Mebendazol – działania niepożądane i skutki uboczne

Mebendazol – działania niepożądane i ich charakterystyka

Stosowanie mebendazolu wiąże się z bardzo niskim ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych, szczególnie gdy lek przyjmowany jest w zalecanych dawkach i przez krótki czas¹. U większości pacjentów nie pojawiają się żadne nieprzyjemne objawy. Jeśli już się zdarzają, są to zwykle łagodne dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, takie jak ból brzucha czy biegunka, i występują najczęściej u osób z silnym zakażeniem pasożytniczym¹. W rzadkich przypadkach mogą wystąpić reakcje alergiczne lub inne poważniejsze objawy.

Ryzyko działań niepożądanych może wzrosnąć w przypadku długotrwałego leczenia, stosowania dużych dawek lub u pacjentów z innymi schorzeniami². Warto pamiętać, że dzieci mogą być bardziej narażone na niektóre działania niepożądane, takie jak drgawki³.

Każdy lek może powodować działania niepożądane, jednak nie u każdego pacjenta one wystąpią. Decyzja o zastosowaniu leku zawsze powinna być oparta na ocenie korzyści i potencjalnego ryzyka. Profil działań niepożądanych mebendazolu może różnić się w zależności od dawki, czasu stosowania, drogi podania oraz indywidualnych cech pacjenta, takich jak wiek, stan zdrowia czy stosowane inne leki¹.

Działania niepożądane występujące często

• Ból brzucha – może pojawić się zwłaszcza u osób z masywną infestacją pasożytniczą. Objawia się dyskomfortem lub skurczami w jamie brzusznej¹⁴.

Działania niepożądane występujące niezbyt często

• Nudności – uczucie mdłości, które może towarzyszyć przyjmowaniu leku⁴.
• Wymioty – sporadyczne przypadki u pacjentów leczonych mebendazolem⁴.
• Dyskomfort w jamie brzusznej – nieprzyjemne odczucia, które ustępują zwykle samoistnie².
• Biegunka – luźne stolce mogą pojawić się zwłaszcza przy silnym zakażeniu pasożytniczym¹.
• Wzdęcia – uczucie pełności i gazów w brzuchu².

Działania niepożądane występujące rzadko i bardzo rzadko

• Reakcje nadwrażliwości, w tym obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, wysypka – mogą objawiać się nagłym obrzękiem skóry, świądem, bąblami lub wysypką na skórze¹².
• Agranulocytoza i neutropenia – poważne zaburzenia krwi, które mogą objawiać się gorączką, bólem gardła i osłabieniem²⁴.
• Zapalenie wątroby, nieprawidłowe wyniki testów wątrobowych – bardzo rzadko, szczególnie przy długotrwałym stosowaniu lub dużych dawkach²⁴.
• Kłębuszkowe zapalenie nerek – bardzo rzadko, szczególnie po długotrwałym leczeniu²⁴.
• Drgawki – bardzo rzadko, częściej zgłaszane u dzieci²³.
• Zawroty głowy – rzadko występujące objawy ze strony układu nerwowego²⁴.
• Martwica toksyczno-rozpływna naskórka, zespół Stevensa-Johnsona – bardzo rzadkie, poważne reakcje skórne, wymagające natychmiastowej pomocy medycznej²⁴.
• Łysienie – pojedyncze przypadki w literaturze²⁴.

Działania niepożądane o nieznanej częstości

• Nadwrażliwość, w tym reakcje anafilaktyczne i rzekomoanafilaktyczne – objawy alergii mogą pojawić się nagle i wymagają pilnej interwencji⁴.
• Nieprawidłowe wyniki badań wątroby – mogą wystąpić bez wyraźnych objawów, wykrywane podczas badań laboratoryjnych⁴.
• Drgawki – mogą pojawić się także o nieznanej częstości⁴.
• Martwica toksyczno-rozpływna naskórka, zespół Stevensa-Johnsona, osutka, łysienie – bardzo rzadko, ale mogą być groźne dla zdrowia⁴.

Możliwość zgłaszania działań niepożądanych

W przypadku wystąpienia jakichkolwiek niepokojących objawów podczas stosowania mebendazolu, warto zgłosić je do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych. Zgłoszenia można dokonać także bezpośrednio do producenta leku. Takie działanie pozwala na lepsze monitorowanie bezpieczeństwa stosowania mebendazolu i innych leków³.

Podsumowanie: Mebendazol – bezpieczeństwo i ryzyko działań niepożądanych

Mebendazol jest lekiem, który charakteryzuje się wysokim profilem bezpieczeństwa i bardzo rzadkim występowaniem poważnych działań niepożądanych¹. U większości pacjentów leczenie przebiega bezproblemowo lub z łagodnymi objawami ze strony przewodu pokarmowego. Poważniejsze reakcje, takie jak zaburzenia krwi, wątroby, nerek czy ciężkie reakcje skórne, są wyjątkowo rzadkie i zazwyczaj dotyczą osób leczonych przez dłuższy czas lub wysokimi dawkami. Regularne monitorowanie objawów i zgłaszanie niepożądanych reakcji zwiększa bezpieczeństwo terapii i pozwala na szybką reakcję w razie potrzeby.

Tabela działań niepożądanych mebendazolu według układów narządowych i częstości występowania

*Obserwowano głównie po zastosowaniu dużych dawek oraz podczas długotrwałego leczenia.

¹²⁴