Ogólne zasady dawkowania kwasu alendronowego
Kwas alendronowy jest najczęściej podawany w postaci tabletek do stosowania doustnego. Standardowa dawka dla osób dorosłych to 70 mg raz w tygodniu12345678. Należy zawsze przyjmować lek w ten sam dzień tygodnia, popijając go pełną szklanką przegotowanej wody (nie mniej niż 200 ml), najlepiej rano, zaraz po wstaniu z łóżka9103. Tabletkę należy połknąć w całości, nie żuć ani nie rozgryzać, ponieważ może to prowadzić do podrażnień błony śluzowej jamy ustnej i gardła910. Po przyjęciu leku nie należy się kłaść przez co najmniej 30 minut oraz do czasu zjedzenia pierwszego posiłku, który powinien być spożyty nie wcześniej niż pół godziny po połknięciu tabletki910.
- Lek przyjmuje się na czczo, minimum 30 minut przed śniadaniem i napojami innymi niż woda13.
- Nie zaleca się przyjmowania leku przed snem ani przed porannym wstaniem z łóżka910.
- W przypadku pominięcia dawki, należy przyjąć ją następnego dnia rano, nie stosując podwójnej dawki tego samego dnia112.
Kwas alendronowy z witaminą D
Dostępne są także preparaty łączące kwas alendronowy z witaminą D (cholekalcyferolem), co pozwala na jednoczesne uzupełnianie niedoborów tej witaminy u osób z osteoporozą i ryzykiem jej niedoboru. Również w tym przypadku stosuje się jedną tabletkę raz na tydzień, zawierającą 70 mg kwasu alendronowego i odpowiednią dawkę witaminy D (2800 j.m. lub 5600 j.m.)12131415. Przyjmowanie tych preparatów wymaga zachowania takich samych zasad, jak w przypadku samego kwasu alendronowego.
Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów
- Dzieci i młodzież: Kwas alendronowy nie jest zalecany u osób poniżej 18 lat, ze względu na brak wystarczających danych dotyczących skuteczności i bezpieczeństwa w tej grupie wiekowej111617181920212223242526.
- Osoby starsze: Nie ma konieczności modyfikacji dawki u osób w podeszłym wieku, ponieważ skuteczność i bezpieczeństwo stosowania są porównywalne z młodszymi dorosłymi272174520282930313233.
- Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek: Nie jest konieczna zmiana dawkowania u osób z prawidłową lub łagodnie zaburzoną czynnością nerek (klirens kreatyniny powyżej 35 ml/min). Kwas alendronowy nie jest zalecany u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny poniżej 35 ml/min)11161718520212223242526.
- Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby: Nie jest konieczne dostosowanie dawki u osób z zaburzeniami czynności wątroby11.
- Kobiety w ciąży i karmiące piersią: Brak jest wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania u kobiet w ciąży i karmiących piersią, dlatego kwas alendronowy nie jest zalecany w tych grupach343536373839404142434445.
Dawkowanie w zależności od wskazania
Kwas alendronowy stosuje się głównie w leczeniu osteoporozy u kobiet po menopauzie oraz u mężczyzn z grupy zwiększonego ryzyka złamań. Zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn, zalecana dawka to 70 mg raz w tygodniu123. Schemat dawkowania nie zmienia się w zależności od wskazania – podstawą jest regularność przyjmowania i stosowanie się do zaleceń dotyczących sposobu przyjmowania tabletek.
W przypadku preparatów łączonych z witaminą D, dawkowanie również wynosi jedną tabletkę raz na tydzień, przy czym należy uwzględnić łączną podaż witaminy D z innych źródeł, aby nie przekroczyć zalecanych dawek12131415.
Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania
Nie należy przekraczać zalecanej dawki 70 mg raz na tydzień. Przedawkowanie może prowadzić do niepożądanych skutków, takich jak obniżenie poziomu wapnia i fosforanów we krwi oraz podrażnienia przewodu pokarmowego (np. zgaga, zapalenie przełyku, owrzodzenia żołądka)464748495051525354555657. W przypadku przedawkowania należy podać mleko lub leki zobojętniające sok żołądkowy i unikać wywoływania wymiotów – pacjent powinien pozostać w pozycji pionowej46.
- Podczas leczenia kwasem alendronowym należy zadbać o odpowiednią podaż wapnia i witaminy D w diecie lub poprzez suplementy, zwłaszcza jeśli ich ilość jest niewystarczająca w codziennym jadłospisie271017.
- Nie stosuj leku, jeśli masz trudności z połykaniem, zaburzenia w obrębie przełyku lub nie możesz utrzymać pozycji pionowej przez co najmniej 30 minut5859.
- Nie należy przyjmować podwójnej dawki w przypadku pominięcia jednej tabletki – wróć do regularnego schematu112.
- Leczenie kwasem alendronowym może być długotrwałe – konieczność dalszego stosowania ocenia lekarz po kilku latach terapii923.
Tabela: Schemat dawkowania kwasu alendronowego
| Grupa pacjentów | Schemat dawkowania |
|---|---|
| Dorośli (kobiety po menopauzie, mężczyźni z osteoporozą) | 70 mg raz na tydzień, doustnie123 |
| Dzieci i młodzież (poniżej 18 lat) | Nie zaleca się stosowania1116 |
| Osoby starsze | 70 mg raz na tydzień, jak u dorosłych272 |
| Pacjenci z łagodną i umiarkowaną niewydolnością nerek (GFR > 35 ml/min) | 70 mg raz na tydzień, jak u dorosłych1116 |
| Pacjenci z ciężką niewydolnością nerek (GFR < 35 ml/min) | Nie zaleca się stosowania1116 |
| Kobiety w ciąży i karmiące piersią | Nie zaleca się stosowania3435 |
| Preparaty łączone (kwas alendronowy + witamina D) | 1 tabletka (70 mg kwasu alendronowego + 2800 lub 5600 j.m. witaminy D) raz na tydzień12131415 |
Kwas alendronowy – precyzyjne dawkowanie i bezpieczeństwo leczenia
Prawidłowe dawkowanie kwasu alendronowego jest kluczowe dla skuteczności leczenia osteoporozy i zmniejszenia ryzyka złamań. Stosowanie preparatu wymaga przestrzegania zaleceń dotyczących pory i sposobu przyjmowania tabletek oraz regularności stosowania. Szczególna ostrożność zalecana jest u osób z zaburzeniami czynności nerek, a stosowanie u dzieci, młodzieży, kobiet w ciąży i karmiących piersią nie jest rekomendowane. Pacjenci leczeni kwasem alendronowym powinni dbać o odpowiednią podaż wapnia i witaminy D w diecie lub w postaci suplementów, a w razie jakichkolwiek wątpliwości skonsultować się z lekarzem. Długotrwałe stosowanie wymaga okresowej oceny przez specjalistę, aby zapewnić bezpieczeństwo i skuteczność terapii1234567812131415.


















