Lenalidomid – charakterystyka substancji czynnej
Lenalidomid to lek należący do grupy immunomodulatorów, który jest stosowany głównie w terapii nowotworów krwi, takich jak szpiczak mnogi, zespoły mielodysplastyczne oraz niektóre rodzaje chłoniaków. Działa on poprzez hamowanie wzrostu komórek nowotworowych oraz wzmacnianie układu odpornościowego pacjenta, co pomaga w zwalczaniu choroby12345678910.
Przeciwwskazania do stosowania lenalidomidu
Przeciwwskazania do stosowania lenalidomidu można podzielić na bezwzględne, względne oraz sytuacje, w których należy zachować szczególną ostrożność. Ze względu na różne postacie leku i drogi podania, przeciwwskazania mogą się różnić, dlatego ważne jest indywidualne podejście do każdego pacjenta.
Przeciwwskazania bezwzględne (nie stosować w żadnym przypadku)
- Nadwrażliwość na lenalidomid lub substancje pomocnicze – może prowadzić do poważnych reakcji alergicznych, które mogą zagrażać życiu11121314151617181920.
- Kobiety w ciąży – lenalidomid ma działanie teratogenne, czyli może powodować ciężkie wady wrodzone u dziecka. Stosowanie leku w ciąży jest niedozwolone21222324252627282930.
- Kobiety mogące zajść w ciążę, które nie spełniają warunków programu zapobiegania ciąży – ze względu na ryzyko uszkodzenia płodu, stosowanie lenalidomidu jest niedozwolone, jeśli pacjentka nie stosuje skutecznej antykoncepcji oraz nie przestrzega wszystkich zaleceń związanych z zapobieganiem ciąży11121314151617181920.
Przeciwwskazania względne (stosowanie tylko w wyjątkowych przypadkach)
W materiałach źródłowych nie wskazano konkretnych przeciwwskazań względnych do stosowania lenalidomidu. Stosowanie leku w takich sytuacjach wymagałoby indywidualnej oceny przez lekarza i dokładnego rozważenia stosunku korzyści do ryzyka.
Zachowaj szczególną ostrożność
Lenalidomid wymaga ostrożności u niektórych grup pacjentów i w określonych sytuacjach, aby zminimalizować ryzyko działań niepożądanych oraz powikłań:
- Program zapobiegania ciąży – kobiety w wieku rozrodczym muszą stosować skuteczną antykoncepcję na co najmniej 4 tygodnie przed rozpoczęciem leczenia, w trakcie leczenia oraz co najmniej 4 tygodnie po zakończeniu terapii. Konieczne jest także wykonywanie regularnych testów ciążowych co 4 tygodnie, a pacjentki muszą być dokładnie poinformowane o ryzyku i konieczności zapobiegania ciąży21222324252627282930.
- Ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ) – zwiększone u pacjentów stosujących lenalidomid w terapii skojarzonej, szczególnie ze szpiczakiem mnogim. Zaleca się monitorowanie pacjentów ze znanymi czynnikami ryzyka (np. palenie, nadciśnienie, hiperlipidemia) oraz stosowanie profilaktyki przeciwzakrzepowej31323334353637383940.
- Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby i nerek – konieczne jest ostrożne dawkowanie, gdyż niewydolność nerek może zwiększyć stężenie leku, co zwiększa ryzyko działań niepożądanych, w tym toksyczności wątroby. Monitorowanie funkcji wątroby jest szczególnie ważne u pacjentów z wcześniejszymi chorobami wątroby41424344454647484950.
- Pacjenci z neutropenią i trombocytopenią – lenalidomid może powodować obniżenie liczby białych krwinek i płytek krwi, co zwiększa ryzyko infekcji i krwawień. Należy regularnie kontrolować morfologię krwi i w razie potrzeby dostosowywać dawkę lub stosować czynniki wzrostu51525354555657585960.
- Pacjenci z ryzykiem reaktywacji zakażeń wirusowych – szczególnie zakażeń wirusem półpaśca oraz wirusem zapalenia wątroby typu B (HBV). Konieczne jest monitorowanie objawów zakażenia i odpowiednie leczenie przeciwwirusowe w razie potrzeby61626364656667683940.
- Pacjenci z objawami neurologicznymi – istnieje ryzyko rozwoju postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii (PML), która może być śmiertelna. W przypadku podejrzenia PML leczenie należy natychmiast przerwać69707172737475383940.
- Pacjenci z dużym rozmiarem guza w chłoniaku z komórek płaszcza – stosowanie lenalidomidu nie jest zalecane, ponieważ wiąże się z wyższym ryzykiem wczesnych zgonów i powikłań. W takich przypadkach należy rozważyć inne metody leczenia76777879808182.
- Pacjenci z reakcjami alergicznymi w przeszłości na talidomid – ze względu na możliwe reakcje krzyżowe, stosowanie lenalidomidu może być ryzykowne83848586878889.
Podsumowanie najważniejszych przeciwwskazań do stosowania lenalidomidu
| Przeciwwskazanie | Typ (bezwzględne/względne) |
|---|---|
| Nadwrażliwość na lenalidomid lub substancje pomocnicze | Przeciwwskazane |
| Kobiety w ciąży | Przeciwwskazane |
| Kobiety mogące zajść w ciążę, jeśli nie spełniają warunków programu zapobiegania ciąży | Przeciwwskazane |


















