Bezpieczeństwo stosowania obinutuzumabu – na co zwrócić uwagę?

Obinutuzumab to przeciwciało monoklonalne stosowane w leczeniu niektórych nowotworów układu chłonnego, takich jak przewlekła białaczka limfocytowa i chłoniak grudkowy. Chociaż lek ten może być bardzo skuteczny, jego stosowanie wymaga zachowania szczególnej ostrożności, zwłaszcza u osób z chorobami współistniejącymi oraz w określonych grupach pacjentów1.

Bezpieczeństwo u kobiet w ciąży i matek karmiących piersią

Stosowanie obinutuzumabu w ciąży nie jest zalecane, chyba że korzyści dla matki przeważają nad potencjalnym ryzykiem dla dziecka2. Lek może przenikać przez łożysko i powodować zmniejszenie liczby limfocytów B u noworodka, co może wpływać na układ odpornościowy dziecka. U niemowląt narażonych na obinutuzumab podczas życia płodowego należy opóźnić szczepienia żywymi szczepionkami do czasu powrotu liczby limfocytów do normy3.

Obinutuzumab przenika do mleka matki (potwierdzono to w badaniach na zwierzętach), dlatego zaleca się zakończenie karmienia piersią w trakcie terapii i przez 18 miesięcy po jej zakończeniu3.

Wpływ na prowadzenie pojazdów i obsługę maszyn

Obinutuzumab nie wpływa bezpośrednio na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Jednak reakcje związane z wlewem, takie jak zawroty głowy, zmęczenie czy niedociśnienie, mogą wystąpić zwłaszcza podczas pierwszego podania leku. W przypadku pojawienia się takich objawów należy powstrzymać się od prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn do czasu ich ustąpienia4.

Ważne: Reakcje związane z wlewem są najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi podczas stosowania obinutuzumabu. Objawy takie jak gorączka, dreszcze, niedociśnienie, ból głowy, nudności czy duszność mogą wystąpić głównie podczas pierwszego wlewu. W razie ich pojawienia się konieczna jest ścisła obserwacja pacjenta, a czasami także modyfikacja leczenia. U osób z chorobami serca lub płuc ryzyko powikłań może być większe15.

Interakcje z alkoholem

Brak jest danych wskazujących na specyficzne interakcje obinutuzumabu z alkoholem, jednak z uwagi na możliwość wystąpienia działań niepożądanych i ryzyko zakażeń, zaleca się ostrożność i unikanie spożywania alkoholu podczas terapii6.

Stosowanie u osób z niewydolnością nerek

Nie jest wymagana modyfikacja dawki obinutuzumabu u pacjentów z łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny 30–89 ml/min)7. Jednak u osób z ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny poniżej 30 ml/min) brak jest wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności, dlatego w tej grupie pacjentów należy zachować szczególną ostrożność8. U osób z zaburzeniami nerek istnieje również zwiększone ryzyko wystąpienia reakcji związanych z wlewem, zakażeń, neutropenii oraz małopłytkowości9101112.

Stosowanie u osób z niewydolnością wątroby

Brak jest danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności stosowania obinutuzumabu u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby. Nie można określić szczególnych zaleceń dotyczących dawkowania w tej grupie, dlatego leczenie należy rozważać bardzo ostrożnie8.

Stosowanie obinutuzumabu u seniorów

U osób starszych nie jest konieczna modyfikacja dawki obinutuzumabu7. Jednak pacjenci w podeszłym wieku częściej doświadczają poważnych działań niepożądanych, w tym tych prowadzących do hospitalizacji lub śmierci, w porównaniu do młodszych osób13.

Inne grupy pacjentów wymagające szczególnej ostrożności

  • Pacjenci z dużą masą guza lub dużą liczbą komórek nowotworowych są szczególnie narażeni na ciężkie reakcje związane z wlewem oraz zespół rozpadu guza. W tej grupie konieczna jest profilaktyka i ścisłe monitorowanie podczas terapii14.
  • Osoby z chorobami serca lub płuc wymagają szczególnego nadzoru podczas wlewu i po jego zakończeniu, ponieważ mogą być bardziej podatne na powikłania, takie jak zaburzenia rytmu serca czy duszność15.
  • Pacjenci z nawracającymi lub przewlekłymi zakażeniami powinni być leczeni ostrożnie, ponieważ obinutuzumab może zwiększać ryzyko ciężkich infekcji, także zakończonych zgonem16.
  • Nie należy stosować obinutuzumabu u osób z czynnym zakażeniem wirusem zapalenia wątroby typu B (HBV), a wszyscy pacjenci powinni być przebadani pod kątem obecności tego wirusa przed rozpoczęciem leczenia17.
  • Podczas leczenia i po jego zakończeniu zgłaszano przypadki poważnych chorób neurologicznych, takich jak postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia (PML); w przypadku pojawienia się nowych objawów neurologicznych należy natychmiast zgłosić się do lekarza18.
  • Szczepionki zawierające żywe wirusy nie powinny być stosowane podczas terapii i przed powrotem liczby limfocytów B do normy19.
Ważne dla bezpieczeństwa terapii:

  • Obinutuzumab może powodować poważne obniżenie liczby białych krwinek i płytek krwi, zwiększając ryzyko zakażeń i krwawień.
  • W trakcie leczenia wymagane są regularne badania laboratoryjne oraz ścisła obserwacja pod kątem działań niepożądanych.
  • Nie należy podawać leku osobom z nadwrażliwością na obinutuzumab lub którykolwiek ze składników preparatu.
  • W przypadku wystąpienia poważnych reakcji nadwrażliwości, leczenie należy natychmiast przerwać2014.

Podsumowanie bezpieczeństwa stosowania obinutuzumabu

Grupa pacjentów Możliwość stosowania Uwagi
Kobiety w ciąży Zalecane unikanie Możliwe ryzyko dla płodu; decyzję podejmuje lekarz
Karmiące piersią Nie zalecane Należy przerwać karmienie podczas leczenia i przez 18 miesięcy po zakończeniu
Osoby w podeszłym wieku Można stosować Bez konieczności modyfikacji dawki, ale ryzyko poważnych działań niepożądanych jest wyższe
Pacjenci z łagodnymi/umiarkowanymi zaburzeniami nerek Można stosować Nie wymaga zmiany dawki, ale większe ryzyko działań niepożądanych
Pacjenci z ciężką niewydolnością nerek Ostrożnie Brak danych o bezpieczeństwie
Pacjenci z zaburzeniami wątroby Ostrożnie Brak danych, nie można określić zaleceń
Prowadzenie pojazdów Można, z ostrożnością Unikać podczas reakcji związanych z wlewem
Alkohol Zachować ostrożność Brak specyficznych danych, zaleca się unikanie
Pacjenci z zakażeniem HBV Nie stosować Ryzyko reaktywacji zakażenia
Szczepionki z żywymi wirusami Nie stosować Ryzyko powikłań immunosupresyjnych

Obinutuzumab – bezpieczeństwo zależne od indywidualnej sytuacji pacjenta

Obinutuzumab jest lekiem skutecznym, ale wymagającym szczególnej ostrożności w stosowaniu. Najważniejsze zagrożenia to reakcje związane z wlewem, ryzyko powikłań hematologicznych oraz zwiększona podatność na zakażenia. Odpowiednie przygotowanie do terapii, regularne badania kontrolne i ścisłe przestrzeganie zaleceń lekarskich pozwalają ograniczyć ryzyko poważnych działań niepożądanych. W przypadku osób z chorobami współistniejącymi, kobiet w ciąży lub karmiących oraz pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby decyzja o wdrożeniu leczenia powinna być zawsze podejmowana indywidualnie, z uwzględnieniem wszystkich potencjalnych korzyści i zagrożeń1278.

Pytania i odpowiedzi

Czy obinutuzumab jest bezpieczny dla kobiet w ciąży?

Stosowanie obinutuzumabu w ciąży nie jest zalecane, chyba że lekarz uzna, że korzyści przewyższają ryzyko. Lek może wpływać na odporność dziecka po porodzie.2

Czy podczas leczenia obinutuzumabem można prowadzić samochód?

Można prowadzić pojazdy, ale jeśli pojawią się zawroty głowy lub inne objawy po wlewie, należy wstrzymać się do ich ustąpienia.4

Czy obinutuzumab jest bezpieczny dla osób z chorobami nerek?

U osób z łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami nerek nie trzeba zmieniać dawki, ale ryzyko działań niepożądanych jest większe.79

Czy podczas leczenia obinutuzumabem można szczepić się żywymi szczepionkami?

Nie. Szczepionki z żywymi wirusami są przeciwwskazane podczas leczenia i do czasu powrotu liczby limfocytów B do normy.19

Jakie są najczęstsze działania niepożądane obinutuzumabu?

Najczęściej występują reakcje związane z wlewem (gorączka, dreszcze), neutropenia oraz małopłytkowość.21