Marawirok – kiedy może dojść do przedawkowania?

Marawirok (Maravirocum) to lek przeciwwirusowy stosowany w terapii zakażenia HIV-1. Najczęściej przyjmowany jest w postaci tabletek powlekanych lub roztworu doustnego, w różnych dawkach – najczęściej 300 mg dwa razy dziennie dla dorosłych, jednak dostępne są także niższe dawki, a dla dzieci i młodzieży dawkę ustala się indywidualnie12. Przedawkowanie występuje wtedy, gdy pacjent przyjmie ilość leku większą niż zalecana przez lekarza lub wskazana w ulotce. Największa dawka marawiroku podana w badaniach klinicznych wynosiła 1 200 mg na dobę, czyli znacznie więcej niż standardowa dawka terapeutyczna34.

Przedawkowanie może mieć różne skutki – od łagodnych, przez umiarkowane, aż po poważne, zagrażające życiu objawy. Dlatego zawsze należy stosować marawirok zgodnie z zaleceniami lekarza i nie przekraczać dawki przepisanej na recepcie5.

Ważne dla pacjenta:

  • Przedawkowanie marawiroku może prowadzić do groźnych objawów, zwłaszcza ze strony układu krążenia.
  • Nie istnieje specyficzna odtrutka na marawirok – leczenie polega głównie na łagodzeniu objawów i wsparciu funkcji życiowych.
  • W razie przyjęcia zbyt dużej dawki leku ważne jest szybkie zgłoszenie się po pomoc medyczną.
  • Stosowanie się do zaleceń lekarza i nieprzekraczanie dawek to klucz do bezpiecznego leczenia.

Objawy przedawkowania marawiroku

Objawy przedawkowania marawiroku mogą być różne, w zależności od ilości przyjętej substancji oraz indywidualnej reakcji organizmu. Najczęściej obserwowanym objawem ograniczającym zwiększanie dawki jest niedociśnienie ortostatyczne – to gwałtowny spadek ciśnienia krwi przy wstawaniu, objawiający się zawrotami głowy, osłabieniem, a nawet omdleniami36. U zwierząt laboratoryjnych (psów i małp) przy bardzo wysokich stężeniach leku zaobserwowano wydłużenie odstępu QT w zapisie EKG, co teoretycznie może prowadzić do zaburzeń rytmu serca, jednak u ludzi przy stosowanych dawkach nie potwierdzono istotnych zaburzeń rytmu4.

Typowe objawy przedawkowania marawiroku

  • Obniżenie ciśnienia tętniczego, szczególnie po zmianie pozycji ciała (niedociśnienie ortostatyczne)6
  • Możliwe zawroty głowy i uczucie osłabienia7
  • W rzadkich przypadkach – omdlenia5
  • Potencjalne zaburzenia rytmu serca, jeśli doszło do bardzo dużego przedawkowania4

Co robić w przypadku przedawkowania marawiroku?

W przypadku podejrzenia przedawkowania marawiroku należy jak najszybciej zwrócić się o pomoc medyczną. Nie ma specyficznej odtrutki (antidotum) na tę substancję, dlatego leczenie polega na tzw. postępowaniu podtrzymującym, czyli wspieraniu funkcji życiowych pacjenta36.

Podstawowe kroki postępowania

  • Pacjent powinien leżeć na plecach i być pod stałą kontrolą lekarza5
  • Należy regularnie sprawdzać parametry życiowe – ciśnienie krwi, tętno, EKG4
  • W razie potrzeby – wywołanie wymiotów lub płukanie żołądka, jeśli lek został przyjęty niedawno8
  • Podanie węgla aktywnego może pomóc w usunięciu niewchłoniętego marawiroku z przewodu pokarmowego9
  • Dializa może być rozważona, ponieważ marawirok wiąże się w umiarkowanym stopniu z białkami krwi10
  • Dalsze postępowanie zgodnie z zaleceniami ośrodka toksykologicznego11
Co jeszcze warto wiedzieć?

Marawirok jest stosowany samodzielnie lub w połączeniu z innymi lekami przeciwwirusowymi. Przedawkowanie tej substancji może być groźniejsze, jeśli pacjent jednocześnie przyjmuje inne leki wpływające na ciśnienie krwi lub rytm serca. Leczenie zawsze dobierane jest indywidualnie przez lekarza, a kluczowe jest szybkie rozpoznanie objawów i odpowiednie postępowanie. Dzieci i osoby starsze mogą być szczególnie wrażliwe na skutki przedawkowania.

Tabela: Objawy i postępowanie w przypadku przedawkowania marawiroku

Objawy Postępowanie Konieczność hospitalizacji
Łagodne (np. niewielkie zawroty głowy, lekkie osłabienie) Odpoczynek w pozycji leżącej, obserwacja, monitorowanie parametrów życiowych Zazwyczaj nie, ale decyzję podejmuje lekarz
Umiarkowane (np. wyraźne niedociśnienie ortostatyczne, omdlenia) Monitorowanie EKG i ciśnienia, płukanie żołądka lub wywołanie wymiotów (jeśli lek przyjęty niedawno), podanie węgla aktywnego Często wskazana hospitalizacja dla bezpieczeństwa pacjenta
Ciężkie (np. groźne zaburzenia rytmu serca, utrata przytomności) Intensywne leczenie szpitalne, wsparcie funkcji życiowych, rozważenie dializy Bezwzględnie konieczna hospitalizacja

38611

Marawirok – bezpieczeństwo i skutki przedawkowania

Marawirok jest lekiem stosowanym z powodzeniem w terapii HIV-1, jednak – podobnie jak inne leki – może być niebezpieczny w przypadku przyjęcia zbyt dużej dawki. Najczęstsze objawy przedawkowania to niedociśnienie ortostatyczne, a w cięższych przypadkach mogą pojawić się zaburzenia rytmu serca. Nie istnieje swoista odtrutka, dlatego tak ważne jest szybkie wdrożenie leczenia objawowego i wsparcia funkcji życiowych. Zawsze należy stosować się do zaleceń lekarza i nie przekraczać przepisanej dawki, aby uniknąć poważnych konsekwencji zdrowotnych410.

Pytania i odpowiedzi

Jakie są objawy przedawkowania marawiroku?

Najczęstsze objawy to niedociśnienie ortostatyczne (nagły spadek ciśnienia krwi przy wstawaniu), zawroty głowy, uczucie osłabienia i w rzadkich przypadkach omdlenia. U zwierząt obserwowano zaburzenia rytmu serca, ale u ludzi przy standardowych dawkach nie występowały poważne arytmie.123

Czy istnieje odtrutka na przedawkowanie marawiroku?

Nie ma specyficznej odtrutki na marawirok. Leczenie polega na wsparciu funkcji życiowych, monitorowaniu parametrów oraz w razie potrzeby płukaniu żołądka i podaniu węgla aktywnego.45

Co zrobić, jeśli podejrzewam przedawkowanie marawiroku?

Należy jak najszybciej zgłosić się po pomoc medyczną. Ważne jest, aby nie podejmować samodzielnych prób leczenia w domu.67

Czy można usunąć marawirok z organizmu po przedawkowaniu?

Jeśli lek został przyjęty niedawno, można wywołać wymioty, wykonać płukanie żołądka lub podać węgiel aktywny. W niektórych przypadkach możliwa jest dializa.89