Przedawkowanie acetylocysteiny – co warto wiedzieć?

Dawki standardowe i granice bezpieczeństwa

Acetylocysteina jest dostępna w różnych postaciach, takich jak tabletki musujące, proszki do sporządzania roztworów doustnych czy roztwory do infuzji. Standardowe dawki doustne mieszczą się zwykle w zakresie od 100 mg do 600 mg na dawkę, zależnie od preparatu. Badania u ochotników wykazały, że przyjmowanie nawet bardzo wysokich dawek – do 11,6 g na dobę przez okres 3 miesięcy – nie powodowało poważnych działań niepożądanych12.

Przedawkowanie najczęściej definiuje się jako przyjęcie dawki przekraczającej zalecane limity, co może prowadzić do wystąpienia niekorzystnych objawów, choć ciężkie zatrucia są rzadkie. Doustne dawki do 500 mg/kg masy ciała były dobrze tolerowane i nie wykazywały objawów zatrucia12.

Objawy przedawkowania acetylocysteiny

Przedawkowanie acetylocysteiny najczęściej objawia się dolegliwościami ze strony układu pokarmowego. Należą do nich:

Bardzo duże dawki mogą prowadzić do nadmiernego rozrzedzenia wydzielin śluzowo-ropnych, co u osób z osłabionym odruchem kaszlu może wymagać mechanicznego odsysania wydzieliny z oskrzeli34.

Ważne: Przedawkowanie acetylocysteiny może wywołać dolegliwości żołądkowo-jelitowe, a u niemowląt nadmierne wydzielanie śluzu. W przypadku objawów nasilonych, szczególnie u osób z problemami z odruchem kaszlu, konieczne może być zastosowanie dodatkowych metod oczyszczania dróg oddechowych.

Przedawkowanie po podaniu dożylnym

W przypadku acetylocysteiny podawanej dożylnie, objawy przedawkowania odpowiadają nasilonym reakcjom niepożądanym, które mogą wystąpić podczas normalnego stosowania leku. W razie przedawkowania należy przerwać podawanie leku i wdrożyć leczenie objawowe lub podtrzymujące. Acetylocysteina może być usuwana z organizmu metodą dializy5.

W wyjątkowych przypadkach bardzo dużych dawek dożylnych, zwłaszcza podawanych szybko, odnotowano reakcje rzekomoanafilaktyczne, które mogą być częściowo nieodwracalne. Jeden z opisanych przypadków zakończył się zgonem na skutek napadu drgawek i obrzęku mózgu po znaczącym przedawkowaniu dożylnym6.

Ważne: Dożylne podanie acetylocysteiny w bardzo dużych dawkach i szybkim tempie może prowadzić do poważnych reakcji alergicznych i innych ciężkich powikłań, w tym zagrażających życiu. Dlatego podawanie dożylne wymaga ścisłego nadzoru medycznego.

Postępowanie w przypadku przedawkowania acetylocysteiny

W przypadku przedawkowania acetylocysteiny nie istnieje specyficzne antidotum. Leczenie polega na łagodzeniu objawów i wspieraniu funkcji organizmu. W razie wystąpienia objawów ze strony układu pokarmowego stosuje się leczenie objawowe, a w przypadku nadmiernego upłynnienia wydzieliny w drogach oddechowych – odpowiednie metody mechaniczne odsysania137.

W przypadku przedawkowania dożylnego należy przerwać podawanie leku i w razie potrzeby wdrożyć leczenie podtrzymujące oraz rozważyć dializę5.

Objawy Postępowanie Konieczność hospitalizacji
Łagodne – nudności, wymioty, biegunka Leczenie objawowe Nie zawsze
Umiarkowane – nadmierne upłynnienie wydzieliny, ryzyko zatorów śluzowych Mechaniczne odsysanie wydzieliny, leczenie objawowe Możliwa, zależnie od stanu pacjenta
Ciężkie – reakcje rzekomoanafilaktyczne po dożylnym podaniu, napady drgawek, obrzęk mózgu Przerwanie podawania leku, leczenie podtrzymujące, dializa Tak, konieczna

Bezpieczne stosowanie acetylocysteiny

Acetylocysteina jest substancją dobrze tolerowaną, także w wysokich dawkach doustnych. Jednak zawsze należy stosować się do zaleceń dotyczących dawkowania, aby uniknąć niepożądanych efektów. Szczególną ostrożność należy zachować u niemowląt oraz u osób z osłabionym odruchem kaszlu, ponieważ może dojść do nadmiernego wydzielania śluzu i konieczności stosowania dodatkowych metod oczyszczania dróg oddechowych13.

Podawanie acetylocysteiny dożylnie powinno odbywać się pod ścisłym nadzorem medycznym, zwłaszcza przy dużych dawkach, aby uniknąć ciężkich reakcji niepożądanych56.

Pytania i odpowiedzi

Jakie są objawy przedawkowania acetylocysteiny?

Najczęstsze objawy to nudności, wymioty i biegunka. U niemowląt może wystąpić nadmierne wydzielanie śluzu.

Czy acetylocysteina ma antidotum na przedawkowanie?

Nie ma specyficznego antidotum; stosuje się leczenie objawowe i podtrzymujące.

Czy przedawkowanie acetylocysteiny doustnej jest groźne?

Doustne przedawkowanie zwykle powoduje objawy żołądkowo-jelitowe i jest dobrze tolerowane, ale wymaga obserwacji.

Jak postępować w przypadku przedawkowania acetylocysteiny dożylnej?

Należy przerwać podawanie leku, wdrożyć leczenie objawowe i ewentualnie dializę; przedawkowanie może prowadzić do ciężkich reakcji.