Olaflur – co to za substancja?

Olaflur to aminofluorek, który jest często wykorzystywany w preparatach do higieny jamy ustnej, zwłaszcza w żelach przeciwpróchniczych. Jego zadaniem jest wzmacnianie szkliwa i ochrona przed próchnicą, dzięki dłuższemu utrzymywaniu się fluorku na powierzchni zębów1.

Standardowa dawka i ryzyko przedawkowania olafluru

Standardowe stosowanie olafluru w postaci żelu zapewnia bezpieczne ilości fluorku, które nie powodują niepożądanych skutków ubocznych. Przedawkowanie może nastąpić, gdy do organizmu dostanie się zbyt duża ilość żelu – na przykład po połknięciu znacznej jego ilości podczas aplikacji2.

  • Typowa dawka fluoru w 1 g żelu wynosi 12,5 mg, z czego 30,32 mg stanowi aminofluorek olaflur3.
  • Do przedawkowania dochodzi zazwyczaj w wyniku połknięcia dużych ilości żelu, np. 3 g żelu (zawierającego do 37,5 mg fluorku)2.
  • Przewlekłe przekraczanie zalecanych dawek, szczególnie u dzieci, może prowadzić do zaburzeń w budowie szkliwa zębów (fluoroza)2.
Ważne: Przedawkowanie olafluru najczęściej wiąże się z przypadkowym połknięciem większej ilości żelu, zwłaszcza przez dzieci. Objawy pojawiają się zwykle w ciągu pierwszej godziny od połknięcia i zazwyczaj ustępują po kilku godzinach. Długotrwałe nadużywanie może jednak prowadzić do trwałych zmian w szkliwie, dlatego ważne jest przestrzeganie zaleceń dotyczących stosowania preparatów z fluorem.

Objawy przedawkowania olafluru

Objawy przedawkowania olafluru różnią się w zależności od ilości przyjętej substancji oraz drogi podania2.

Ostre przedawkowanie

Objawy te pojawiają się zazwyczaj w ciągu pierwszej godziny po połknięciu i mijają po 3–6 godzinach2.

Przewlekłe przedawkowanie

  • Przy regularnym przekraczaniu dziennej dawki fluoru (ponad 2 mg dziennie) u dzieci do 8. roku życia może dojść do fluorozy szkliwa, czyli trwałych zaburzeń w jego budowie i mineralizacji2.
  • U osób dorosłych nie obserwuje się takich zmian nawet przy wyższych dawkach dziennych2.

Postępowanie w przypadku przedawkowania olafluru

Sposób postępowania zależy od ilości przyjętego fluorku oraz nasilenia objawów4:

  • W przypadku łagodnych objawów (przyjęcie mniej niż 150 mg fluorku, czyli mniej niż 12 g żelu) zaleca się spożycie napojów bogatych w wapń, np. mleka lub przyjęcie tabletek musujących z solami wapnia. Wapń wiąże fluorki, ograniczając ich szkodliwe działanie4.
  • W przypadku ciężkiego zatrucia (ponad 150 mg fluorku, czyli ponad 12 g żelu) dodatkowo można zastosować węgiel aktywowany, a w razie potrzeby – dożylne podanie soli wapnia, wymuszoną diurezę (zwiększenie wydalania moczu) oraz alkalizowanie moczu4.
  • Niezbędna jest kontrola tętna, krzepnięcia krwi, równowagi elektrolitowej i kwasowo-zasadowej4.
Informacja dla rodziców:

  • Dzieci są szczególnie narażone na ryzyko przewlekłego przedawkowania olafluru, zwłaszcza w okresie formowania się zębów mlecznych i stałych.
  • Regularne przekraczanie zalecanej dziennej dawki fluorku może prowadzić do trwałych zmian w szkliwie (fluoroza).
  • W razie przypadkowego połknięcia większej ilości żelu warto jak najszybciej podać dziecku do picia mleko.
  • Jeśli pojawią się poważniejsze objawy lub połknięta ilość była znaczna, należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza.

Tabela podsumowująca objawy i postępowanie w przypadku przedawkowania olafluru

Objawy Postępowanie Konieczność hospitalizacji
Łagodne (nudności, wymioty, biegunka, podrażnienie jamy ustnej) Podanie napojów z wapniem (mleko, tabletki musujące) Nie zawsze, zależnie od samopoczucia
Umiarkowane (utrzymujące się objawy żołądkowo-jelitowe, osłabienie) Jak wyżej, obserwacja i kontrola stanu ogólnego Może być wskazana, zwłaszcza u dzieci
Ciężkie (duża ilość połkniętego żelu, zaburzenia elektrolitowe) Wapń doustnie i/lub dożylnie, węgiel aktywny, wymuszona diureza, alkalizacja moczu, monitorowanie parametrów życiowych Tak, szczególnie u dzieci i przy dużych dawkach

Olaflur – bezpieczeństwo stosowania i zagrożenia związane z przedawkowaniem

Olaflur jest bezpieczny przy prawidłowym stosowaniu zgodnie z zaleceniami producenta. Przypadkowe lub przewlekłe przekroczenie dawek, szczególnie u dzieci, niesie jednak ryzyko niepożądanych skutków. Długotrwałe stosowanie zbyt dużych ilości może prowadzić do trwałych zmian w szkliwie, a ostre przedawkowanie może wywołać objawy żołądkowo-jelitowe. W przypadku podejrzenia przedawkowania warto jak najszybciej podjąć odpowiednie działania, aby zminimalizować ryzyko powikłań24.

Pytania i odpowiedzi

Jakie są objawy przedawkowania olafluru?

Ostre przedawkowanie olafluru może powodować nudności, wymioty, biegunkę i podrażnienie jamy ustnej. Objawy pojawiają się zwykle w ciągu godziny od połknięcia i mijają po kilku godzinach.

Co zrobić w przypadku połknięcia dużej ilości żelu z olaflurem?

Należy jak najszybciej wypić mleko lub przyjąć preparat wapniowy, a w przypadku nasilonych objawów skontaktować się z lekarzem.

Czy olaflur jest niebezpieczny dla dzieci?

Przy regularnym przekraczaniu zalecanej dawki fluorku u dzieci do 8. roku życia może dojść do trwałych zmian w szkliwie (fluoroza).

Czy istnieje antidotum na przedawkowanie olafluru?

Nie ma specyficznego antidotum, ale zaleca się podanie wapnia oraz, w cięższych przypadkach, węgla aktywnego i leczenie szpitalne.