterystyką1112.
Ważne: W przypadku wystąpienia działań niepożądanych, takich jak nudności, wymioty, biegunka czy niedokrwistość, lekarz może zalecić czasowe przerwanie leczenia lub zmniejszenie dawki olaparybu. Dawka może być obniżona do 250 mg (jedna tabletka 150 mg i jedna 100 mg) dwa razy na dobę, a w razie potrzeby nawet do 200 mg (dwie tabletki po 100 mg) dwa razy na dobę. Przy konieczności jednoczesnego stosowania niektórych innych leków, np. inhibitorów CYP3A, dawka olaparybu powinna być odpowiednio zredukowana13141516.

Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów

Dzieci i młodzież

Bezpieczeństwo i skuteczność olaparybu u dzieci i młodzieży nie zostały określone. Brak jest danych na temat stosowania w tej grupie wiekowej, dlatego lek nie jest zalecany dla osób poniżej 18 roku życia78.

Pacjenci w podeszłym wieku

U osób starszych nie jest wymagane rutynowe dostosowywanie dawki początkowej. Jednak decyzję o rozpoczęciu terapii zawsze podejmuje lekarz, biorąc pod uwagę ogólny stan zdrowia pacjenta1416.

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

  • Łagodne zaburzenia czynności nerek (klirens kreatyniny 51–80 ml/min): nie jest konieczna zmiana dawki1718.
  • Umiarkowane zaburzenia czynności nerek (klirens kreatyniny 31–50 ml/min): zalecana dawka to 200 mg (dwie tabletki po 100 mg) dwa razy na dobę (łącznie 400 mg na dobę)1416.
  • Ciężkie zaburzenia czynności nerek (klirens kreatyniny ≤30 ml/min): nie zaleca się stosowania olaparybu, chyba że korzyści przeważają nad ryzykiem. W takim przypadku pacjent powinien być ściśle monitorowany1718.

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

  • Łagodne lub umiarkowane zaburzenia czynności wątroby (A lub B w skali Child-Pugh): nie jest wymagana modyfikacja dawki1718.
  • Ciężkie zaburzenia czynności wątroby (C w skali Child-Pugh): nie zaleca się stosowania olaparybu, gdyż brak jest danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności78.

Kobiety w ciąży i karmiące piersią

  • Olaparyb nie powinien być stosowany w czasie ciąży, ponieważ może uszkadzać płód1920.
  • Podczas leczenia i przez miesiąc po jego zakończeniu nie należy karmić piersią2122.

Modyfikacja dawkowania w zależności od wskazania i interakcji z innymi lekami

W większości wskazań (rak jajnika, piersi, trzustki, gruczołu krokowego, endometrium) stosuje się tę samą dawkę olaparybu – 300 mg dwa razy na dobę, niezależnie od tego, czy lek jest stosowany w monoterapii czy w połączeniu z innymi lekami56. W przypadku terapii skojarzonych, dawkowanie innych leków (np. bewacyzumabu, abirateronu, prednizonu/prednizolonu, durwalumabu) należy ustalić według ich własnych zaleceń1112.

Gdy pacjent stosuje jednocześnie silne lub umiarkowane inhibitory enzymu CYP3A (leki mogące wpływać na metabolizm olaparybu), konieczne jest zmniejszenie dawki olaparybu do 100 mg (silne inhibitory) lub 150 mg (umiarkowane inhibitory) dwa razy na dobę1416.

Najważniejsze zasady dotyczące przyjmowania olaparybu:

  • Jeśli zapomnisz przyjąć dawkę, przyjmij kolejną o zaplanowanej porze, nie podwajaj dawki1315.
  • Przerwy w leczeniu i modyfikacje dawki powinny być zawsze konsultowane z lekarzem.
  • W przypadku długotrwałego stosowania zalecane są regularne badania krwi, aby kontrolować parametry hematologiczne, zwłaszcza na początku leczenia2324.
  • Przed rozpoczęciem terapii, lekarz może zlecić wykonanie testu genetycznego, aby potwierdzić obecność odpowiednich mutacji2526.

Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania

Zalecana dawka olaparybu to 300 mg dwa razy na dobę, czyli 600 mg na dobę. Doświadczenie z przedawkowaniem jest ograniczone, ale w badaniach klinicznych przyjmowanie do 900 mg na dobę przez dwa dni nie powodowało nieoczekiwanych działań niepożądanych. Nie opisano objawów typowego przedawkowania, jednak w razie podejrzenia przekroczenia dawki należy wdrożyć leczenie objawowe i podtrzymujące2728.

Podsumowanie dawkowania olaparybu w różnych grupach pacjentów

Grupa pacjentów Schemat dawkowania
Dorośli 300 mg dwa razy na dobę (łącznie 600 mg na dobę), niezależnie od posiłków56
Dzieci i młodzież Nie zaleca się stosowania – brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności78
Osoby starsze Brak konieczności zmiany dawki początkowej1416
Pacjenci z łagodnymi zaburzeniami czynności nerek Bez zmiany dawki1718
Pacjenci z umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek 200 mg dwa razy na dobę (łącznie 400 mg na dobę)1416
Pacjenci z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek Nie zaleca się stosowania, chyba że korzyści przeważają nad ryzykiem1718
Pacjenci z łagodnymi/umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby Bez zmiany dawki1718
Pacjenci z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby Nie zaleca się stosowania78
Kobiety w ciąży Przeciwwskazane2122
Kobiety karmiące piersią Przeciwwskazane w trakcie leczenia i przez 1 miesiąc po zakończeniu2122

Olaparyb – elastyczność i bezpieczeństwo dawkowania

Dawkowanie olaparybu jest dobrze określone i najczęściej jednakowe dla większości wskazań oraz grup pacjentów dorosłych. Lek można stosować zarówno w monoterapii, jak i w połączeniu z innymi lekami, a przy wystąpieniu działań niepożądanych lub interakcjach możliwa jest indywidualna modyfikacja dawki. Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby, osoby starsze oraz kobiety w ciąży i karmiące piersią wymagają szczególnej uwagi i często innego podejścia do leczenia. Bezpieczeństwo terapii zapewnia regularna kontrola lekarska oraz dostosowanie dawkowania do potrzeb pacjenta.

Pytania i odpowiedzi

Jakie jest standardowe dawkowanie olaparybu u dorosłych?

Standardowa dawka olaparybu dla dorosłych to 300 mg dwa razy na dobę (łącznie 600 mg na dobę).

Czy olaparyb można stosować u dzieci lub młodzieży?

Nie zaleca się stosowania olaparybu u dzieci i młodzieży – brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności.

Jak modyfikować dawkę olaparybu przy umiarkowanej niewydolności nerek?

W umiarkowanej niewydolności nerek (klirens kreatyniny 31–50 ml/min) zalecana dawka to 200 mg dwa razy na dobę.

Czy konieczna jest zmiana dawki olaparybu u osób starszych?

Nie, u osób starszych nie jest wymagane rutynowe dostosowanie dawki początkowej.

Co zrobić, jeśli pacjent pominie dawkę olaparybu?

Należy przyjąć kolejną dawkę o zaplanowanej porze, nie należy przyjmować podwójnej dawki.