Ogólne zasady dawkowania metoksalenu
Metoksalen stosowany jest w leczeniu objawów skórnych zaawansowanego T-komórkowego chłoniaka skóry u osób dorosłych, które nie zareagowały na inne formy terapii1. Lek dostępny jest jako przezroczysty roztwór do modyfikowania frakcji krwi i podawany wyłącznie w ramach zabiegu fotoferezy, czyli procedury pozaustrojowej – nigdy bezpośrednio do organizmu23.
Obliczanie dawki
- Dawka metoksalenu ustalana jest indywidualnie, na podstawie objętości krwi poddawanej zabiegowi fotoferezy3.
- Stosuje się przelicznik: objętość podlegająca zabiegowi (w ml) × 0,017 ml roztworu na każdy zabieg.
- Przykład: jeśli objętość krwi wynosi 240 ml, dawka metoksalenu to 4,1 ml roztworu3.
- Roztwór metoksalenu dodaje się do worka recyrkulacji przed fazą fotoaktywacji4.
Częstotliwość i czas trwania terapii
- Standardowy schemat to dwa kolejne dni zabiegów raz w miesiącu przez sześć miesięcy5.
- Jeśli po ośmiu zabiegach nie uzyska się poprawy, można zwiększyć częstotliwość do dwóch kolejnych dni co dwa tygodnie przez kolejne trzy miesiące5.
- Maksymalnie można wykonać 20 zabiegów w ciągu pół roku6.
- Metoksalen jest przeznaczony wyłącznie do podania pozaustrojowego w specjalistycznych ośrodkach, przez doświadczonych lekarzy7.
- Nie należy stosować leku samodzielnie ani w warunkach domowych7.
- Podczas leczenia i przez 24 godziny po zabiegu należy unikać ekspozycji na światło słoneczne i promieniowanie UVA8.
- Po każdym zabiegu pacjent powinien nosić okulary przeciwsłoneczne chroniące przed UVA9.
Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów
Dzieci i młodzież
Skuteczność i bezpieczeństwo stosowania metoksalenu u dzieci i młodzieży nie zostały określone. Brakuje danych klinicznych potwierdzających stosowanie tej substancji w tej grupie wiekowej310.
Pacjenci w podeszłym wieku
Nie ma szczególnych zaleceń dotyczących modyfikacji dawki u osób starszych, jednak decyzję o leczeniu zawsze podejmuje lekarz, biorąc pod uwagę ogólny stan zdrowia pacjenta3.
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek
U osób z zaburzeniami czynności nerek nie przeprowadzono wystarczających badań, ale doświadczenia kliniczne wskazują, że zabiegi fotoferezy z metoksalenem były dobrze tolerowane. Nie stosowano dodatkowych środków ostrożności, takich jak zmniejszenie dawki, jednak zawsze wymagana jest ostrożność i indywidualna ocena ryzyka8.
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby
Brakuje szczegółowych danych na temat dawkowania u pacjentów z niewydolnością wątroby. Ze względu na możliwość wydłużenia czasu obecności metoksalenu w organizmie, może być konieczne zachowanie dodatkowych środków ostrożności, zwłaszcza w zakresie ochrony przed światłem10.
Kobiety w ciąży i karmiące piersią
Metoksalen jest przeciwwskazany w okresie ciąży i karmienia piersią11. Zarówno kobiety, jak i mężczyźni w wieku rozrodczym powinni stosować skuteczną antykoncepcję podczas terapii i przez określony czas po jej zakończeniu12.
- Stosowanie metoksalenu może zwiększać wrażliwość skóry na światło, dlatego ochrona przed promieniowaniem UVA jest kluczowa przez co najmniej 24 godziny po każdym zabiegu8.
- Lek zawiera niewielkie ilości alkoholu – warto o tym pamiętać przy innych schorzeniach lub przyjmowanych lekach10.
- Nie należy przekraczać zalecanej liczby zabiegów – maksymalnie 20 w ciągu 6 miesięcy6.
- W przypadku przedawkowania należy pozostać w zaciemnionym pomieszczeniu przez minimum 24 godziny13.
Zmiany dawkowania w zależności od wskazania
Metoksalen w opisanej postaci stosowany jest wyłącznie w jednym wskazaniu: leczeniu objawów skórnych zaawansowanego T-komórkowego chłoniaka skóry w połączeniu z fotoferezą. Schemat dawkowania nie różni się w zależności od innych wskazań, ponieważ nie są one opisane w dostępnych źródłach1.
Maksymalna dawka dobowa i ostrzeżenia przed przedawkowaniem
Nie ustalono ścisłej maksymalnej dawki dobowej metoksalenu, jednak nie zaleca się wykonywania więcej niż 20 zabiegów w ciągu sześciu miesięcy6. W przypadku przedawkowania, objawy mogą obejmować nudności, wymioty i zawroty głowy. W takiej sytuacji pacjent powinien przebywać w zaciemnionym pomieszczeniu przez co najmniej 24 godziny13.
Metoksalen – indywidualne dawkowanie w terapii fotoferezy
| Grupa pacjentów | Schemat dawkowania |
|---|---|
| Dorośli | Objętość podlegająca zabiegowi × 0,017 ml roztworu podczas każdego zabiegu; dwa dni z rzędu, raz na miesiąc przez 6 miesięcy. W razie braku odpowiedzi, dwa dni co dwa tygodnie przez 3 miesiące. Maksymalnie 20 zabiegów w 6 miesięcy. |
| Dzieci i młodzież | Nie określono bezpieczeństwa i skuteczności. Stosowanie niezalecane. |
| Osoby starsze | Jak u dorosłych, bez konieczności modyfikacji dawki, ale z indywidualną oceną ryzyka. |
| Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek | Brak konieczności modyfikacji dawki; należy zachować ostrożność. |
| Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby | Brak szczegółowych zaleceń; możliwa konieczność wydłużenia ochrony przed światłem po zabiegu. |
| Kobiety w ciąży i karmiące piersią | Przeciwwskazane. |


















