Jak działa lorazepam i do jakiej grupy leków należy?
Lorazepam (łac. Lorazepamum) należy do grupy leków zwanych benzodiazepinami. Oddziałuje na ośrodkowy układ nerwowy, wzmacniając działanie naturalnego przekaźnika – kwasu gamma-aminomasłowego (GABA). Dzięki temu lorazepam działa przede wszystkim przeciwlękowo i uspokajająco, pomaga również zasnąć w sytuacjach nasilonego lęku. Dodatkowo wykazuje słabe działanie rozluźniające mięśnie i przeciwdrgawkowe1234.
Wskazania do stosowania lorazepamu
Wskazania u dorosłych
Lorazepam stosuje się u dorosłych głównie w krótkotrwałym leczeniu. Zakres zastosowań zależy od postaci leku i drogi podania. Oto najważniejsze wskazania:
- Krótkotrwałe leczenie zaburzeń lękowych – lorazepam jest zalecany w przypadkach, gdy lęk jest poważny, obezwładniający lub powoduje duże cierpienie i nie ustępuje po leczeniu niefarmakologicznym5678.
- Krótkotrwałe leczenie bezsenności wywołanej lękiem – lorazepam jest stosowany, gdy trudności z zasypianiem są bezpośrednio związane z silnym lękiem9678.
- Doraźne łagodzenie lęku towarzyszącego chorobom układu krążenia lub przewodu pokarmowego – w przypadkach, gdy silny lęk towarzyszy tym schorzeniom910.
- Premedykacja przed zabiegami diagnostycznymi lub chirurgicznymi – lorazepam bywa stosowany, aby uspokoić pacjenta i ułatwić przeprowadzenie zabiegu67811.
- Leczenie ostrych stanów lękowych, pobudzenia lub manii (dotyczy roztworu do wstrzykiwań) – stosowane, gdy wymagane jest szybkie działanie leku11.
- Kontrola stanu padaczkowego (dotyczy roztworu do wstrzykiwań) – lorazepam może być podawany w nagłych napadach padaczkowych, także u dorosłych11.
- Lorazepam powinien być stosowany tylko przez krótki czas, najczęściej do kilku tygodni, ponieważ długotrwałe przyjmowanie zwiększa ryzyko uzależnienia fizycznego i psychicznego.
- Nie jest przeznaczony do leczenia codziennego stresu czy łagodnych objawów lęku, które nie wymagają farmakoterapii.
- Wskazania do stosowania lorazepamu są ściśle określone – lek stosuje się, gdy inne metody nie przyniosły efektu lub stan pacjenta jest poważny.
- Niektóre postacie leku (np. do wstrzykiwań) mają szersze zastosowanie w leczeniu nagłych stanów, takich jak padaczka lub ostre pobudzenie.
Wskazania u dzieci i młodzieży
Zakres wskazań lorazepamu dla dzieci i młodzieży zależy od postaci leku i wieku pacjenta:
- Młodzież od 12 lat – w przypadku roztworu do wstrzykiwań, lorazepam może być stosowany w premedykacji przed zabiegami, w leczeniu ostrych stanów lękowych, pobudzenia lub manii11.
- Dzieci i młodzież od 1 miesiąca życia – w kontroli stanu padaczkowego (nagłych napadów padaczkowych) można stosować lorazepam w postaci do wstrzykiwań11.
- Dzieci poniżej 12 lat – nie zaleca się stosowania lorazepamu doustnie w leczeniu zaburzeń lękowych i bezsenności, ponieważ nie ustalono skuteczności i bezpieczeństwa takiego leczenia12.
Wskazania przeciwwskazane u dzieci
Doustny lorazepam nie jest przeznaczony do leczenia zaburzeń lękowych lub bezsenności u dzieci i młodzieży, ponieważ nie potwierdzono skuteczności ani bezpieczeństwa stosowania w tej grupie wiekowej12.
Inne specjalne grupy pacjentów
- Osoby starsze – mogą stosować lorazepam, ale zazwyczaj zalecana jest mniejsza dawka. Lek należy stosować ostrożnie, ze względu na większe ryzyko uspokojenia, osłabienia mięśni i upadków131415.
- Pacjenci z niewydolnością nerek – lorazepam może być stosowany, ale konieczne jest indywidualne dostosowanie dawki i częstsza kontrola, szczególnie przy podaniu dożylnym lub domięśniowym161718.
- Pacjenci z niewydolnością wątroby – stosowanie lorazepamu jest przeciwwskazane w ciężkiej niewydolności wątroby, natomiast w łagodnych i umiarkowanych zaburzeniach wymaga ostrożności i indywidualnego doboru dawki161719.
| Wskazanie | Dorośli | Dzieci > 12 lat | Dzieci < 12 lat | Osoby starsze | Pacjenci z niewydolnością nerek |
|---|---|---|---|---|---|
| Krótkotrwałe leczenie zaburzeń lękowych | Tak | Nie | Nie | Tak, z modyfikacją | Tak, z modyfikacją |
| Krótkotrwałe leczenie bezsenności wywołanej lękiem | Tak | Nie | Nie | Tak, z modyfikacją | Tak, z modyfikacją |
| Premedykacja przed zabiegami diagnostycznymi lub chirurgicznymi | Tak | Tak (roztwór do wstrzykiwań) | Nie | Tak, z modyfikacją | Tak, z modyfikacją |
| Leczenie ostrych stanów lękowych, pobudzenia, manii | Tak (roztwór do wstrzykiwań) | Tak (roztwór do wstrzykiwań) | Nie | Tak, z modyfikacją | Tak, z modyfikacją |
| Kontrola stanu padaczkowego | Tak (roztwór do wstrzykiwań) | Tak (roztwór do wstrzykiwań) | Tak (roztwór do wstrzykiwań, od 1 miesiąca życia) | Tak, z modyfikacją | Tak, z modyfikacją |
- Lorazepam stosuje się wyłącznie w leczeniu krótkotrwałym, a odstawianie leku powinno przebiegać stopniowo, aby uniknąć objawów odstawienia.
- Lek nie jest przeznaczony do leczenia depresji ani zaburzeń psychotycznych – może nasilać objawy tych chorób, jeśli nie jest stosowany razem z innymi lekami.
- Lorazepam nie powinien być stosowany przez osoby uzależnione od alkoholu lub narkotyków.
- Podczas stosowania lorazepamu należy unikać alkoholu oraz innych leków działających depresyjnie na układ nerwowy.
Lorazepam – skuteczny, ale tylko w określonych wskazaniach
Lorazepam jest lekiem o udowodnionej skuteczności w krótkotrwałym leczeniu poważnych zaburzeń lękowych, bezsenności wywołanej lękiem oraz w sytuacjach wymagających szybkiego uspokojenia, takich jak premedykacja przed zabiegami czy leczenie ostrych stanów, w tym padaczki. Ze względu na ryzyko uzależnienia, nie jest przeznaczony do długotrwałego stosowania ani leczenia codziennych problemów ze snem czy lękiem. Wskazania do stosowania lorazepamu są ściśle określone i zależą od wieku pacjenta, postaci leku oraz towarzyszących schorzeń. Stosowanie leku powinno zawsze odbywać się pod ścisłą kontrolą, z uwzględnieniem przeciwwskazań i konieczności stopniowego odstawiania.


















