Kalcyfediol – dawkowanie leku

Jak wygląda dawkowanie kalcyfediolu?

Kalcyfediol (Calcifediolum) to aktywna postać witaminy D3, wykorzystywana w leczeniu i profilaktyce niedoboru tej witaminy, a także w zaburzeniach metabolizmu wapnia i fosforu. Dawkowanie tej substancji zawsze powinno być dostosowane indywidualnie do potrzeb pacjenta, w zależności od wieku, stanu zdrowia, wskazania do stosowania oraz drogi podania¹².

Standardowe dawki dla dorosłych

Kalcyfediol jest dostępny w postaci doustnych kropli oraz kapsułek miękkich. W przypadku dorosłych dawkowanie różni się w zależności od postaci leku i wskazania:

• Krople doustne: zwykle stosuje się 50 do 75 mikrogramów na dobę, co odpowiada 10 do 15 kropli dziennie. Zaleca się podawanie wyznaczonej dawki z niewielką ilością wody, mleka lub soku owocowego³.
• Kapsułki miękkie: standardowa dawka to jedna kapsułka (0,266 mg, czyli 266 mikrogramów kalcyfediolu jednowodnego) raz na miesiąc. W przypadku niektórych pacjentów, po ocenie laboratoryjnej, możliwe jest zwiększenie częstotliwości do jednej kapsułki tygodniowo, jednak nie należy przekraczać tej dawki².

Częstotliwość podawania zależy od postaci leku: krople stosuje się codziennie, natomiast kapsułki miękkie zwykle raz na miesiąc, a wyjątkowo – raz w tygodniu. Czas trwania leczenia ustala lekarz na podstawie stężenia 25(OH)D we krwi oraz innych czynników klinicznych².

Dawkowanie u dzieci i młodzieży

W przypadku kropli doustnych dawkowanie dla dzieci zależy od wskazania:

• Leczenie przewlekłych chorób wątroby i hipokalcemii towarzyszącej leczeniu padaczki: 20 do 40 mikrogramów na dobę (czyli 4 do 8 kropli na dobę), co odpowiada 0,4 do 1,8 mikrograma na kilogram masy ciała na dobę¹.
• Profilaktyka krzywicy i osteomalacji u dzieci leczonych lekami przeciwdrgawkowymi: 10 do 20 mikrogramów na dobę (2 do 4 kropli na dobę)³.
• Osteodystrofia mocznicowa, krzywica hipofosfatemiczna, niedoczynność przytarczyc: dawka ustalana indywidualnie na podstawie stężenia wapnia we krwi³.

Nie zaleca się stosowania kalcyfediolu w profilaktyce krzywicy u zdrowych dzieci⁴. Skuteczność i bezpieczeństwo kapsułek miękkich nie zostały potwierdzone u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat⁵.

Dawkowanie u osób starszych

U pacjentów w podeszłym wieku nie jest wymagane rutynowe dostosowanie dawki. Zaleca się jednak regularne monitorowanie stężenia wapnia i witaminy D w surowicy, szczególnie w przypadku stosowania innych leków mogących wpływać na gospodarkę wapniową⁵.

Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

U osób z przewlekłą chorobą nerek zaleca się okresowe monitorowanie stężenia wapnia i fosforu w surowicy oraz zapobieganie hiperkalcemii. W przypadku ciężkiego upośledzenia czynności nerek (klirens kreatyniny poniżej 30 ml/min) działanie kalcyfediolu może być znacznie słabsze, dlatego należy zachować szczególną ostrożność podczas ustalania dawki⁶. U pacjentów dializowanych zaleca się stosowanie środków wiążących fosfor⁷.

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

Kalcyfediol jest lekiem z wyboru w przewlekłych chorobach wątroby, ponieważ jego metabolizm nie wymaga dalszej hydroksylacji w wątrobie⁸. Dawkowanie ustalane jest indywidualnie w zależności od wskazania i stanu pacjenta.

Kobiety w ciąży i matki karmiące piersią

Stosowanie kalcyfediolu w okresie ciąży i karmienia piersią powinno odbywać się wyłącznie w przypadku wyraźnych wskazań i pod ścisłym nadzorem lekarskim. Przedawkowanie witaminy D może prowadzić do powikłań u płodu i noworodka⁹.

Zmiany dawkowania w zależności od wskazania

Dawki kalcyfediolu mogą się różnić w zależności od wskazania terapeutycznego, np. w leczeniu niedoboru witaminy D, w profilaktyce i leczeniu krzywicy, osteomalacji, osteodystrofii mocznicowej czy niedoczynności przytarczyc. W niektórych przypadkach, takich jak osteodystrofia mocznicowa czy niedoczynność przytarczyc, dawka ustalana jest indywidualnie w oparciu o wyniki badań laboratoryjnych³.

Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania

W przypadku kropli doustnych nie określono sztywnej maksymalnej dawki dobowej, jednak w praktyce nie należy przekraczać zaleceń lekarza i regularnie kontrolować poziom wapnia i witaminy D¹. W przypadku kapsułek miękkich nie należy stosować więcej niż jedną kapsułkę tygodniowo (266 mikrogramów kalcyfediolu jednowodnego)².

Przedawkowanie kalcyfediolu może prowadzić do poważnych zaburzeń, takich jak hiperkalcemia, hiperkalciuria, niewydolność nerek i zwapnienia tkanek miękkich. Objawy przedawkowania obejmują nudności, wymioty, zaparcia, osłabienie, ból głowy, zaburzenia rytmu serca, a w ciężkich przypadkach nawet śpiączkę¹⁰¹¹. W razie wystąpienia objawów zatrucia konieczne jest natychmiastowe przerwanie stosowania leku oraz wdrożenie odpowiedniego leczenia¹².

Podsumowanie dawkowania kalcyfediolu w różnych grupach pacjentów