Ogólne zasady dawkowania kwasu borowego
Kwas borowy (Acidum boricum) jest stosowany miejscowo w leczeniu różnych schorzeń skóry, takich jak stany zapalne, podrażnienia, oparzenia, nadmierna potliwość czy drobne uszkodzenia naskórka12. Dostępny jest w postaci maści, roztworów, pudrów oraz płynów na skórę, a sposób dawkowania zależy od wybranej formy leku i wieku pacjenta345678.
Dawkowanie u dorosłych
- Maści: Zwykle stosuje się 1–2 razy na dobę, nanosząc cienką warstwę na chorobowo zmienione miejsca na skórze576. W przypadku niektórych preparatów (np. HOMEOPLASMINE) zaleca się stosowanie 1–3 razy dziennie6.
- Płyny i roztwory: Przemywać miejsca zmienione chorobowo 1–2 razy dziennie (np. płyn do stosowania na skórę w trądziku) lub 2–3 razy dziennie (np. roztwór na skórę), stosując w postaci przymoczek, okładów lub płukań38.
- Pudry: W przypadku nadmiernej potliwości stóp puder należy stosować raz lub dwa razy dziennie przez 7 dni, lekko zapudrowując przestrzenie międzypalcowe i skórę stóp4.
Czas trwania leczenia zwykle ogranicza się do kilku dni – niektóre preparaty zaleca się stosować przez maksymalnie 3 dni (np. maści), w innych przypadkach przez 7 dni (np. puder na skórę). Przy braku poprawy lub nasileniu objawów należy skonsultować się z lekarzem54.
Dawkowanie u szczególnych grup pacjentów
Dzieci i młodzież
- Dzieci poniżej 3 lat: Stosowanie kwasu borowego jest przeciwwskazane w tej grupie wiekowej12.
- Dzieci i młodzież poniżej 12 lat: W większości preparatów nie zaleca się stosowania u dzieci poniżej 12 lat313.
- Młodzież powyżej 12 lat: Możliwe jest stosowanie maści lub płynów w dawkach jak u dorosłych, zgodnie z zaleceniami producenta37.
- Pudry na skórę: Nie zaleca się stosowania u dzieci10.
- Maści HOMEOPLASMINE: Nie stosować u dzieci i młodzieży14.
Pacjenci w podeszłym wieku
Nie ma szczególnych zaleceń dotyczących modyfikacji dawki u osób starszych. Zaleca się jednak zachowanie ostrożności, zwłaszcza w przypadku stosowania na większe powierzchnie skóry lub w przypadku współistniejących chorób, które mogą zwiększać ryzyko działań niepożądanych15.
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek
W przypadku zaburzeń czynności nerek, zwłaszcza przy stosowaniu na rozległe powierzchnie skóry, istnieje zwiększone ryzyko wchłaniania kwasu borowego i wystąpienia objawów zatrucia. Zaleca się unikanie stosowania na dużych powierzchniach lub uszkodzoną skórę oraz zachowanie szczególnej ostrożności1611.
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby
Brak szczegółowych zaleceń dotyczących modyfikacji dawkowania w tej grupie pacjentów, jednak w przypadku stosowania na dużą powierzchnię skóry lub długotrwale, należy zachować ostrożność ze względu na możliwość ogólnoustrojowego działania niepożądanego16.
Kobiety w ciąży i karmiące piersią
Kwas borowy jest przeciwwskazany u kobiet w ciąży oraz u matek karmiących piersią. Stosowanie preparatów z tą substancją może być niebezpieczne dla płodu i niemowlęcia917.
- Nie stosuj kwasu borowego na duże powierzchnie skóry, otwarte rany ani błony śluzowe, gdyż może dojść do zwiększonego wchłaniania i ryzyka działań niepożądanych1118.
- Preparaty zawierające kwas borowy powinny być używane przez jak najkrótszy czas, zgodnie z zaleceniami zawartymi w ulotce19.
- W razie wystąpienia podrażnienia skóry, zaczerwienienia lub innych objawów niepożądanych, należy przerwać stosowanie preparatu2015.
- Nie stosuj u dzieci poniżej wieku określonego w ulotce danego produktu312.
Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania
W większości produktów nie określono jednoznacznie maksymalnej dawki dobowej kwasu borowego. Jednakże, ze względu na ryzyko ogólnoustrojowych działań niepożądanych, zaleca się stosowanie możliwie najmniejszych ilości przez krótki czas i wyłącznie na ograniczoną powierzchnię skóry1816. Przedawkowanie, choć rzadkie przy prawidłowym stosowaniu, może prowadzić do poważnych objawów, takich jak nudności, wymioty, biegunka, uszkodzenie nerek i wątroby, drgawki czy nawet zgon2122. Szczególne niebezpieczeństwo stanowi przypadkowe spożycie preparatu lub aplikacja na uszkodzoną skórę.
Tabela: Schemat dawkowania kwasu borowego w zależności od grupy pacjentów
| Grupa pacjentów | Schemat dawkowania |
|---|---|
| Dorośli |
Maści: 1–2 razy na dobę na zmienione miejsca; Roztwory/płyny: 1–3 razy na dobę; Pudry: 1–2 razy dziennie przez 7 dni |
| Młodzież powyżej 12 lat | Jak u dorosłych (zależnie od preparatu) |
| Dzieci do 12 lat | Nie zaleca się / Przeciwwskazane |
| Osoby starsze | Brak konieczności modyfikacji dawki, zalecana ostrożność |
| Pacjenci z niewydolnością nerek | Ostrożność; unikać stosowania na duże powierzchnie/uszkodzoną skórę |
| Pacjenci z niewydolnością wątroby | Ostrożność przy długotrwałym stosowaniu lub aplikacji na dużą powierzchnię |
| Kobiety w ciąży i karmiące piersią | Przeciwwskazane |
Kwas borowy – bezpieczeństwo stosowania zależy od prawidłowego dawkowania
Kwas borowy jest cennym składnikiem preparatów do stosowania zewnętrznego w leczeniu wielu dolegliwości skórnych, takich jak stany zapalne, oparzenia czy nadmierna potliwość. Kluczowe dla skuteczności i bezpieczeństwa jest przestrzeganie zaleceń dotyczących dawkowania – zarówno pod względem ilości, częstotliwości, jak i czasu stosowania. Nie należy przekraczać zalecanych dawek ani stosować preparatów z kwasem borowym u dzieci, kobiet w ciąży oraz na uszkodzoną skórę. Prawidłowe stosowanie minimalizuje ryzyko działań niepożądanych i pozwala skutecznie korzystać z właściwości tej substancji387.


















