Kolchicyna -przedawkowanie substancji

Zespół jelita drażliwego

Poznaj działanie

Atussan

syrop

Kaszel suchy

Poznaj działanie

Lacidofil

Probiotyki

Poznaj działanie

Soledum forte

Zatoki

Poznaj działanie

Venogel

12 mg + 10 mg + 5 mg/g

Ból

Poznaj działanie

Tantum Verde Duo

aerozol do jamy ustnej

Ból gardła

Poznaj działanie

Pikopil

krople doustne

Zaparcia

Poznaj działanie

kapsułki o przedłużonym uwalnianiu

Deflegmin Effect Long

Kaszel mokry

Poznaj działanie

Wyrób medyczny

MARIMER woda morska hipertoniczny

spray

Katar

Poznaj działanie

Suplement diety

Essetil Forte

Wątroba

Poznaj działanie

Olbas® Oil

płyn

Aromaterapia

Poznaj działanie

Menu

❮❮ Kolchicyna

Kolchicyna -przedawkowanie substancji

Kolchicyna, stosowana głównie w leczeniu dny moczanowej, jest substancją o bardzo wąskim zakresie terapeutycznym. Nawet niewielkie przekroczenie dawki może prowadzić do poważnych i potencjalnie śmiertelnych powikłań. Objawy zatrucia pojawiają się zwykle z opóźnieniem, a skutki przedawkowania mogą dotyczyć wielu narządów. Szybkie rozpoznanie oraz odpowiednie postępowanie są kluczowe dla bezpieczeństwa pacjenta.

Spis treści

REKLAMA

Czym jest przedawkowanie kolchicyny?

Kolchicyna (Colchicinum) to lek o bardzo wąskim zakresie bezpiecznego stosowania. Oznacza to, że niewielkie przekroczenie zalecanej dawki może prowadzić do wystąpienia ciężkich objawów zatrucia. Standardowo kolchicyna jest przyjmowana doustnie w tabletkach zawierających 0,5 mg substancji czynnej¹²³⁴. Dawki śmiertelne dla dorosłych są bardzo różne, jednak zazwyczaj wynoszą około 20 mg, choć mogą być znacznie niższe lub wyższe w zależności od indywidualnej wrażliwości⁵⁶. O przedawkowaniu mówimy, gdy przyjęta ilość kolchicyny przekracza bezpieczną dawkę i pojawiają się objawy zatrucia lub gdy przyjęto dawkę większą niż 0,5 mg na kilogram masy ciała⁷.

Na przedawkowanie szczególnie narażone są osoby starsze, pacjenci z zaburzeniami pracy nerek, wątroby, serca lub przewodu pokarmowego, a także dzieci⁸⁹¹⁰.

Objawy przedawkowania kolchicyny

Objawy zatrucia kolchicyną nie zawsze pojawiają się natychmiast – pierwsze symptomy mogą wystąpić nawet kilka godzin po przyjęciu zbyt dużej dawki, a niektóre z nich rozwijają się dopiero po kilku dniach⁸⁹¹⁰. Zatrucie przebiega najczęściej w dwóch fazach:

Faza wczesna (do 24 godzin): nudności, wymioty, bóle brzucha, biegunka, krwotoczne zapalenie błony śluzowej żołądka i jelit, zaburzenia elektrolitowe, odwodnienie, leukocytoza (podwyższona liczba białych krwinek), w ciężkich przypadkach spadek ciśnienia tętniczego⁷¹¹⁹¹⁰.
Faza późna (24-72 godziny): niewydolność wielonarządowa (uszkodzenie nerek, wątroby, płuc, serca), zaburzenia rytmu serca, pancytopenia (spadek liczby wszystkich rodzajów komórek krwi), niewydolność oddechowa, zaburzenia krzepnięcia, zaburzenia neurologiczne (splątanie, śpiączka, drgawki, osłabienie mięśni, paraliż, neuropatia), depresja mięśnia sercowego, zapaść naczyniowa⁷¹¹⁹¹².
Objawy w okresie zdrowienia: leukocytoza z odbicia (ponowny wzrost liczby białych krwinek), odwracalne łysienie¹¹¹³¹².

W najcięższych przypadkach przedawkowanie kolchicyny prowadzi do zgonu, najczęściej w wyniku depresji oddechowej, zapaści krążeniowej lub niewydolności szpiku kostnego⁷¹¹¹³.

Ważne:

Przedawkowanie kolchicyny może prowadzić do ciężkich powikłań, a nawet śmierci⁵⁶.
Pierwsze objawy mogą pojawić się dopiero po kilku godzinach od przyjęcia zbyt dużej dawki⁷⁸.
Objawy zatrucia mogą dotyczyć praktycznie wszystkich narządów i układów organizmu⁷¹¹.
Brak natychmiastowych objawów nie oznacza bezpieczeństwa – zawsze wymagana jest pilna ocena lekarska⁸¹⁰.

Postępowanie w przypadku przedawkowania kolchicyny

W przypadku podejrzenia przyjęcia zbyt dużej dawki kolchicyny należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza lub wezwać pomoc medyczną. Każdy przypadek przedawkowania wymaga oceny lekarskiej, nawet jeśli objawy nie pojawiły się od razu⁸⁹¹⁰.

Nie istnieje specyficzna odtrutka (antidotum) na kolchicynę¹⁴¹³¹².
W ciągu pierwszej godziny od zatrucia można rozważyć płukanie żołądka oraz podanie węgla aktywowanego (szczególnie jeśli dawka przekroczyła 0,1 mg/kg masy ciała u dorosłych lub w każdej ilości u dzieci)¹⁴¹³¹².
Hemodializa nie jest skuteczna w usuwaniu kolchicyny, ponieważ lek silnie wiąże się z tkankami organizmu¹⁴¹³⁶.
Leczenie polega na ścisłym monitorowaniu stanu pacjenta oraz wspomaganiu funkcji życiowych – kontrola oddechu, ciśnienia tętniczego, pracy serca i wyrównaniu zaburzeń wodno-elektrolitowych¹⁵¹⁴¹³⁶.

Ważne jest, aby nie podejmować prób samodzielnego leczenia i nie bagatelizować nawet niewielkiego przekroczenia dawki.

Tabela podsumowująca objawy i postępowanie w przypadku przedawkowania kolchicyny

Objawy	Postępowanie	Konieczność hospitalizacji
Łagodne: nudności, biegunka, ból brzucha	Ocena lekarska, monitorowanie, płukanie żołądka i węgiel aktywowany w ciągu 1h od zatrucia, leczenie objawowe	Zalecana hospitalizacja i obserwacja nawet przy łagodnych objawach
Umiarkowane: wymioty, odwodnienie, zaburzenia elektrolitowe, leukocytoza	Ścisłe monitorowanie, wyrównywanie zaburzeń wodno-elektrolitowych, leczenie wspomagające	Wymagana hospitalizacja
Ciężkie: niewydolność wielonarządowa, zaburzenia rytmu serca, śpiączka, pancytopenia, depresja oddechowa, zapaść krążeniowa	Intensywna terapia, wspomaganie oddychania i krążenia, leczenie objawowe, brak antidotum	Obowiązkowa hospitalizacja na oddziale intensywnej terapii

Warto wiedzieć:

Objawy przedawkowania mogą być mylone z innymi schorzeniami układu pokarmowego, dlatego informacja o przyjęciu kolchicyny jest kluczowa dla szybkiego rozpoznania⁷¹¹.
Nie wolno leczyć biegunki środkami zapierającymi – kolchicyna wydalana jest głównie z kałem¹⁵.
Po przeżytym ciężkim zatruciu możliwe jest pełne wyzdrowienie, choć może wystąpić przejściowe łysienie lub wzrost liczby białych krwinek¹¹¹³.
Nie zaleca się stosowania kolchicyny u osób z ciężkimi chorobami nerek lub wątroby ze względu na zwiększone ryzyko toksyczności⁸⁹.

Kolchicyna – ryzyko przedawkowania i bezpieczeństwo stosowania

Kolchicyna jest skutecznym lekiem, ale jej niewłaściwe użycie może prowadzić do poważnych, a nawet śmiertelnych powikłań. Nawet niewielkie przekroczenie dawki może mieć tragiczne skutki, dlatego nie należy przyjmować większych ilości niż zalecane przez lekarza. W przypadku podejrzenia przedawkowania, szybka reakcja i natychmiastowy kontakt z personelem medycznym zwiększają szansę na uniknięcie groźnych konsekwencji. Kolchicyna nie posiada swoistego antidotum, dlatego leczenie zatrucia opiera się na wsparciu funkcji życiowych i szybkim usuwaniu leku z organizmu, jeśli to możliwe. Zachowanie ostrożności podczas stosowania tego leku jest kluczowe dla bezpieczeństwa pacjenta¹⁴¹³¹².

Pytania i odpowiedzi

Jakie są pierwsze objawy przedawkowania kolchicyny?

Pierwsze objawy to najczęściej nudności, wymioty, ból brzucha i biegunka. Mogą pojawić się po kilku godzinach od przyjęcia zbyt dużej dawki¹².

Czy istnieje antidotum na zatrucie kolchicyną?

Nie, nie ma znanej odtrutki na kolchicynę. Leczenie polega na płukaniu żołądka, podaniu węgla aktywowanego i leczeniu objawowym¹².

Czy po przedawkowaniu kolchicyny zawsze trzeba iść do szpitala?

Tak, każdy przypadek przedawkowania wymaga pilnej oceny lekarskiej i zwykle hospitalizacji, nawet przy braku objawów¹².

Dlaczego nie można leczyć biegunki po zatruciu kolchicyną?

Biegunki nie powinno się leczyć, ponieważ kolchicyna wydalana jest głównie z kałem. Hamowanie biegunki może spowolnić usuwanie leku z organizmu¹.

REKLAMA

Kto jest najbardziej narażony na przedawkowanie kolchicyny?

Do grupy zwiększonego ryzyka należą:

osoby starsze,
pacjenci z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby,
chorzy na przewlekłe choroby serca lub przewodu pokarmowego,
osoby przyjmujące inne leki wpływające na metabolizm kolchicyny.

U tych pacjentów nawet standardowe dawki mogą prowadzić do powikłań toksycznych¹²³.

Dlaczego nie stosuje się dializy w zatruciu kolchicyną?

Kolchicyna bardzo silnie wiąże się z tkankami organizmu, dlatego hemodializa nie pozwala na skuteczne usunięcie jej z organizmu. W wyjątkowych przypadkach dializę można rozważyć przy ciężkich zaburzeniach metabolicznych, ale nie jest to standardowa metoda leczenia zatrucia tą substancją¹²³⁴.

Czy można samodzielnie leczyć objawy przedawkowania kolchicyny?

Nie wolno samodzielnie leczyć objawów zatrucia kolchicyną. Należy natychmiast zgłosić się do szpitala, ponieważ objawy mogą pojawić się z opóźnieniem, a zatrucie może postępować bardzo szybko¹²³.

Zobacz również:

Dawkowanie leku

Kolchicyna to substancja czynna stosowana głównie w leczeniu i profilaktyce napadów dny moczanowej. Dawkowanie kolchicyny zależy od wskazania, wieku pacjenta, funkcji nerek i wątroby oraz innych czynników zdrowotnych. Ważne jest ścisłe przestrzeganie zaleceń dotyczących dawek, ponieważ kolchicyna ma wąski zakres terapeutyczny i może być toksyczna w przypadku przedawkowania.

Działania niepożądane i skutki uboczne

Kolchicyna to lek stosowany głównie w leczeniu napadów dny moczanowej, ale jej działanie może wiązać się z występowaniem różnych działań niepożądanych. Najczęściej dotyczą one układu pokarmowego, jednak możliwe są także poważniejsze skutki uboczne, które wymagają czujności ze strony pacjenta. Warto poznać, jakie objawy mogą się pojawić podczas stosowania kolchicyny oraz jak wygląda ich częstotliwość i charakter.

Mechanizm działania

Kolchicyna to substancja czynna stosowana głównie w leczeniu i profilaktyce ostrych napadów dny moczanowej oraz w niektórych chorobach zapalnych. Jej mechanizm działania polega przede wszystkim na hamowaniu procesów zapalnych w organizmie, co przekłada się na łagodzenie bólu i obrzęków. Poznaj, jak kolchicyna wpływa na komórki, jak długo pozostaje aktywna w organizmie i jakie wyniki przyniosły badania przedkliniczne.

Porównanie substancji czynnych

Kolchicyna, indometacyna i aceklofenak to leki o zbliżonym zastosowaniu w leczeniu schorzeń reumatycznych i bólu stawów, jednak działają w odmienny sposób i różnią się profilem bezpieczeństwa. Każda z tych substancji ma swoje miejsce w terapii – kolchicyna jest znana z leczenia napadów dny moczanowej, podczas gdy indometacyna i aceklofenak są popularnymi niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi stosowanymi przy różnych stanach zapalnych. Sprawdź, czym różnią się te leki, kiedy są stosowane i jakie środki ostrożności należy zachować podczas ich przyjmowania.

Profil bezpieczeństwa

Kolchicyna to lek stosowany głównie w leczeniu dny moczanowej oraz niektórych rzadkich chorób zapalnych. Choć jest skuteczna, charakteryzuje się wąskim zakresem terapeutycznym i wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu. Bezpieczeństwo kolchicyny zależy od stanu zdrowia pacjenta, wieku, funkcji nerek i wątroby oraz możliwych interakcji z innymi lekami. Sprawdź, na co należy zwrócić uwagę, aby jej stosowanie było jak najbardziej bezpieczne.

Przeciwwskazania

Kolchicyna to lek stosowany przede wszystkim w leczeniu ostrych napadów dny moczanowej oraz w profilaktyce tych napadów. Mimo swojej skuteczności, jej stosowanie wiąże się z szeregiem przeciwwskazań, które należy bezwzględnie lub względnie uwzględnić przed rozpoczęciem terapii. Szczególną ostrożność muszą zachować osoby starsze, z chorobami serca, wątroby, nerek czy zaburzeniami krwi. Poznaj najważniejsze przeciwwskazania oraz sytuacje wymagające ostrożności podczas przyjmowania kolchicyny.

Stosowanie u dzieci

Stosowanie kolchicyny u dzieci to temat wymagający szczególnej uwagi. Ta substancja czynna, choć skuteczna w leczeniu niektórych schorzeń, posiada potencjał do poważnych działań niepożądanych i wymaga ostrożności zwłaszcza w młodszych grupach wiekowych. W opisie przedstawiono, w jakich przypadkach i dla jakiej grupy wiekowej kolchicyna może być stosowana u dzieci, jakie są zalecenia dotyczące dawkowania oraz na co zwrócić uwagę podczas leczenia.

Stosowanie u kierowców

Kolchicyna to substancja stosowana głównie w leczeniu dny moczanowej. Wpływ jej stosowania na zdolność do prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn może być różny w zależności od postaci leku i reakcji organizmu. Niektóre preparaty mogą powodować zawroty głowy lub senność, co wymaga ostrożności. Przeczytaj, na co zwrócić uwagę, by bezpiecznie funkcjonować podczas leczenia kolchicyną.

Stosowanie w ciąży

Stosowanie kolchicyny w okresie ciąży i podczas karmienia piersią wymaga szczególnej ostrożności ze względu na możliwe zagrożenia dla dziecka oraz wpływ na płodność. W zależności od przyczyny leczenia, kolchicyna bywa przeciwwskazana lub dopuszczalna jedynie w ściśle określonych przypadkach. Przeczytaj, jak bezpieczeństwo stosowania kolchicyny różni się w zależności od sytuacji klinicznej, drogi podania i wskazań.

Wskazania - na co działa?

Kolchicyna to lek stosowany głównie w leczeniu i profilaktyce ostrych napadów dny moczanowej. Jej działanie polega na łagodzeniu objawów zapalenia wywołanego przez kryształy kwasu moczowego. W niektórych przypadkach wykorzystywana jest również u dzieci z rodzinną gorączką śródziemnomorską. Wskazania do jej stosowania mogą się różnić w zależności od wieku pacjenta, postaci leku oraz innych chorób współistniejących.