Dawkowanie mepiwakainy – podstawowe informacje

Mepiwakaina jest środkiem miejscowo znieczulającym o szerokim zastosowaniu w zabiegach stomatologicznych. Dostępna jest w postaci roztworu do wstrzykiwań, zarówno samodzielnie, jak i w połączeniu z adrenaliną, co może wpływać na długość i intensywność działania znieczulającego123. Wybór odpowiedniej dawki zależy od wieku, masy ciała pacjenta, rozległości zabiegu oraz indywidualnej wrażliwości na lek456.

Standardowe dawkowanie u dorosłych

  • Mepiwakaina bez dodatku adrenaliny (30 mg/ml): Zalecana dawka zależy od masy ciała. Maksymalna dawka to 4,4 mg na kilogram masy ciała, nie więcej niż 300 mg u osoby powyżej 70 kg, co odpowiada 10 ml roztworu7. Przykładowo, osoba o masie 60 kg nie powinna otrzymać więcej niż 264 mg mepiwakainy (8,8 ml roztworu).
  • Mepiwakaina z adrenaliną (20 mg/ml): Maksymalna dawka jednorazowa lub podana w kilku wstrzyknięciach przez 90 minut wynosi 27 mg na kilogram masy ciała, ale nie więcej niż 550 mg oraz 0,2 mg adrenaliny5. Dobowa dawka nie powinna przekraczać 1000 mg mepiwakainy.
  • Mepiwakaina 3% (30 mg/ml): Maksymalna dawka jednorazowa przez 90 minut to 7 mg na kilogram masy ciała, nie więcej niż 550 mg6. Dobowa dawka także wynosi maksymalnie 1000 mg.

Roztwory są przeznaczone do wstrzyknięć nasiękowych lub blokad nerwów obwodowych. Zawsze należy stosować najniższą skuteczną dawkę, podawaną powoli (około 1 ml na minutę), aby zminimalizować ryzyko działań niepożądanych456.

Ważne: Mepiwakaina powinna być stosowana wyłącznie przez przeszkolony personel medyczny, który posiada doświadczenie w rozpoznawaniu i leczeniu ewentualnej toksyczności oraz innych nagłych przypadków związanych ze znieczuleniem miejscowym. Przed podaniem leku konieczne jest zapewnienie sprzętu i środków do natychmiastowej interwencji, a podczas zabiegu zalecane jest monitorowanie stanu pacjenta.

  • Szybkość podawania nie powinna przekraczać 1 ml/min.
  • Podczas znieczulenia należy zachować ostrożność, szczególnie w przypadku infekcji lub stanu zapalnego w miejscu iniekcji.
  • Nie wolno przekraczać maksymalnych dawek dobowych określonych w ChPL.

Dawkowanie u dzieci i młodzieży

  • Mepiwakaina jest przeciwwskazana u dzieci poniżej 4. roku życia (około 20 kg masy ciała)8.
  • Zalecana dawka wynosi średnio 0,75 mg (0,025 ml) mepiwakainy na kilogram masy ciała – na przykład dla dziecka o masie 20 kg jest to około 15 mg8.
  • Maksymalna dawka dla dzieci i młodzieży to 3 mg na kilogram masy ciała (0,1 ml na kilogram masy ciała)8.
  • W przypadku roztworów z adrenaliną oraz 3% roztworu, dawki należy odpowiednio zmniejszyć w zależności od wieku i masy ciała dziecka56.

Dawkowanie u osób starszych

U osób w podeszłym wieku zaleca się stosowanie mniejszych dawek mepiwakainy, ponieważ brak jest wystarczających danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa w tej grupie pacjentów9. Należy zawsze indywidualnie dostosować dawkę, uwzględniając stan zdrowia oraz ewentualne współistniejące choroby, takie jak niewydolność nerek czy wątroby8.

Dawkowanie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek i wątroby

  • U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby zaleca się podawanie najniższej skutecznej dawki, ponieważ może dojść do zwiększenia stężenia mepiwakainy w organizmie, zwłaszcza po powtórnym podaniu109.
  • W przypadku niewydolności nerek lub wątroby należy zachować szczególną ostrożność i dokładnie obserwować pacjenta pod kątem objawów przedawkowania10.

Kobiety w ciąży i karmiące piersią

Badania na zwierzętach nie wykazały wpływu mepiwakainy na czynności rozrodcze ani działania teratogennego111213. W ChPL nie ma jednak szczegółowych zaleceń dotyczących dawkowania u kobiet w ciąży i karmiących piersią, dlatego decyzję o zastosowaniu mepiwakainy należy podejmować z zachowaniem ostrożności.

Wskazówki dotyczące bezpieczeństwa:

  • Nie należy stosować mepiwakainy u dzieci poniżej 4 lat.
  • U osób starszych oraz pacjentów z chorobami nerek lub wątroby stosować możliwie najniższe skuteczne dawki.
  • Stosowanie mepiwakainy z adrenaliną nie jest wskazane u osób z poważnymi chorobami serca, nadciśnieniem, migreną, cukrzycą, jaskrą czy nefropatią14.
  • W razie wystąpienia niepokojących objawów podczas podawania leku należy natychmiast przerwać jego stosowanie i wdrożyć odpowiednie postępowanie.

Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania

  • Maksymalna dawka dla dorosłych: 300 mg (mepiwakaina bez adrenaliny), 550 mg (mepiwakaina z adrenaliną lub 3% roztwór) w pojedynczej dawce lub kilku wstrzyknięciach przez 90 minut. Maksymalna dawka dobowa to 1000 mg756.
  • Maksymalna dawka dla dzieci: 3 mg/kg masy ciała8.
  • Przedawkowanie: Może prowadzić do objawów neurologicznych (drgawki, zawroty głowy, zaburzenia widzenia), a w ciężkich przypadkach do zaburzeń krążenia i oddychania, aż do zatrzymania akcji serca151617.

Podsumowanie dawkowania mepiwakainy w stomatologii

Grupa pacjentów Schemat dawkowania
Dorośli (mepiwakaina 30 mg/ml) Do 4,4 mg/kg, maks. 300 mg (10 ml) jednorazowo; nie przekraczać 1000 mg na dobę7
Dorośli (mepiwakaina z adrenaliną 20 mg/ml lub 3% roztwór) Do 27 mg/kg (z adrenaliną) lub 7 mg/kg (3% roztwór), maks. 550 mg jednorazowo; nie przekraczać 1000 mg na dobę56
Dzieci i młodzież (powyżej 4 lat, >20 kg) 0,75 mg/kg na zabieg; maks. 3 mg/kg; indywidualna kalkulacja wg masy ciała8
Osoby starsze Stosować niższe dawki; indywidualna ocena ryzyka9
Pacjenci z zaburzeniami nerek/wątroby Podawać najniższą skuteczną dawkę, uważnie obserwować pacjenta10
Kobiety w ciąży i karmiące Brak szczegółowych zaleceń; decyzja indywidualna11

Pytania i odpowiedzi

Jakie jest maksymalne jednorazowe dawkowanie mepiwakainy u dorosłych?

Maksymalna dawka jednorazowa wynosi 300 mg (mepiwakaina bez adrenaliny), a z adrenaliną lub w 3% roztworze – do 550 mg.

Jak obliczyć dawkę mepiwakainy dla dziecka?

Dawkę ustala się na podstawie masy ciała: średnio 0,75 mg/kg, maksymalnie 3 mg/kg masy ciała.

Czy mepiwakainę można stosować u dzieci poniżej 4 lat?

Nie, mepiwakaina jest przeciwwskazana u dzieci poniżej 4. roku życia.

Czy osoby starsze mogą stosować standardowe dawki mepiwakainy?

U osób starszych zaleca się stosowanie mniejszych dawek i indywidualne dostosowanie schematu.

Jakie są objawy przedawkowania mepiwakainy?

Objawy to mrowienie wokół ust, zawroty głowy, drgawki, zaburzenia widzenia, a w ciężkich przypadkach zatrzymanie akcji serca.