Czym jest latanoprost i kiedy może dojść do przedawkowania?

Latanoprost to substancja czynna należąca do grupy analogów prostaglandyn, stosowana przede wszystkim w leczeniu jaskry i nadciśnienia wewnątrzgałkowego w postaci kropli do oczu12. Standardowa dawka to jedna kropla do chorego oka raz na dobę, przy czym każda kropla zawiera około 1,5 mikrograma latanoprostu3. Cała butelka zawiera zwykle 125 mikrogramów tej substancji4.

O przedawkowaniu mówimy, gdy do organizmu dostanie się większa ilość leku niż zalecana. Najczęściej dotyczy to przypadkowego zakroplenia większej ilości preparatu do oka lub połknięcia leku, na przykład przez dziecko5.

Objawy przedawkowania latanoprostu

U osób, które przyjęły zbyt dużą ilość latanoprostu, obserwuje się przede wszystkim objawy miejscowe. Do najczęstszych należą:

W przypadku połknięcia większej ilości latanoprostu, mogą pojawić się objawy ogólne, takie jak:

Objawy te zwykle mają łagodny lub umiarkowany charakter i ustępują samoistnie w ciągu kilku godzin1011.

Ważne: Przedawkowanie latanoprostu podawanego miejscowo do oka rzadko prowadzi do poważnych powikłań ogólnych. W większości przypadków ogranicza się do miejscowego podrażnienia lub przekrwienia oka. Jednak połknięcie większej ilości leku może wywołać objawy ogólne, zwłaszcza u dzieci. W przypadku pojawienia się takich objawów lub połknięcia leku przez dziecko należy jak najszybciej skontaktować się z lekarzem.

Różnice w objawach w zależności od postaci i składu leku

Latanoprost dostępny jest również w lekach złożonych, gdzie występuje razem z tymololem. W przypadku przedawkowania takich preparatów mogą pojawić się objawy związane z tymololem, takie jak:

Te poważniejsze objawy dotyczą głównie osób, które przypadkowo połknęły znaczną ilość leku złożonego lub mają dodatkowe choroby, np. astmę lub zaburzenia rytmu serca.

Postępowanie w przypadku przedawkowania latanoprostu

Nie istnieje specyficzne antidotum na przedawkowanie latanoprostu. W przypadku przedawkowania zalecane jest leczenie objawowe, czyli łagodzenie pojawiających się dolegliwości1516.

  • W przypadku podrażnienia oka – przemywanie oka czystą wodą i obserwacja17
  • W przypadku połknięcia większej ilości leku – można rozważyć płukanie żołądka, jeśli zaleci to lekarz, szczególnie w przypadku preparatów złożonych z tymololem18
  • Wystąpienie objawów ogólnych wymaga obserwacji i, w razie potrzeby, leczenia objawowego (np. podania leków przeciwwymiotnych, monitorowania ciśnienia tętniczego i tętna)14

Jeśli dojdzie do połknięcia leku przez dziecko lub wystąpią poważniejsze objawy, konieczna może być hospitalizacja12.

Warto wiedzieć:

  • Latanoprost jest szybko metabolizowany w wątrobie, co ogranicza ryzyko poważnych powikłań ogólnych po połknięciu niewielkiej ilości leku48.
  • Objawy po połknięciu dużych dawek (np. kilku butelek) są zwykle łagodne do umiarkowanych i ustępują samoistnie w ciągu kilku godzin10.
  • Preparaty złożone z tymololem mogą powodować poważniejsze objawy ogólnoustrojowe, zwłaszcza u osób z chorobami serca lub astmą14.
  • W razie wątpliwości lub pojawienia się niepokojących objawów zawsze należy skontaktować się z lekarzem.

Tabela podsumowująca objawy i postępowanie w przypadku przedawkowania latanoprostu

Objawy Postępowanie Konieczność hospitalizacji
Łagodne (podrażnienie, przekrwienie oka) Obserwacja, przemywanie oka wodą, leczenie objawowe Nie
Umiarkowane (nudności, bóle brzucha, zawroty głowy, pocenie się) Leczenie objawowe, w razie potrzeby konsultacja lekarska Rzadko – tylko w przypadku utrzymujących się objawów lub połknięcia większej ilości leku
Ciężkie (bradykardia, niedociśnienie, skurcz oskrzeli – dotyczą preparatów z tymololem) Leczenie objawowe, płukanie żołądka jeśli zaleci lekarz, monitorowanie funkcji życiowych Tak – w przypadku poważnych objawów ogólnych lub u osób z chorobami przewlekłymi

Latanoprost – bezpieczeństwo stosowania i podsumowanie

Latanoprost stosowany zgodnie z zaleceniami jest lekiem bezpiecznym, a przypadki przedawkowania rzadko prowadzą do poważnych powikłań48. W większości przypadków objawy ograniczają się do miejscowego podrażnienia i zaczerwienienia oka. Połknięcie większej ilości leku może wywołać łagodne do umiarkowanych objawów ogólnych, które najczęściej ustępują samoistnie. Jednak preparaty złożone, zawierające latanoprost i tymolol, mogą powodować poważniejsze objawy, zwłaszcza u osób z chorobami serca lub układu oddechowego1214.

Nie istnieje specyficzna odtrutka na przedawkowanie latanoprostu – leczenie polega na łagodzeniu objawów. W razie połknięcia leku lub wystąpienia objawów ogólnych należy niezwłocznie skonsultować się z lekarzem. Przestrzeganie zaleceń dotyczących dawkowania oraz właściwe przechowywanie leku (poza zasięgiem dzieci) to najlepszy sposób na uniknięcie problemów związanych z przedawkowaniem.

Pytania i odpowiedzi

Jakie są objawy przedawkowania latanoprostu?

Najczęściej występuje podrażnienie i przekrwienie oka. Po połknięciu większej ilości mogą pojawić się nudności, bóle brzucha, zawroty głowy, zmęczenie, uderzenia gorąca i pocenie się.

Czy przedawkowanie latanoprostu jest niebezpieczne?

W większości przypadków objawy są łagodne i ustępują samoistnie. Poważniejsze powikłania mogą wystąpić po połknięciu dużych dawek lub w przypadku preparatów złożonych z tymololem.

Co zrobić w przypadku przedawkowania latanoprostu?

Należy zastosować leczenie objawowe, przemyć oko wodą, a w przypadku połknięcia większej ilości leku lub wystąpienia poważnych objawów – skonsultować się z lekarzem.

Czy istnieje odtrutka na przedawkowanie latanoprostu?

Nie ma specyficznego antidotum. Leczenie polega na łagodzeniu objawów i obserwacji pacjenta.

Jakie objawy mogą wystąpić po przedawkowaniu preparatów złożonych z latanoprostem i tymololem?

Mogą pojawić się objawy typowe dla przedawkowania tymololu: zwolnienie akcji serca, obniżenie ciśnienia, skurcz oskrzeli i w ciężkich przypadkach – zatrzymanie akcji serca.