Działania niepożądane klomipraminy – ogólna charakterystyka
Klomipramina, znana również jako Clomipramini hydrochloridum, należy do grupy trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych. Działania niepożądane pojawiają się u części pacjentów, jednak większość z nich jest łagodna i przemijająca, zwłaszcza przy dłuższym stosowaniu lub po zmniejszeniu dawki123. Występowanie i nasilenie działań niepożądanych zależy od wielu czynników, takich jak dawka, czas stosowania, wiek pacjenta, stan zdrowia czy stosowanie innych leków. U osób starszych ryzyko wystąpienia działań niepożądanych może być większe, zwłaszcza jeśli chodzi o objawy związane z układem nerwowym, sercowo-naczyniowym i działaniem antycholinergicznym12.
Nie wszystkie działania niepożądane muszą wystąpić u każdego pacjenta. Część objawów trudno odróżnić od samej choroby, na przykład zmęczenie, zaburzenia snu czy suchość w ustach1. Stosując klomipraminę, należy zawsze rozważyć korzyści i potencjalne ryzyko, a pojawiające się objawy zgłaszać lekarzowi.
Działania niepożądane występujące bardzo często
- Senność i ospałość – uczucie zmęczenia, które może utrudniać codzienne funkcjonowanie45.
- Zawroty głowy i drżenie – mogą pojawić się szczególnie na początku leczenia45.
- Ból głowy i drgawki – u niektórych osób występują napady drgawkowe lub kloniczne drgania mięśni45.
- Zaburzenia akomodacji i zamazane widzenie – pogorszenie ostrości wzroku, szczególnie u osób starszych45.
- Nudności, suchość w ustach, zaparcia – objawy ze strony przewodu pokarmowego są częste i zwykle ustępują samoistnie45.
- Nadmierne pocenie się – pojawia się niezależnie od temperatury otoczenia67.
- Zaburzenia libido i potencji – mogą mieć wpływ na życie seksualne67.
- Zwiększenie masy ciała – obserwowane u części osób podczas długotrwałego stosowania89.
Działania niepożądane występujące często
- Majaczenie, splątanie, omamy – głównie u osób starszych lub z chorobą Parkinsona45.
- Lęk, pobudzenie, zaburzenia snu, bezsenność – mogą się pojawiać na różnych etapach leczenia45.
- Stany maniakalne, agresywność, koszmary nocne, ziewanie45.
- Zaburzenia mowy, parestezje (mrowienie, drętwienie)1011.
- Rozszerzenie źrenic, powiększenie piersi, mlekotok1011.
- Niedociśnienie ortostatyczne (spadki ciśnienia przy zmianie pozycji ciała)1011.
- Częstoskurcz, kołatanie serca, zmiany w zapisie EKG1011.
- Wymioty, bóle brzucha, biegunka, brak łaknienia67.
- Osłabienie mięśni, wzmożone napięcie mięśni67.
- Alergiczne odczyny skórne, świąd, wrażliwość na światło67.
- Zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych67.
- Zaburzenia smaku, szum w uszach, uderzenia gorąca89.
Działania niepożądane występujące niezbyt często, rzadko i bardzo rzadko
- Uczynnienie objawów psychotycznych45.
- Ataksja (zaburzenia koordynacji ruchowej), zmiany w zapisie EEG1011.
- Zatrzymanie moczu1011.
- Wzrost ciśnienia krwi1011.
- Niemiarowość serca, zaburzenia przewodzenia, torsades de pointes (groźna arytmia)1011.
- Zapalenie wątroby, żółtaczka67.
- Obrzęki, utrata włosów67.
- Zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego (SIADH)67.
- Zapalenie pęcherzyków płucnych, reakcje anafilaktyczne89.
- Leukopenia, agranulocytoza, trombocytopenia, eozynofilia, plamica8912.
- Hyperpyreksja (bardzo wysoka gorączka)89.
- Złamania kości – szczególnie u osób powyżej 50. roku życia, leczonych długotrwale89.
Działania niepożądane o nieznanej częstości
- Proces wyobrażeń samobójczych, zachowania samobójcze – mogą wystąpić w trakcie leczenia lub po jego zakończeniu4512.
Objawy odstawienia
Nagłe przerwanie stosowania klomipraminy lub szybkie zmniejszenie dawki może wywołać objawy takie jak nudności, wymioty, bóle brzucha, biegunka, bezsenność, ból głowy, nerwowość i lęk1314.
Zgłaszanie działań niepożądanych
Każde podejrzenie działań niepożądanych po zastosowaniu klomipraminy należy zgłosić do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych URPL lub bezpośrednio do producenta leku. Zgłoszenia pomagają w nieustannym monitorowaniu bezpieczeństwa terapii i mogą przyczynić się do ochrony zdrowia innych pacjentów1516.
Podsumowanie: Klomipramina – profil działań niepożądanych i bezpieczeństwo stosowania
Klomipramina jest skuteczną substancją leczniczą, której stosowanie może wiązać się z wystąpieniem różnych działań niepożądanych. Najczęściej są one łagodne i przemijające, choć u niektórych osób mogą przybrać poważniejszy charakter, zwłaszcza przy długotrwałym leczeniu lub w wyższych dawkach. Osoby starsze oraz pacjenci z innymi schorzeniami są szczególnie narażeni na działania niepożądane, dlatego ważna jest regularna kontrola stanu zdrowia. Pamiętaj, aby zawsze informować lekarza o pojawiających się objawach, nawet jeśli wydają się niegroźne123.
Tabela: Działania niepożądane klomipraminy według układów narządowych i częstości występowania
| Układ narządowy | Bardzo często | Często | Niezbyt często | Rzadko | Bardzo rzadko | Częstość nieznana |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Psychiczne | Senność, zmęczenie, niepokój, wzmożony apetyt | Majaczenie, splątanie, omamy, lęk, pobudzenie, zaburzenia snu, agresywność, zaburzenia pamięci, depersonalizacja, nasilenie depresji, zaburzenia koncentracji, bezsenność, koszmary nocne, ziewanie | Uczynnienie objawów psychotycznych | – | – | Proces wyobrażeń samobójczych, zachowania samobójcze |
| Układ nerwowy | Ospałość, zawroty głowy, drżenie, ból głowy, drgawki | Zaburzenia mowy, parestezje | Ataksja | – | Zmiany w zapisie EEG | – |
| Oko | Zaburzenia akomodacji, zamazane widzenie | Rozszerzenie źrenic | – | – | Jaskra | – |
| Nerki i drogi moczowe | Zaburzenia oddawania moczu | – | – | – | Zatrzymanie moczu | – |
| Naczyniowe | – | Niedociśnienie ortostatyczne | Wzrost ciśnienia krwi | – | – | – |
| Serce | – | Częstoskurcz, kołatanie serca, zmiany EKG | Niemiarowość | Zaburzenia przewodzenia, torsades de pointes | – | – |
| Żołądek i jelita | Nudności, suchość w ustach, zaparcia | Wymioty, bóle brzucha, biegunka, brak łaknienia | – | – | – | – |
| Mięśnie i tkanka łączna | Drgawki kloniczne mięśni | Osłabienie mięśni, wzmożone napięcie mięśni | – | – | – | Złamania |
| Wątroba i drogi żółciowe | – | Zwiększenie aktywności aminotransferaz | – | – | Zapalenie wątroby z żółtaczką lub bez | – |
| Skóra i tkanka podskórna | Nadmierne pocenie się | Alergiczne odczyny skórne, wrażliwość na światło, świąd | – | – | Obrzęk, utrata włosów | – |
| Endokrynologiczne | – | – | – | – | Zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego (SIADH) | – |
| Układ rozrodczy i piersi | Zaburzenia libido, zaburzenia potencji | Mlekotok, powiększenie piersi | – | – | – | – |
| Immunologiczne | – | – | – | – | Zapalenie pęcherzyków płucnych, reakcje anafilaktyczne, niedociśnienie | – |
| Ogólne i miejsce podania | – | Zaburzenia smaku, szum w uszach, uderzenia gorąca | – | – | Hyperpyreksja | – |
| Krew i układ chłonny | – | – | – | – | Leukopenia, agranulocytoza, trombocytopenia, eozynofilia, plamica | – |
| Inne | Zwiększenie masy ciała | – | – | – | – | – |


















