Olaflur – co to za substancja?
Olaflur to aminofluorek, który jest często wykorzystywany w preparatach do higieny jamy ustnej, zwłaszcza w żelach przeciwpróchniczych. Jego zadaniem jest wzmacnianie szkliwa i ochrona przed próchnicą, dzięki dłuższemu utrzymywaniu się fluorku na powierzchni zębów1.
Standardowa dawka i ryzyko przedawkowania olafluru
Standardowe stosowanie olafluru w postaci żelu zapewnia bezpieczne ilości fluorku, które nie powodują niepożądanych skutków ubocznych. Przedawkowanie może nastąpić, gdy do organizmu dostanie się zbyt duża ilość żelu – na przykład po połknięciu znacznej jego ilości podczas aplikacji2.
- Typowa dawka fluoru w 1 g żelu wynosi 12,5 mg, z czego 30,32 mg stanowi aminofluorek olaflur3.
- Do przedawkowania dochodzi zazwyczaj w wyniku połknięcia dużych ilości żelu, np. 3 g żelu (zawierającego do 37,5 mg fluorku)2.
- Przewlekłe przekraczanie zalecanych dawek, szczególnie u dzieci, może prowadzić do zaburzeń w budowie szkliwa zębów (fluoroza)2.
Objawy przedawkowania olafluru
Objawy przedawkowania olafluru różnią się w zależności od ilości przyjętej substancji oraz drogi podania2.
Ostre przedawkowanie
- Miejscowe podrażnienia błony śluzowej jamy ustnej2.
- Nudności2.
- Wymioty2.
- Biegunka2.
Objawy te pojawiają się zazwyczaj w ciągu pierwszej godziny po połknięciu i mijają po 3–6 godzinach2.
Przewlekłe przedawkowanie
- Przy regularnym przekraczaniu dziennej dawki fluoru (ponad 2 mg dziennie) u dzieci do 8. roku życia może dojść do fluorozy szkliwa, czyli trwałych zaburzeń w jego budowie i mineralizacji2.
- U osób dorosłych nie obserwuje się takich zmian nawet przy wyższych dawkach dziennych2.
Postępowanie w przypadku przedawkowania olafluru
Sposób postępowania zależy od ilości przyjętego fluorku oraz nasilenia objawów4:
- W przypadku łagodnych objawów (przyjęcie mniej niż 150 mg fluorku, czyli mniej niż 12 g żelu) zaleca się spożycie napojów bogatych w wapń, np. mleka lub przyjęcie tabletek musujących z solami wapnia. Wapń wiąże fluorki, ograniczając ich szkodliwe działanie4.
- W przypadku ciężkiego zatrucia (ponad 150 mg fluorku, czyli ponad 12 g żelu) dodatkowo można zastosować węgiel aktywowany, a w razie potrzeby – dożylne podanie soli wapnia, wymuszoną diurezę (zwiększenie wydalania moczu) oraz alkalizowanie moczu4.
- Niezbędna jest kontrola tętna, krzepnięcia krwi, równowagi elektrolitowej i kwasowo-zasadowej4.
- Dzieci są szczególnie narażone na ryzyko przewlekłego przedawkowania olafluru, zwłaszcza w okresie formowania się zębów mlecznych i stałych.
- Regularne przekraczanie zalecanej dziennej dawki fluorku może prowadzić do trwałych zmian w szkliwie (fluoroza).
- W razie przypadkowego połknięcia większej ilości żelu warto jak najszybciej podać dziecku do picia mleko.
- Jeśli pojawią się poważniejsze objawy lub połknięta ilość była znaczna, należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza.
Tabela podsumowująca objawy i postępowanie w przypadku przedawkowania olafluru
| Objawy | Postępowanie | Konieczność hospitalizacji |
|---|---|---|
| Łagodne (nudności, wymioty, biegunka, podrażnienie jamy ustnej) | Podanie napojów z wapniem (mleko, tabletki musujące) | Nie zawsze, zależnie od samopoczucia |
| Umiarkowane (utrzymujące się objawy żołądkowo-jelitowe, osłabienie) | Jak wyżej, obserwacja i kontrola stanu ogólnego | Może być wskazana, zwłaszcza u dzieci |
| Ciężkie (duża ilość połkniętego żelu, zaburzenia elektrolitowe) | Wapń doustnie i/lub dożylnie, węgiel aktywny, wymuszona diureza, alkalizacja moczu, monitorowanie parametrów życiowych | Tak, szczególnie u dzieci i przy dużych dawkach |
Olaflur – bezpieczeństwo stosowania i zagrożenia związane z przedawkowaniem
Olaflur jest bezpieczny przy prawidłowym stosowaniu zgodnie z zaleceniami producenta. Przypadkowe lub przewlekłe przekroczenie dawek, szczególnie u dzieci, niesie jednak ryzyko niepożądanych skutków. Długotrwałe stosowanie zbyt dużych ilości może prowadzić do trwałych zmian w szkliwie, a ostre przedawkowanie może wywołać objawy żołądkowo-jelitowe. W przypadku podejrzenia przedawkowania warto jak najszybciej podjąć odpowiednie działania, aby zminimalizować ryzyko powikłań24.


















