Czym jest lanadelumab i w jakim celu się go stosuje?
Lanadelumab należy do grupy leków biologicznych i jest przeciwciałem monoklonalnym, które blokuje działanie kalikreiny osoczowej – enzymu odpowiedzialnego za powstawanie objawów dziedzicznego obrzęku naczynioruchowego (HAE). Jego głównym zastosowaniem jest rutynowa profilaktyka napadów HAE u osób powyżej 12. roku życia1. Dzięki swojemu działaniu lanadelumab zmniejsza ryzyko nagłych i groźnych napadów obrzęku, które mogą prowadzić do poważnych powikłań2. Jednak nie każdy pacjent może bezpiecznie przyjmować ten lek – istnieją określone przeciwwskazania oraz sytuacje wymagające szczególnej ostrożności podczas terapii3.
Kiedy lanadelumab jest przeciwwskazany?
Przeciwwskazania do stosowania lanadelumabu dzielimy na bezwzględne – czyli takie, które całkowicie wykluczają możliwość przyjmowania leku – oraz względne, w których decyzję o terapii podejmuje się indywidualnie po ocenie ryzyka. Dodatkowo istnieją sytuacje, w których lek można stosować, ale wymaga to zachowania szczególnej ostrożności.
Przeciwwskazania bezwzględne
- Nadwrażliwość na lanadelumab lub którąkolwiek substancję pomocniczą – jeśli u pacjenta wystąpiła kiedykolwiek ciężka reakcja alergiczna na lanadelumab lub składniki pomocnicze leku, nie wolno go stosować. Może to prowadzić do poważnych, zagrażających życiu reakcji, takich jak wstrząs anafilaktyczny3.
Przeciwwskazania względne (stosowanie tylko w wyjątkowych przypadkach)
- Reakcje nadwrażliwości w wywiadzie – jeśli u pacjenta w przeszłości wystąpiły umiarkowane reakcje nadwrażliwości na lanadelumab, lekarz powinien rozważyć ryzyko i korzyści przed podjęciem decyzji o ponownym zastosowaniu leku. W razie wystąpienia ciężkiej reakcji, leczenie należy natychmiast przerwać4.
- Brak danych u pacjentów z prawidłową aktywnością C1-INH – lanadelumab nie był badany u osób, które mają napady obrzęku naczynioruchowego, ale prawidłową aktywność inhibitora C1 (C1-INH). Stosowanie leku w tej grupie jest niewskazane bez wyraźnych zaleceń lekarza4.
- Lanadelumab nie jest przeznaczony do leczenia ostrych napadów dziedzicznego obrzęku naczynioruchowego. Jeśli dojdzie do nagłego ataku, należy zastosować odpowiedni lek doraźny zgodnie z zaleceniami lekarza4.
- Podczas leczenia mogą wystąpić reakcje nadwrażliwości, dlatego po pierwszych dawkach zaleca się pozostanie pod obserwacją medyczną4.
- Przeciwwskazania mogą być różne w zależności od indywidualnych cech pacjenta i przebiegu choroby, dlatego każda decyzja terapeutyczna powinna być podejmowana po dokładnej analizie historii medycznej.
Kiedy należy zachować szczególną ostrożność?
Są sytuacje, w których stosowanie lanadelumabu nie jest formalnie przeciwwskazane, ale wymaga zwiększonej czujności ze strony pacjenta i lekarza:
- Reakcje nadwrażliwości podczas leczenia – jeśli w trakcie stosowania lanadelumabu pojawią się objawy alergii, takie jak wysypka, obrzęk twarzy, duszność czy spadek ciśnienia, należy natychmiast przerwać leczenie i wdrożyć odpowiednie postępowanie4.
- Wyniki badań laboratoryjnych – APTT – lanadelumab może wydłużać czas krzepnięcia (APTT) w badaniach laboratoryjnych, jednak nie powoduje to ryzyka krwawień. Jeśli masz wykonywane badania krwi, poinformuj personel medyczny o przyjmowaniu tego leku5.
Dawkowanie a szczególna ostrożność
Obecnie nie ma wskazań do rutynowego dostosowywania dawki lanadelumabu w przypadkach wymagających szczególnej ostrożności, jednak wszelkie wątpliwości należy omówić z lekarzem prowadzącym4.
| Przeciwwskazanie | Typ (bezwzględne/względne) |
|---|---|
| Nadwrażliwość na lanadelumab lub substancje pomocnicze | Przeciwwskazane |
| Reakcje nadwrażliwości w wywiadzie | Należy zachować ostrożność |
| Brak danych u pacjentów z prawidłową aktywnością C1-INH | Należy zachować ostrożność |
| Wydłużony czas krzepnięcia (APTT) w badaniach laboratoryjnych | Należy zachować ostrożność |
- Przed rozpoczęciem leczenia lanadelumabem należy dokładnie sprawdzić historię alergii pacjenta, zwłaszcza pod kątem wcześniejszych reakcji na leki biologiczne.
- W trakcie leczenia pacjent powinien regularnie informować personel medyczny o wszystkich objawach niepożądanych, nawet jeśli wydają się one niegroźne.
- Lanadelumab nie zawiera sodu w ilości istotnej klinicznie, co jest ważne dla osób na diecie niskosodowej5.
- Lek powinien być stosowany wyłącznie w ramach wskazań – nie należy go używać w leczeniu ostrych napadów HAE4.
Lanadelumab – bezpieczeństwo stosowania u różnych pacjentów
Lanadelumab jest lekiem o wysokiej skuteczności w profilaktyce napadów dziedzicznego obrzęku naczynioruchowego, jednak nie każdy pacjent może z niego korzystać. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na substancję czynną lub składniki pomocnicze. W innych przypadkach, takich jak reakcje alergiczne w przeszłości czy nietypowe wyniki badań krwi, decyzję o stosowaniu podejmuje lekarz po analizie indywidualnych korzyści i ryzyka. Dzięki temu terapia może być bezpieczna i skuteczna, a pacjent objęty odpowiednią opieką34.


















