Leki bez recepty (OTC)
Leki na receptę (RX)
Suplementy diety
Wyroby medyczne
Środki spożywcze
Poradniki
Schorzenia
Substancje czynne
Interakcje
Porady
Kalkulatory
Badania kliniczneJak działa mesalazyna?
Mesalazyna należy do grupy leków przeciwzapalnych wykorzystywanych w chorobach jelit123. Jej działanie opiera się głównie na miejscowym łagodzeniu stanu zapalnego błony śluzowej jelita. Mesalazyna hamuje procesy zapalne poprzez ograniczenie migracji komórek układu odpornościowego do miejsc objętych stanem zapalnym, a także zmniejsza produkcję substancji nasilających zapalenie, takich jak leukotrieny i cytokiny13. Dokładny mechanizm działania mesalazyny nie jest jeszcze w pełni poznany, ale wiadomo, że jej skuteczność związana jest z bezpośrednim wpływem na śluzówkę jelita13.
Wskazania do stosowania mesalazyny
Wskazania u dorosłych
Zakres zastosowania mesalazyny jest szeroki, jednak zależy on od postaci leku oraz drogi podania. U dorosłych substancja ta jest stosowana głównie w leczeniu chorób zapalnych jelit. Poniżej przedstawiono główne wskazania:
- Wrzodziejące zapalenie jelita grubego – mesalazyna jest zalecana zarówno w fazie zaostrzenia, jak i w celu zapobiegania nawrotom tej choroby456. Stosuje się ją w postaci tabletek doustnych, czopków oraz zawiesin doodbytniczych, a wybór postaci zależy od lokalizacji zmian zapalnych78.
- Wrzodziejące zapalenie odbytnicy – w przypadku, gdy stan zapalny ogranicza się do odbytnicy, stosuje się czopki lub zawiesiny doodbytnicze z mesalazyną910.
- Choroba Leśniowskiego-Crohna (choroba Crohna) – mesalazyna może być wykorzystywana w leczeniu tej choroby, szczególnie w łagodnych i umiarkowanych postaciach oraz w przypadku zajęcia okrężnicy457.
- Leczenie zaostrzeń i zapobieganie nawrotom – w niektórych preparatach mesalazyny podkreśla się jej rolę zarówno w terapii ostrych rzutów choroby, jak i w utrzymaniu remisji, czyli okresu bez objawów115.
- Leczenie wrzodziejącego zapalenia esicy i odbytnicy – wskazanie to dotyczy szczególnie preparatów w postaci zawiesin doodbytniczych12.
- Preparaty doustne stosuje się najczęściej w leczeniu zapalenia jelita grubego i choroby Crohna.
- Czopki i zawiesiny doodbytnicze są przeznaczone głównie do leczenia zmian zapalnych w odbytnicy i esicy.
- Nie każda postać mesalazyny jest odpowiednia do wszystkich typów zapalenia – dobór formy leku powinien uwzględniać lokalizację zmian chorobowych.
- Wskazania mogą się różnić także w zależności od wieku pacjenta oraz stopnia zaawansowania choroby.
Wskazania u dzieci
W przypadku dzieci i młodzieży, stosowanie mesalazyny jest możliwe, ale podlega ograniczeniom wiekowym oraz zależy od postaci leku:
- Wrzodziejące zapalenie jelita grubego – mesalazyna może być stosowana u dzieci powyżej 6. roku życia w wybranych preparatach doustnych, jednak nie wszystkie formy są dopuszczone do stosowania w tej grupie wiekowej613.
- Ostry rzut wrzodziejącego zapalenia jelita grubego – niektóre preparaty zawierające mesalazynę w tabletkach dojelitowych o przedłużonym uwalnianiu można stosować u dzieci powyżej 10 lat i o masie ciała powyżej 50 kg, zarówno w fazie ostrej, jak i do utrzymania remisji6.
- Choroba Leśniowskiego-Crohna – stosowanie u dzieci jest ograniczone i wymaga indywidualnej oceny przez lekarza, zależnie od preparatu5.
- Czopki i zawiesiny doodbytnicze – zwykle nie są zalecane dzieciom poniżej 12. roku życia ze względu na brak wystarczających danych dotyczących skuteczności i bezpieczeństwa1415.
Wskazania przeciwwskazane u dzieci
Niektóre preparaty i postacie mesalazyny nie są przeznaczone do stosowania u dzieci. Przykładem są czopki Salofalk 500, które nie powinny być stosowane u dzieci poniżej 6. roku życia, a czopki Crohnax oraz niektóre inne preparaty nie są zalecane u dzieci poniżej 12 lat1514.
Inne szczególne grupy pacjentów
- Osoby starsze – mesalazyna może być stosowana w tej grupie, przy czym niektóre preparaty mają wskazania potwierdzone u pacjentów powyżej 65. roku życia6.
- Pacjenci z zaburzeniami nerek – u osób z niewydolnością nerek stosowanie mesalazyny jest zazwyczaj przeciwwskazane lub wymaga bardzo ostrożnego monitorowania, w zależności od preparatu1617.
- Pacjenci z chorobami wątroby – w przypadku zaburzeń czynności wątroby należy zachować ostrożność i regularnie kontrolować parametry wątrobowe1618.
Tabela: Wskazania do stosowania mesalazyny w różnych grupach pacjentów
| Wskazanie | Dorośli | Dzieci > 12 lat | Dzieci < 12 lat | Osoby starsze | Pacjenci z niewydolnością nerek |
|---|---|---|---|---|---|
| Wrzodziejące zapalenie jelita grubego | Tak | Tak, z ograniczeniami wiekowymi i zależnie od preparatu | Nie (z wyjątkiem wybranych preparatów, po ocenie lekarza) | Tak | Nie lub tylko w wyjątkowych sytuacjach z kontrolą |
| Wrzodziejące zapalenie odbytnicy | Tak | Tak, tylko niektóre preparaty | Nie | Tak | Nie |
| Choroba Leśniowskiego-Crohna | Tak | Tak, tylko niektóre preparaty | Nie | Tak | Nie |
| Leczenie zaostrzeń i zapobieganie nawrotom (remisja) | Tak | Tak, z ograniczeniami | Nie | Tak | Nie |
- Pacjenci z chorobami nerek lub wątroby wymagają szczególnej ostrożności i regularnych badań kontrolnych.
- Osoby z astmą oraz zaburzeniami płuc powinny być monitorowane podczas terapii.
- W razie wystąpienia objawów nietolerancji (np. bóle brzucha, wysypka, gorączka) należy natychmiast przerwać leczenie.
- Nie wszystkie preparaty mogą być stosowane u dzieci i młodzieży, decyzję podejmuje lekarz.
Mesalazyna – skuteczność w leczeniu chorób zapalnych jelit
Mesalazyna jest lekiem o potwierdzonej skuteczności w leczeniu wrzodziejącego zapalenia jelita grubego oraz choroby Leśniowskiego-Crohna, szczególnie w łagodnych i umiarkowanych postaciach tych chorób. Jej działanie polega na miejscowym łagodzeniu stanu zapalnego, co pozwala zmniejszyć dolegliwości i wydłużyć okresy bez objawów. Wybór odpowiedniej postaci leku oraz dawkowania zależy od wieku pacjenta, lokalizacji zmian chorobowych oraz ogólnego stanu zdrowia645. Właściwe zastosowanie mesalazyny daje szansę na poprawę jakości życia osób zmagających się z przewlekłymi chorobami jelit.