Czym jest kolagenaza i jak jest stosowana?

Kolagenaza (Collagenasum) to enzym, który pomaga rozkładać włókna kolagenowe obecne w martwych tkankach ran. Dzięki temu wspomaga naturalne oczyszczanie ran i przyspiesza ich gojenie. Najczęściej występuje w postaci maści do stosowania miejscowego na skórę, szczególnie w leczeniu ran i owrzodzeń1.

Standardowa dawka kolagenazy w maści wynosi od 0,52 mg do 3,75 mg na 1 gram produktu, co odpowiada aktywności enzymatycznej nie mniejszej niż 1,2 jednostki2. Kolagenaza stosowana jest wyłącznie zewnętrznie na powierzchnię skóry – nie jest przeznaczona do stosowania doustnego ani do innych dróg podania.

Kiedy mówimy o przedawkowaniu kolagenazy?

Przedawkowanie kolagenazy przy prawidłowym stosowaniu miejscowym jest praktycznie niemożliwe, ponieważ enzym działa tylko w miejscu aplikacji i nie przenika w znaczącym stopniu do organizmu1. Ryzyko pojawia się głównie wtedy, gdy produkt zostanie przypadkowo spożyty doustnie. W takiej sytuacji może dojść do kontaktu enzymu z przewodem pokarmowym, co wymaga podjęcia określonych działań.

Ważne dla pacjenta:

  • Kolagenaza jest przeznaczona wyłącznie do stosowania na skórę – nie należy jej połykać ani stosować na błony śluzowe.
  • Przypadkowe spożycie produktu leczniczego, nawet w niewielkiej ilości, wymaga szybkiego działania, aby ograniczyć ryzyko działań niepożądanych.
  • Nieprawidłowe użycie maści (np. stosowanie na rozległe rany bez kontroli lekarza) może zwiększać ryzyko podrażnień.
  • Każde podejrzenie przedawkowania powinno być zgłoszone personelowi medycznemu.

Objawy przedawkowania kolagenazy

Przy stosowaniu miejscowym zgodnie z zaleceniami nie obserwuje się typowych objawów przedawkowania. Jednak w przypadku przypadkowego połknięcia maści mogą wystąpić objawy ze strony przewodu pokarmowego. Objawy te zależą od ilości połkniętego produktu i indywidualnej wrażliwości organizmu3.

Najczęstsze objawy po przypadkowym spożyciu:

Objawy są zwykle łagodne, jednak w przypadku większych ilości połkniętego produktu może być konieczna interwencja medyczna.

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W razie przypadkowego połknięcia kolagenazy należy jak najszybciej usunąć produkt z przewodu pokarmowego. Najczęściej zaleca się:

  • Wywołanie wymiotów3
  • Płukanie żołądka – jeśli jest to konieczne, decyzję podejmuje personel medyczny3

Nie opisano specyficznej odtrutki (antidotum) dla kolagenazy. Leczenie polega na usunięciu produktu z organizmu i obserwacji pacjenta.

Kluczowe informacje przy przypadkowym spożyciu:

  • Nie ma odtrutki na kolagenazę – leczenie polega na jak najszybszym usunięciu produktu z przewodu pokarmowego.
  • Objawy przedawkowania po spożyciu są zwykle łagodne, ale w razie wystąpienia silnych dolegliwości należy jak najszybciej zgłosić się do placówki medycznej.
  • Stosowanie miejscowe zgodnie z zaleceniami jest bezpieczne i nie prowadzi do przedawkowania.
  • Płukanie żołądka wykonuje się tylko wtedy, gdy jest to uzasadnione stanem pacjenta.

Tabela podsumowująca objawy i postępowanie

Objawy Postępowanie Konieczność hospitalizacji
Brak objawów (przy stosowaniu miejscowym) Brak potrzeby interwencji Nie
Nudności, wymioty, ból brzucha (po połknięciu) Usunięcie produktu z przewodu pokarmowego (wymioty, płukanie żołądka) W zależności od ilości spożytego produktu i stanu pacjenta
Cięższe objawy (bardzo rzadkie) Hospitalizacja i leczenie objawowe Tak

Bezpieczeństwo stosowania kolagenazy w praktyce

Kolagenaza stosowana miejscowo jest uznawana za bezpieczną i dobrze tolerowaną przez większość pacjentów. Przypadki przedawkowania zdarzają się bardzo rzadko i dotyczą głównie sytuacji przypadkowego spożycia produktu. W takiej sytuacji zaleca się szybkie usunięcie preparatu z przewodu pokarmowego i, jeśli to konieczne, kontakt z personelem medycznym3. Brak odtrutki oznacza, że kluczowe jest szybkie działanie i obserwacja stanu zdrowia osoby, która połknęła produkt.

Pytania i odpowiedzi

Jakie są objawy przedawkowania kolagenazy?

Objawy przedawkowania kolagenazy pojawiają się głównie po przypadkowym połknięciu i obejmują nudności, wymioty oraz bóle brzucha.

Co zrobić w przypadku połknięcia maści z kolagenazą?

Należy jak najszybciej usunąć produkt z przewodu pokarmowego poprzez wywołanie wymiotów lub płukanie żołądka, jeśli to konieczne.

Czy kolagenaza stosowana miejscowo może być niebezpieczna?

Stosowana miejscowo zgodnie z zaleceniami jest bezpieczna i nie powoduje przedawkowania.

Czy istnieje antidotum na kolagenazę?

Nie, nie ma specyficznej odtrutki na kolagenazę. Leczenie polega na usunięciu produktu z organizmu i obserwacji pacjenta.