Dlaczego bezpieczeństwo leków w ciąży i podczas karmienia piersią jest tak ważne?

Ciąża i karmienie piersią to wyjątkowe okresy w życiu kobiety, w których troska o zdrowie własne oraz dziecka nabiera szczególnego znaczenia. Wiele leków, które na co dzień są bezpieczne dla dorosłych, może przenikać przez łożysko do rozwijającego się płodu lub do mleka matki i wywierać wpływ na dziecko. Z tego powodu zawsze przed zastosowaniem jakiegokolwiek leku, w tym linagliptyny, kobieta powinna skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą. Decyzja o rozpoczęciu lub kontynuacji leczenia powinna uwzględniać korzyści dla matki i potencjalne ryzyko dla dziecka12.

Stosowanie linagliptyny w ciąży

Linagliptyna jest lekiem stosowanym w leczeniu cukrzycy typu 2. Jednak nie przeprowadzono badań klinicznych dotyczących jej stosowania u kobiet w ciąży1234. Wyniki badań na zwierzętach nie wykazały szkodliwego wpływu na płód ani na procesy rozrodcze12. Mimo to, ze względu na brak wystarczających danych dotyczących ludzi, zaleca się unikanie stosowania linagliptyny w czasie ciąży. Lek ten powinien być przyjmowany wyłącznie wtedy, gdy potencjalne korzyści dla matki przeważają nad ryzykiem dla płodu i tylko po konsultacji z lekarzem1234.

  • Nie zaleca się stosowania linagliptyny podczas ciąży12.
  • W badaniach na zwierzętach nie stwierdzono szkodliwego wpływu na płód1.
  • Brak jest wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania u ludzi12.

Linagliptyna w preparatach złożonych

Linagliptyna występuje także w preparatach złożonych, np. z metforminą lub empagliflozyną. W przypadku preparatów złożonych, które zawierają metforminę, również nie zaleca się ich stosowania w ciąży. Jeśli kobieta planuje ciążę lub dowie się, że jest w ciąży podczas leczenia, powinna jak najszybciej skonsultować się z lekarzem w celu zmiany leczenia na inne, które będzie bezpieczniejsze dla rozwijającego się dziecka567.

  • Preparaty złożone z metforminą nie powinny być stosowane w ciąży56.
  • W przypadku zajścia w ciążę podczas terapii, należy zaprzestać przyjmowania leku5.

Linagliptyna w połączeniu z empagliflozyną

W przypadku preparatów złożonych zawierających linagliptynę i empagliflozynę również brak jest danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania w ciąży. Badania na zwierzętach wykazały, że linagliptyna przechodzi przez łożysko w bardzo ograniczonym stopniu w późnym okresie ciąży, jednak nie stwierdzono bezpośredniego ani pośredniego szkodliwego wpływu na wczesny rozwój zarodka. Z uwagi na brak badań u ludzi, zaleca się unikanie stosowania tych preparatów w okresie ciąży89.

Ważne: W przypadku preparatów złożonych (np. linagliptyna z metforminą lub empagliflozyną), każda substancja czynna może mieć inny profil bezpieczeństwa w okresie ciąży. Zalecenia dotyczące unikania stosowania tych leków w ciąży wynikają nie tylko z braku badań, ale także z troski o bezpieczeństwo płodu. Jeśli pacjentka planuje ciążę lub zajdzie w ciążę podczas leczenia, powinna natychmiast skontaktować się z lekarzem w celu omówienia dalszego postępowania568.

Stosowanie linagliptyny podczas karmienia piersią

Linagliptyna, podawana zarówno jako samodzielny lek, jak i w preparatach złożonych, przenika do mleka samic zwierząt w badaniach laboratoryjnych1234. Nie wiadomo jednak, czy lek ten przenika do mleka kobiecego. Z tego względu nie można wykluczyć ryzyka dla dziecka karmionego piersią. Dlatego przed podjęciem decyzji o stosowaniu linagliptyny podczas karmienia piersią, należy rozważyć korzyści z karmienia piersią dla dziecka oraz korzyści z leczenia dla matki. W niektórych przypadkach lekarz może zalecić przerwanie karmienia piersią lub przerwanie leczenia linagliptyną123.

  • Brak danych, czy linagliptyna przenika do mleka kobiecego1.
  • Stwierdzono przenikanie linagliptyny do mleka u zwierząt1.
  • Nie można wykluczyć zagrożenia dla dziecka karmionego piersią1.
  • Decyzję o kontynuowaniu karmienia piersią lub leczenia linagliptyną powinien podjąć lekarz1.

Preparaty złożone i karmienie piersią

W przypadku preparatów złożonych, takich jak linagliptyna z metforminą, badania wykazały, że zarówno linagliptyna, jak i metformina przenikają do mleka samic szczura. Metformina przenika także do mleka kobiecego, jednak w niewielkich ilościach. Nie wiadomo natomiast, czy linagliptyna przenika do mleka ludzkiego. W przypadku tych preparatów, podobnie jak w przypadku samej linagliptyny, należy indywidualnie ocenić ryzyko i korzyści, a decyzję o kontynuacji leczenia lub karmienia piersią podejmuje lekarz101112.

  • Nie zaleca się stosowania preparatów złożonych podczas karmienia piersią10.
  • Metformina przenika do mleka kobiecego w niewielkich ilościach10.
  • Nie wiadomo, czy linagliptyna przenika do mleka kobiecego10.

Linagliptyna z empagliflozyną a karmienie piersią

Podobnie jak w przypadku innych preparatów złożonych, nie ma danych dotyczących przenikania linagliptyny z empagliflozyną do mleka kobiecego. Badania na zwierzętach wykazały przenikanie obu substancji do mleka. Z tego względu nie zaleca się stosowania tych preparatów w okresie karmienia piersią1314.

Ważne dla kobiet karmiących piersią:

  • Linagliptyna i jej połączenia z innymi substancjami mogą przenikać do mleka matki (wykazano to w badaniach na zwierzętach)110.
  • Brak jest danych dotyczących bezpieczeństwa tych leków u niemowląt karmionych piersią1.
  • Każdorazowo należy rozważyć potencjalne korzyści i ryzyko związane z kontynuacją leczenia oraz karmienia piersią110.

Wpływ linagliptyny na płodność

Nie przeprowadzono badań dotyczących wpływu linagliptyny na płodność u ludzi. Jednakże w badaniach na zwierzętach nie wykazano żadnych szkodliwych efektów, zarówno bezpośrednich, jak i pośrednich, na płodność samców i samic1234.

Bezpieczeństwo stosowania linagliptyny w ciąży i podczas karmienia piersią – zestawienie

Okres Możliwość stosowania Uwagi
Ciąża (linagliptyna jako jedyny składnik) Nie Brak danych klinicznych, zaleca się unikanie stosowania1
Ciąża (preparaty złożone, np. z metforminą lub empagliflozyną) Nie Nie zaleca się stosowania, w razie ciąży należy przerwać leczenie56
Karmienie piersią (linagliptyna jako jedyny składnik) Nie zaleca się Brak danych dotyczących przenikania do mleka kobiecego, stwierdzono przenikanie do mleka u zwierząt1
Karmienie piersią (preparaty złożone, np. z metforminą lub empagliflozyną) Nie zaleca się Należy rozważyć przerwanie karmienia piersią lub leczenia10

Linagliptyna – ostrożność przede wszystkim

Podsumowując, linagliptyna nie powinna być stosowana w ciąży ani podczas karmienia piersią, chyba że lekarz uzna to za absolutnie konieczne. Dotyczy to zarówno samej linagliptyny, jak i preparatów złożonych, w których występuje razem z metforminą lub empagliflozyną. Decyzję o stosowaniu tego leku zawsze należy podejmować po dokładnej analizie korzyści i ryzyka dla matki oraz dziecka. Pamiętaj, że bezpieczeństwo dziecka jest najważniejsze, a wszelkie wątpliwości warto omówić z lekarzem prowadzącym125.

Pytania i odpowiedzi

Czy linagliptynę można stosować w ciąży?

Nie zaleca się stosowania linagliptyny w ciąży z powodu braku odpowiednich badań u ludzi i potencjalnego ryzyka dla płodu1.

Czy linagliptyna przenika do mleka matki?

Stwierdzono przenikanie linagliptyny do mleka u zwierząt, nie wiadomo jednak, czy przenika do mleka kobiecego1.

Co zrobić, jeśli zajdę w ciążę podczas przyjmowania linagliptyny?

Należy jak najszybciej skonsultować się z lekarzem, ponieważ zaleca się przerwanie stosowania linagliptyny w ciąży1.

Czy preparaty złożone zawierające linagliptynę są bezpieczne w ciąży?

Nie, preparatów złożonych z linagliptyną (np. z metforminą lub empagliflozyną) nie należy stosować w ciąży5.

Czy linagliptyna wpływa na płodność?

Nie wykazano negatywnego wpływu linagliptyny na płodność w badaniach na zwierzętach. Brak danych dotyczących ludzi1.