Bezpieczeństwo stosowania netupitantu – co warto wiedzieć?
Netupitant, podawany doustnie lub dożylnie (w postaci fosnetupitantu), stosowany jest w zapobieganiu nudnościom i wymiotom związanym z chemioterapią, zwykle w skojarzeniu z palonosetronem123. Substancja ta cechuje się korzystnym profilem bezpieczeństwa, jednak u niektórych pacjentów konieczna jest szczególna ostrożność, zwłaszcza przy zaburzeniach pracy wątroby, nerek czy u osób powyżej 75 roku życia456.
Bezpieczeństwo stosowania u kobiet w ciąży i matek karmiących piersią
Netupitant nie powinien być stosowany u kobiet w ciąży, gdyż brak jest danych potwierdzających jego bezpieczeństwo, a badania na zwierzętach wykazały szkodliwy wpływ na rozwój płodu789. Przed rozpoczęciem leczenia należy wykluczyć ciążę u kobiet w wieku rozrodczym i stosować skuteczną antykoncepcję podczas terapii oraz przez miesiąc po jej zakończeniu789.
Nie wiadomo, czy netupitant przenika do mleka kobiecego, dlatego nie zaleca się karmienia piersią w trakcie stosowania tej substancji i przez miesiąc po ostatniej dawce101112.
Wpływ na prowadzenie pojazdów i obsługę maszyn
Netupitant w połączeniu z palonosetronem może powodować zawroty głowy, senność lub uczucie zmęczenia131415. W przypadku wystąpienia tych objawów należy powstrzymać się od prowadzenia pojazdów oraz obsługiwania maszyn, gdyż mogą one zmniejszyć zdolność koncentracji i refleks131415.
Interakcje z alkoholem
W dostępnych źródłach brak jest informacji o bezpośrednich interakcjach netupitantu z alkoholem171819. Jednak ze względu na możliwe działania niepożądane takie jak senność czy zawroty głowy, należy zachować ostrożność przy spożywaniu alkoholu podczas terapii131415.
Stosowanie u osób z niewydolnością nerek
U pacjentów z łagodnymi do ciężkich zaburzeniami czynności nerek nie ma potrzeby modyfikacji dawki netupitantu, ponieważ jego wydalanie przez nerki jest znikome456. Jednakże, brak jest danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania u osób w krańcowym stadium niewydolności nerek wymagających hemodializy – w tej grupie należy unikać stosowania netupitantu202122.
Stosowanie u osób z niewydolnością wątroby
Pacjenci z łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby nie wymagają zmiany dawkowania netupitantu202122. W przypadku ciężkich zaburzeń wątroby, dostępne są tylko ograniczone dane – w tej grupie należy zachować szczególną ostrożność podczas stosowania netupitantu, gdyż może dojść do zwiększonej ekspozycji na substancję czynną232122.
Stosowanie netupitantu u seniorów
Nie jest konieczne dostosowanie dawki u osób starszych, jednak u pacjentów powyżej 75 lat zaleca się zachowanie ostrożności ze względu na dłuższy okres półtrwania leku oraz ograniczone doświadczenie w tej grupie wiekowej456.
Szczególne środki ostrożności u wybranych grup pacjentów
- U pacjentów z wcześniejszymi zaparciami lub objawami niedrożności jelit należy zachować ostrożność, gdyż palonosetron (składnik złożonego preparatu) może wydłużać czas pasażu jelitowego242526.
- Możliwe jest wystąpienie zespołu serotoninowego, zwłaszcza przy równoczesnym stosowaniu leków zwiększających poziom serotoniny (np. niektóre leki przeciwdepresyjne)242526.
- Należy zachować ostrożność u osób z wydłużonym odstępem QT, zaburzeniami elektrolitowymi, niewydolnością serca lub przyjmujących leki mogące wydłużać odstęp QT272829.
- Nie należy stosować u pacjentów z nadwrażliwością na orzeszki ziemne lub soję, gdyż preparat może zawierać śladowe ilości lecytyny sojowej30.
- Pacjenci z rzadkimi zaburzeniami metabolizmu cukrów (nietolerancja fruktozy, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, niedobór sacharazy-izomaltazy) nie powinni przyjmować niektórych postaci doustnych netupitantu30.
- Netupitant jest umiarkowanym inhibitorem enzymu CYP3A4 – może zwiększać stężenie innych leków metabolizowanych przez ten enzym, takich jak deksametazon, docetaksel czy niektóre benzodiazepiny.
- W przypadku stosowania z silnymi inhibitorami CYP3A4 (np. ketokonazolem) może dojść do zwiększenia stężenia netupitantu, a z silnymi induktorami (np. ryfampicyną) – do osłabienia jego działania.
- Ostrożność zalecana jest także przy lekach o wąskim zakresie terapeutycznym metabolizowanych przez CYP3A4 (np. cyklosporyna, takrolimus, fentanyl).
- Netupitant może także wpływać na leki będące substratami P-gp, takie jak digoksyna czy dabigatran171819.
Podsumowanie bezpieczeństwa stosowania netupitantu w różnych grupach pacjentów
| Grupa pacjentów | Możliwość stosowania | Uwagi |
|---|---|---|
| Osoby w podeszłym wieku | Można stosować | Zachować ostrożność powyżej 75 lat |
| Kobiety w ciąży | Przeciwwskazane | Brak danych, ryzyko uszkodzenia płodu |
| Kobiety karmiące piersią | Nie zaleca się | Należy przerwać karmienie podczas terapii i miesiąc po jej zakończeniu |
| Pacjenci z zaburzeniami nerek (łagodne do ciężkich) | Można stosować | Bez konieczności modyfikacji dawki |
| Pacjenci z krańcową niewydolnością nerek (dializy) | Nie zaleca się | Brak danych, unikać stosowania |
| Pacjenci z zaburzeniami wątroby (łagodne/umiarkowane) | Można stosować | Bez konieczności modyfikacji dawki |
| Pacjenci z ciężkimi zaburzeniami wątroby | Zachować ostrożność | Możliwa zwiększona ekspozycja na lek |
| Prowadzenie pojazdów | Zachować ostrożność | Może powodować senność, zawroty głowy |
| Alkohol | Zachować ostrożność | Brak danych o interakcjach, ale potencjalne nasilenie działań niepożądanych |
Netupitant – bezpieczne wsparcie w zapobieganiu nudnościom i wymiotom
Netupitant jest skuteczną i stosunkowo bezpieczną substancją w profilaktyce nudności i wymiotów związanych z chemioterapią. Jego profil bezpieczeństwa jest korzystny, jeśli stosuje się go zgodnie z zaleceniami i uwzględnia indywidualne cechy pacjenta. Szczególną ostrożność należy zachować u kobiet w ciąży, karmiących piersią, osób z ciężkimi zaburzeniami wątroby i pacjentów dializowanych. Warto pamiętać o możliwych interakcjach z innymi lekami i potencjalnych działaniach niepożądanych, takich jak zawroty głowy czy senność.


















