Marawirok – kiedy może dojść do przedawkowania?
Marawirok (Maravirocum) to lek przeciwwirusowy stosowany w terapii zakażenia HIV-1. Najczęściej przyjmowany jest w postaci tabletek powlekanych lub roztworu doustnego, w różnych dawkach – najczęściej 300 mg dwa razy dziennie dla dorosłych, jednak dostępne są także niższe dawki, a dla dzieci i młodzieży dawkę ustala się indywidualnie12. Przedawkowanie występuje wtedy, gdy pacjent przyjmie ilość leku większą niż zalecana przez lekarza lub wskazana w ulotce. Największa dawka marawiroku podana w badaniach klinicznych wynosiła 1 200 mg na dobę, czyli znacznie więcej niż standardowa dawka terapeutyczna34.
Przedawkowanie może mieć różne skutki – od łagodnych, przez umiarkowane, aż po poważne, zagrażające życiu objawy. Dlatego zawsze należy stosować marawirok zgodnie z zaleceniami lekarza i nie przekraczać dawki przepisanej na recepcie5.
- Przedawkowanie marawiroku może prowadzić do groźnych objawów, zwłaszcza ze strony układu krążenia.
- Nie istnieje specyficzna odtrutka na marawirok – leczenie polega głównie na łagodzeniu objawów i wsparciu funkcji życiowych.
- W razie przyjęcia zbyt dużej dawki leku ważne jest szybkie zgłoszenie się po pomoc medyczną.
- Stosowanie się do zaleceń lekarza i nieprzekraczanie dawek to klucz do bezpiecznego leczenia.
Objawy przedawkowania marawiroku
Objawy przedawkowania marawiroku mogą być różne, w zależności od ilości przyjętej substancji oraz indywidualnej reakcji organizmu. Najczęściej obserwowanym objawem ograniczającym zwiększanie dawki jest niedociśnienie ortostatyczne – to gwałtowny spadek ciśnienia krwi przy wstawaniu, objawiający się zawrotami głowy, osłabieniem, a nawet omdleniami36. U zwierząt laboratoryjnych (psów i małp) przy bardzo wysokich stężeniach leku zaobserwowano wydłużenie odstępu QT w zapisie EKG, co teoretycznie może prowadzić do zaburzeń rytmu serca, jednak u ludzi przy stosowanych dawkach nie potwierdzono istotnych zaburzeń rytmu4.
Typowe objawy przedawkowania marawiroku
- Obniżenie ciśnienia tętniczego, szczególnie po zmianie pozycji ciała (niedociśnienie ortostatyczne)6
- Możliwe zawroty głowy i uczucie osłabienia7
- W rzadkich przypadkach – omdlenia5
- Potencjalne zaburzenia rytmu serca, jeśli doszło do bardzo dużego przedawkowania4
Co robić w przypadku przedawkowania marawiroku?
W przypadku podejrzenia przedawkowania marawiroku należy jak najszybciej zwrócić się o pomoc medyczną. Nie ma specyficznej odtrutki (antidotum) na tę substancję, dlatego leczenie polega na tzw. postępowaniu podtrzymującym, czyli wspieraniu funkcji życiowych pacjenta36.
Podstawowe kroki postępowania
- Pacjent powinien leżeć na plecach i być pod stałą kontrolą lekarza5
- Należy regularnie sprawdzać parametry życiowe – ciśnienie krwi, tętno, EKG4
- W razie potrzeby – wywołanie wymiotów lub płukanie żołądka, jeśli lek został przyjęty niedawno8
- Podanie węgla aktywnego może pomóc w usunięciu niewchłoniętego marawiroku z przewodu pokarmowego9
- Dializa może być rozważona, ponieważ marawirok wiąże się w umiarkowanym stopniu z białkami krwi10
- Dalsze postępowanie zgodnie z zaleceniami ośrodka toksykologicznego11
Marawirok jest stosowany samodzielnie lub w połączeniu z innymi lekami przeciwwirusowymi. Przedawkowanie tej substancji może być groźniejsze, jeśli pacjent jednocześnie przyjmuje inne leki wpływające na ciśnienie krwi lub rytm serca. Leczenie zawsze dobierane jest indywidualnie przez lekarza, a kluczowe jest szybkie rozpoznanie objawów i odpowiednie postępowanie. Dzieci i osoby starsze mogą być szczególnie wrażliwe na skutki przedawkowania.
Tabela: Objawy i postępowanie w przypadku przedawkowania marawiroku
| Objawy | Postępowanie | Konieczność hospitalizacji |
|---|---|---|
| Łagodne (np. niewielkie zawroty głowy, lekkie osłabienie) | Odpoczynek w pozycji leżącej, obserwacja, monitorowanie parametrów życiowych | Zazwyczaj nie, ale decyzję podejmuje lekarz |
| Umiarkowane (np. wyraźne niedociśnienie ortostatyczne, omdlenia) | Monitorowanie EKG i ciśnienia, płukanie żołądka lub wywołanie wymiotów (jeśli lek przyjęty niedawno), podanie węgla aktywnego | Często wskazana hospitalizacja dla bezpieczeństwa pacjenta |
| Ciężkie (np. groźne zaburzenia rytmu serca, utrata przytomności) | Intensywne leczenie szpitalne, wsparcie funkcji życiowych, rozważenie dializy | Bezwzględnie konieczna hospitalizacja |
Marawirok – bezpieczeństwo i skutki przedawkowania
Marawirok jest lekiem stosowanym z powodzeniem w terapii HIV-1, jednak – podobnie jak inne leki – może być niebezpieczny w przypadku przyjęcia zbyt dużej dawki. Najczęstsze objawy przedawkowania to niedociśnienie ortostatyczne, a w cięższych przypadkach mogą pojawić się zaburzenia rytmu serca. Nie istnieje swoista odtrutka, dlatego tak ważne jest szybkie wdrożenie leczenia objawowego i wsparcia funkcji życiowych. Zawsze należy stosować się do zaleceń lekarza i nie przekraczać przepisanej dawki, aby uniknąć poważnych konsekwencji zdrowotnych410.


















