REKLAMA

Kabozantynib, aksytynib i sunitynib to doustne leki przeciwnowotworowe stosowane w leczeniu zaawansowanego raka nerki. Różnią się mechanizmem działania, wskazaniami i bezpieczeństwem.

Porównanie kabozantynibu, aksytynibu i sunitynibu – podstawowe informacje

Kabozantynib, aksytynib oraz sunitynib to leki przeciwnowotworowe stosowane głównie w leczeniu zaawansowanego raka nerkowokomórkowego (RCC)123. Należą do tej samej grupy terapeutycznej – są inhibitorami kinaz tyrozynowych, co oznacza, że blokują enzymy biorące udział w sygnalizacji komórkowej związanej z rozwojem i rozprzestrzenianiem się nowotworów456. Wszystkie są dostępne w postaci tabletek lub kapsułek do stosowania doustnego, jednak różnią się szczegółowym mechanizmem działania i profilem zastosowania.

Wspólną cechą tych leków jest to, że są podawane pacjentom dorosłym i przeznaczone dla osób z zaawansowaną postacią raka nerki, często po wcześniejszym niepowodzeniu innych terapii123. Różnią się natomiast dodatkowymi wskazaniami, na przykład sunitynib stosuje się również w innych nowotworach, jak nowotwory podścieliskowe przewodu pokarmowego czy niektóre nowotwory trzustki3.

Ważne: Wszystkie porównywane leki należą do nowoczesnych terapii doustnych i mają udowodnioną skuteczność w leczeniu zaawansowanego raka nerki. Wybór konkretnego preparatu zależy od wielu czynników, takich jak wcześniejsze leczenie, obecność chorób towarzyszących czy indywidualna tolerancja na lek123.

Wskazania terapeutyczne – kiedy stosuje się kabozantynib, aksytynib i sunitynib?

Wszystkie trzy leki są wykorzystywane w leczeniu zaawansowanego raka nerkowokomórkowego, ale różnią się szczegółowymi wskazaniami oraz sytuacjami, w których są przepisywane:

  • Kabozantynib stosuje się u dorosłych pacjentów z zaawansowanym rakiem nerkowokomórkowym, zarówno jako leczenie pierwszego rzutu (czyli na początku terapii, u osób z pośrednim lub niekorzystnym ryzykiem), jak i po niepowodzeniu wcześniejszej terapii skierowanej na czynnik wzrostu śródbłonka naczyniowego (VEGF)1.
  • Aksytynib jest wskazany u dorosłych pacjentów z zaawansowanym rakiem nerki po niepowodzeniu wcześniejszego leczenia sunitynibem lub cytokiną2. Nie jest stosowany jako pierwsza linia leczenia.
  • Sunitynib znajduje zastosowanie w leczeniu zaawansowanego lub przerzutowego raka nerkowokomórkowego zarówno u pacjentów, którzy nie byli wcześniej leczeni, jak i po niepowodzeniu leczenia cytokinami3. Dodatkowo jest wykorzystywany w terapii innych nowotworów, takich jak nowotwory podścieliskowe przewodu pokarmowego (GIST) oraz niektóre nowotwory neuroendokrynne trzustki3.

Wszystkie leki są stosowane u dorosłych, a ich bezpieczeństwo i skuteczność u dzieci nie zostały potwierdzone – nie zaleca się ich stosowania w tej grupie wiekowej789.

Mechanizm działania i różnice w farmakokinetyce

Kabozantynib, aksytynib i sunitynib blokują kinazy tyrozynowe, czyli enzymy biorące udział w przekazywaniu sygnałów odpowiedzialnych za rozwój naczyń krwionośnych w guzie (angiogenezę), wzrost komórek nowotworowych oraz ich przerzuty456. Różnią się jednak zakresem blokowanych receptorów:

  • Kabozantynib działa szeroko, hamując receptory MET, VEGFR, AXL, RET, ROS1 i kilka innych, co może przekładać się na skuteczność także u pacjentów opornych na inne terapie4.
  • Aksytynib jest bardzo selektywny i silnie blokuje trzy podtypy receptorów VEGFR (VEGFR-1, -2, -3), co prowadzi głównie do zahamowania tworzenia nowych naczyń krwionośnych w guzie5.
  • Sunitynib również blokuje VEGFR, ale oprócz tego hamuje receptory PDGFR, KIT, FLT3, CSF-1R i RET, co pozwala na szerokie zastosowanie w różnych nowotworach6.

Pod względem farmakokinetyki, czyli tego, jak lek wchłania się, rozprowadza, metabolizuje i wydala z organizmu, różnice są istotne:

  • Kabozantynib charakteryzuje się bardzo długim okresem półtrwania (około 99 godzin), co oznacza, że utrzymuje się w organizmie przez dłuższy czas i jest podawany raz dziennie10.
  • Aksytynib ma krótki okres półtrwania (2,5–6 godzin), co sprawia, że stosuje się go dwa razy na dobę11.
  • Sunitynib i jego aktywny metabolit utrzymują się w organizmie przez kilkadziesiąt godzin, a lek podaje się raz dziennie, zwykle w cyklach 4 tygodnie leczenia, 2 tygodnie przerwy12.

Przeciwwskazania i środki ostrożności – podobieństwa i różnice

Podstawowym przeciwwskazaniem dla wszystkich trzech leków jest nadwrażliwość na substancję czynną lub którykolwiek ze składników preparatu131415.

W zakresie środków ostrożności istnieją zarówno podobieństwa, jak i różnice:

  • Wszystkie leki mogą powodować nadciśnienie tętnicze, zaburzenia czynności tarczycy, białkomocz, zaburzenia pracy serca oraz zwiększone ryzyko krwawień i zakrzepów161718.
  • Kabozantynib i sunitynib mogą dodatkowo wywołać powikłania związane z gojeniem się ran oraz perforacje przewodu pokarmowego1920.
  • W przypadku wszystkich trzech leków należy zachować szczególną ostrożność u osób z zaburzeniami czynności wątroby i nerek, a w przypadku ciężkich zaburzeń nie zaleca się ich stosowania21822.
  • Sunitynib wymaga dodatkowego monitorowania ze względu na ryzyko wystąpienia zaburzeń skórnych, zapalenia trzustki, zaburzeń hematologicznych i innych powikłań, w tym encefalopatii2324.

Bezpieczeństwo stosowania w szczególnych grupach pacjentów

Porównując kabozantynib, aksytynib i sunitynib pod kątem bezpieczeństwa w szczególnych grupach, można zauważyć następujące różnice i podobieństwa:

  • Stosowanie u dzieci: żaden z leków nie jest zalecany dla dzieci i młodzieży, ponieważ nie ma danych dotyczących skuteczności i bezpieczeństwa w tej grupie wiekowej789.
  • Kobiety w ciąży i karmiące piersią: wszystkie leki mogą być szkodliwe dla płodu i nie należy ich stosować w ciąży, chyba że lekarz uzna to za bezwzględnie konieczne. Zaleca się unikanie karmienia piersią podczas leczenia i przez określony czas po zakończeniu terapii252627.
  • Osoby starsze: nie ma konieczności rutynowej modyfikacji dawki, ale pacjenci w podeszłym wieku mogą być bardziej narażeni na działania niepożądane28299.
  • Pacjenci z zaburzeniami nerek lub wątroby: w łagodnych i umiarkowanych zaburzeniach funkcji nerek i wątroby dawki mogą wymagać modyfikacji (szczególnie dla kabozantynibu i aksytynibu), natomiast w ciężkich zaburzeniach nie zaleca się stosowania tych leków21822.
  • Kierowcy i osoby obsługujące maszyny: wszystkie trzy leki mogą wywoływać działania niepożądane, takie jak zmęczenie czy zawroty głowy, dlatego zaleca się ostrożność podczas prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn303132.
Najważniejsze z punktu widzenia pacjenta:

  • Żaden z tych leków nie jest przeznaczony dla dzieci i młodzieży.
  • Wszystkie mogą być niebezpieczne w ciąży i podczas karmienia piersią – wymagają ścisłego przestrzegania zaleceń lekarza.
  • U osób starszych oraz z zaburzeniami nerek lub wątroby konieczna jest szczególna ostrożność i regularna kontrola.
  • Podczas leczenia mogą wystąpić objawy wpływające na zdolność prowadzenia pojazdów.

Tabela porównawcza – kluczowe różnice i podobieństwa

Substancja czynna Najważniejsze wskazania Stosowanie u dzieci Stosowanie w ciąży Stosowanie u kierowców
Kabozantynib Zaawansowany rak nerki, zarówno jako pierwsza linia, jak i po wcześniejszym leczeniu VEGF1 Nie zaleca się, brak danych7 Nie zaleca się, chyba że bezwzględnie konieczne25 Ostrożność – możliwe zmęczenie, osłabienie30
Aksytynib Zaawansowany rak nerki po niepowodzeniu leczenia sunitynibem lub cytokiną2 Nie zaleca się, brak danych8 Nie zaleca się, chyba że bezwzględnie konieczne26 Ostrożność – możliwe zmęczenie, zawroty głowy31
Sunitynib Zaawansowany/przerzutowy rak nerki, inne nowotwory (GIST, pNET)3 Nie zaleca się, brak danych9 Nie zaleca się, chyba że bezwzględnie konieczne27 Ostrożność – możliwe zawroty głowy32

Kabozantynib i inne inhibitory kinaz – podsumowanie porównania

Kabozantynib, aksytynib i sunitynib to leki należące do grupy inhibitorów kinaz tyrozynowych, stosowane w leczeniu zaawansowanego raka nerkowokomórkowego. Wspólne cechy tych leków to doustna forma podania, działanie przeciwnowotworowe poprzez blokowanie szlaków sygnałowych odpowiedzialnych za rozwój nowotworu oraz podobne przeciwwskazania i zalecenia dotyczące bezpieczeństwa. Różnią się natomiast zakresem wskazań, profilem działań niepożądanych oraz szczegółowym mechanizmem działania.

Kabozantynib wyróżnia się szerokim zakresem blokowanych receptorów, co może dawać przewagę u niektórych pacjentów, szczególnie po niepowodzeniu innych terapii. Aksytynib jest lekiem stosowanym głównie po wcześniejszym leczeniu sunitynibem lub cytokinami, a sunitynib znajduje zastosowanie także w innych nowotworach. Wybór odpowiedniego leku zależy od wielu czynników klinicznych i powinien być dostosowany indywidualnie do pacjenta123.

Pytania i odpowiedzi

Czym różni się kabozantynib od sunitynibu?

Kabozantynib blokuje więcej receptorów kinaz tyrozynowych i jest stosowany także po niepowodzeniu innych terapii. Sunitynib działa szeroko, ale ma też inne wskazania, np. w nowotworach trzustki.

Czy aksytynib można stosować jako pierwszą linię leczenia raka nerki?

Nie, aksytynib jest wskazany po niepowodzeniu wcześniejszego leczenia sunitynibem lub cytokiną.

Czy te leki można stosować u dzieci?

Nie zaleca się stosowania kabozantynibu, aksytynibu ani sunitynibu u dzieci i młodzieży.

Jakie są przeciwwskazania do stosowania tych leków?

Podstawowym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na substancję czynną lub składniki leku.

Czy można prowadzić samochód podczas leczenia tymi lekami?

Zaleca się ostrożność – mogą wystąpić zmęczenie lub zawroty głowy, co może wpływać na prowadzenie pojazdów.

REKLAMA