Czym jest latanoprost i kiedy może dojść do przedawkowania?
Latanoprost to substancja czynna należąca do grupy analogów prostaglandyn, stosowana przede wszystkim w leczeniu jaskry i nadciśnienia wewnątrzgałkowego w postaci kropli do oczu12. Standardowa dawka to jedna kropla do chorego oka raz na dobę, przy czym każda kropla zawiera około 1,5 mikrograma latanoprostu3. Cała butelka zawiera zwykle 125 mikrogramów tej substancji4.
O przedawkowaniu mówimy, gdy do organizmu dostanie się większa ilość leku niż zalecana. Najczęściej dotyczy to przypadkowego zakroplenia większej ilości preparatu do oka lub połknięcia leku, na przykład przez dziecko5.
Objawy przedawkowania latanoprostu
U osób, które przyjęły zbyt dużą ilość latanoprostu, obserwuje się przede wszystkim objawy miejscowe. Do najczęstszych należą:
- Podrażnienie oka, uczucie pieczenia lub kłucia645
- Przekrwienie spojówek, czyli zaczerwienienie białka oka78
W przypadku połknięcia większej ilości latanoprostu, mogą pojawić się objawy ogólne, takie jak:
Objawy te zwykle mają łagodny lub umiarkowany charakter i ustępują samoistnie w ciągu kilku godzin1011.
Różnice w objawach w zależności od postaci i składu leku
Latanoprost dostępny jest również w lekach złożonych, gdzie występuje razem z tymololem. W przypadku przedawkowania takich preparatów mogą pojawić się objawy związane z tymololem, takie jak:
- Zwolnienie akcji serca (bradykardia)12
- Obniżenie ciśnienia tętniczego (niedociśnienie)13
- Skurcz oskrzeli14
- Zatrzymanie akcji serca (w bardzo ciężkich przypadkach)12
Te poważniejsze objawy dotyczą głównie osób, które przypadkowo połknęły znaczną ilość leku złożonego lub mają dodatkowe choroby, np. astmę lub zaburzenia rytmu serca.
Postępowanie w przypadku przedawkowania latanoprostu
Nie istnieje specyficzne antidotum na przedawkowanie latanoprostu. W przypadku przedawkowania zalecane jest leczenie objawowe, czyli łagodzenie pojawiających się dolegliwości1516.
- W przypadku podrażnienia oka – przemywanie oka czystą wodą i obserwacja17
- W przypadku połknięcia większej ilości leku – można rozważyć płukanie żołądka, jeśli zaleci to lekarz, szczególnie w przypadku preparatów złożonych z tymololem18
- Wystąpienie objawów ogólnych wymaga obserwacji i, w razie potrzeby, leczenia objawowego (np. podania leków przeciwwymiotnych, monitorowania ciśnienia tętniczego i tętna)14
Jeśli dojdzie do połknięcia leku przez dziecko lub wystąpią poważniejsze objawy, konieczna może być hospitalizacja12.
- Latanoprost jest szybko metabolizowany w wątrobie, co ogranicza ryzyko poważnych powikłań ogólnych po połknięciu niewielkiej ilości leku48.
- Objawy po połknięciu dużych dawek (np. kilku butelek) są zwykle łagodne do umiarkowanych i ustępują samoistnie w ciągu kilku godzin10.
- Preparaty złożone z tymololem mogą powodować poważniejsze objawy ogólnoustrojowe, zwłaszcza u osób z chorobami serca lub astmą14.
- W razie wątpliwości lub pojawienia się niepokojących objawów zawsze należy skontaktować się z lekarzem.
Tabela podsumowująca objawy i postępowanie w przypadku przedawkowania latanoprostu
| Objawy | Postępowanie | Konieczność hospitalizacji |
|---|---|---|
| Łagodne (podrażnienie, przekrwienie oka) | Obserwacja, przemywanie oka wodą, leczenie objawowe | Nie |
| Umiarkowane (nudności, bóle brzucha, zawroty głowy, pocenie się) | Leczenie objawowe, w razie potrzeby konsultacja lekarska | Rzadko – tylko w przypadku utrzymujących się objawów lub połknięcia większej ilości leku |
| Ciężkie (bradykardia, niedociśnienie, skurcz oskrzeli – dotyczą preparatów z tymololem) | Leczenie objawowe, płukanie żołądka jeśli zaleci lekarz, monitorowanie funkcji życiowych | Tak – w przypadku poważnych objawów ogólnych lub u osób z chorobami przewlekłymi |
Latanoprost – bezpieczeństwo stosowania i podsumowanie
Latanoprost stosowany zgodnie z zaleceniami jest lekiem bezpiecznym, a przypadki przedawkowania rzadko prowadzą do poważnych powikłań48. W większości przypadków objawy ograniczają się do miejscowego podrażnienia i zaczerwienienia oka. Połknięcie większej ilości leku może wywołać łagodne do umiarkowanych objawów ogólnych, które najczęściej ustępują samoistnie. Jednak preparaty złożone, zawierające latanoprost i tymolol, mogą powodować poważniejsze objawy, zwłaszcza u osób z chorobami serca lub układu oddechowego1214.
Nie istnieje specyficzna odtrutka na przedawkowanie latanoprostu – leczenie polega na łagodzeniu objawów. W razie połknięcia leku lub wystąpienia objawów ogólnych należy niezwłocznie skonsultować się z lekarzem. Przestrzeganie zaleceń dotyczących dawkowania oraz właściwe przechowywanie leku (poza zasięgiem dzieci) to najlepszy sposób na uniknięcie problemów związanych z przedawkowaniem.


















