Czym jest kolagenaza i jak jest stosowana?
Kolagenaza (Collagenasum) to enzym, który pomaga rozkładać włókna kolagenowe obecne w martwych tkankach ran. Dzięki temu wspomaga naturalne oczyszczanie ran i przyspiesza ich gojenie. Najczęściej występuje w postaci maści do stosowania miejscowego na skórę, szczególnie w leczeniu ran i owrzodzeń1.
Standardowa dawka kolagenazy w maści wynosi od 0,52 mg do 3,75 mg na 1 gram produktu, co odpowiada aktywności enzymatycznej nie mniejszej niż 1,2 jednostki2. Kolagenaza stosowana jest wyłącznie zewnętrznie na powierzchnię skóry – nie jest przeznaczona do stosowania doustnego ani do innych dróg podania.
Kiedy mówimy o przedawkowaniu kolagenazy?
Przedawkowanie kolagenazy przy prawidłowym stosowaniu miejscowym jest praktycznie niemożliwe, ponieważ enzym działa tylko w miejscu aplikacji i nie przenika w znaczącym stopniu do organizmu1. Ryzyko pojawia się głównie wtedy, gdy produkt zostanie przypadkowo spożyty doustnie. W takiej sytuacji może dojść do kontaktu enzymu z przewodem pokarmowym, co wymaga podjęcia określonych działań.
- Kolagenaza jest przeznaczona wyłącznie do stosowania na skórę – nie należy jej połykać ani stosować na błony śluzowe.
- Przypadkowe spożycie produktu leczniczego, nawet w niewielkiej ilości, wymaga szybkiego działania, aby ograniczyć ryzyko działań niepożądanych.
- Nieprawidłowe użycie maści (np. stosowanie na rozległe rany bez kontroli lekarza) może zwiększać ryzyko podrażnień.
- Każde podejrzenie przedawkowania powinno być zgłoszone personelowi medycznemu.
Objawy przedawkowania kolagenazy
Przy stosowaniu miejscowym zgodnie z zaleceniami nie obserwuje się typowych objawów przedawkowania. Jednak w przypadku przypadkowego połknięcia maści mogą wystąpić objawy ze strony przewodu pokarmowego. Objawy te zależą od ilości połkniętego produktu i indywidualnej wrażliwości organizmu3.
Najczęstsze objawy po przypadkowym spożyciu:
- Nudności3
- Wymioty3
- Możliwe bóle brzucha3
Objawy są zwykle łagodne, jednak w przypadku większych ilości połkniętego produktu może być konieczna interwencja medyczna.
Postępowanie w przypadku przedawkowania
W razie przypadkowego połknięcia kolagenazy należy jak najszybciej usunąć produkt z przewodu pokarmowego. Najczęściej zaleca się:
- Wywołanie wymiotów3
- Płukanie żołądka – jeśli jest to konieczne, decyzję podejmuje personel medyczny3
Nie opisano specyficznej odtrutki (antidotum) dla kolagenazy. Leczenie polega na usunięciu produktu z organizmu i obserwacji pacjenta.
- Nie ma odtrutki na kolagenazę – leczenie polega na jak najszybszym usunięciu produktu z przewodu pokarmowego.
- Objawy przedawkowania po spożyciu są zwykle łagodne, ale w razie wystąpienia silnych dolegliwości należy jak najszybciej zgłosić się do placówki medycznej.
- Stosowanie miejscowe zgodnie z zaleceniami jest bezpieczne i nie prowadzi do przedawkowania.
- Płukanie żołądka wykonuje się tylko wtedy, gdy jest to uzasadnione stanem pacjenta.
Tabela podsumowująca objawy i postępowanie
| Objawy | Postępowanie | Konieczność hospitalizacji |
|---|---|---|
| Brak objawów (przy stosowaniu miejscowym) | Brak potrzeby interwencji | Nie |
| Nudności, wymioty, ból brzucha (po połknięciu) | Usunięcie produktu z przewodu pokarmowego (wymioty, płukanie żołądka) | W zależności od ilości spożytego produktu i stanu pacjenta |
| Cięższe objawy (bardzo rzadkie) | Hospitalizacja i leczenie objawowe | Tak |
Bezpieczeństwo stosowania kolagenazy w praktyce
Kolagenaza stosowana miejscowo jest uznawana za bezpieczną i dobrze tolerowaną przez większość pacjentów. Przypadki przedawkowania zdarzają się bardzo rzadko i dotyczą głównie sytuacji przypadkowego spożycia produktu. W takiej sytuacji zaleca się szybkie usunięcie preparatu z przewodu pokarmowego i, jeśli to konieczne, kontakt z personelem medycznym3. Brak odtrutki oznacza, że kluczowe jest szybkie działanie i obserwacja stanu zdrowia osoby, która połknęła produkt.


















