Czym jest mechanizm działania substancji czynnej?
Mechanizm działania substancji czynnej to sposób, w jaki dana substancja wywiera swój efekt terapeutyczny na organizm. To właśnie dzięki niemu lek może skutecznie walczyć z chorobą. Zrozumienie mechanizmu działania pomaga lepiej pojąć, jak lek wpływa na organizm oraz jakie są jego możliwe zastosowania. Dwa kluczowe pojęcia to farmakodynamika i farmakokinetyka. Farmakodynamika opisuje, jak lek oddziałuje na organizm – czyli na jakie procesy i struktury działa. Farmakokinetyka natomiast mówi o tym, co dzieje się z lekiem w organizmie – jak jest wchłaniany, rozprowadzany, przekształcany i wydalany12.
Jak kabozantynib działa na komórki nowotworowe?
Kabozantynib jest tzw. inhibitorem kinaz tyrozynowych. Oznacza to, że hamuje działanie pewnych białek na powierzchni i wewnątrz komórek, które odpowiadają za wzrost, podział i rozprzestrzenianie się komórek nowotworowych. W praktyce, blokując te białka, kabozantynib spowalnia rozwój nowotworu, zmniejsza jego zdolność do tworzenia nowych naczyń krwionośnych (angiogeneza), a także ogranicza przerzuty do innych części ciała12.
Kabozantynib oddziałuje na kilka różnych receptorów i kinaz, między innymi:
- MET (receptor czynnika wzrostu hepatocytów)
- VEGF (receptor czynnika wzrostu śródbłonka naczyń)
- AXL (receptor GAS6)
- RET, ROS1, TYRO3, MER
- KIT (receptor czynnika komórek macierzystych)
- TRKB, FLT3, TIE-2
Hamując te białka, kabozantynib wpływa na:
- wzrost nowotworu,
- powstawanie nowych naczyń krwionośnych potrzebnych do rozwoju guza,
- procesy związane z przerzutami,
- odporność nowotworu na inne leki.
- Kabozantynib działa na wiele różnych białek, które odgrywają rolę w rozwoju i rozprzestrzenianiu się nowotworów.
- Jego szerokie działanie pozwala na skuteczne spowalnianie wzrostu raka oraz ograniczanie powstawania przerzutów.
- Substancja ta jest stosowana głównie w leczeniu zaawansowanego raka nerkowokomórkowego.
- Odpowiedź na leczenie może być różna w zależności od indywidualnych cech pacjenta i typu nowotworu.
Losy kabozantynibu w organizmie (farmakokinetyka)
Po podaniu doustnym, czyli w formie tabletki, kabozantynib osiąga najwyższe stężenie we krwi po 3–4 godzinach. Warto wiedzieć, że lek jest bardzo silnie wiązany z białkami osocza, co oznacza, że większość leku krąży po organizmie w połączeniu z białkami34.
Kabozantynib jest metabolizowany głównie w wątrobie przez specjalny enzym (CYP3A4). W organizmie powstają jego cztery główne produkty rozpadu, ale tylko niewielka ich część jest aktywna56.
Substancja ta jest wydalana zarówno z kałem (54%), jak i z moczem (27%), a jej okres półtrwania, czyli czas, po którym połowa leku zostaje usunięta z organizmu, wynosi aż około 99 godzin. To oznacza, że kabozantynib działa długo i powoli się usuwa z organizmu78.
U osób z lekkimi lub umiarkowanymi problemami z nerkami lub wątrobą lek może utrzymywać się dłużej i działać silniej, dlatego w takich przypadkach lekarz może zdecydować o zmianie dawkowania. Warto podkreślić, że badania nie obejmowały osób z ciężkimi zaburzeniami nerek lub wątroby, więc u tych pacjentów stosowanie kabozantynibu nie jest zalecane910.
Pokarm bogaty w tłuszcze może zwiększać stężenie leku we krwi, dlatego należy przestrzegać zaleceń dotyczących przyjmowania leku w odniesieniu do posiłków34.
Co wykazały badania przedkliniczne kabozantynibu?
Badania na zwierzętach pokazały, że kabozantynib może mieć toksyczny wpływ na niektóre narządy, takie jak przewód pokarmowy, szpik kostny, nerki, nadnercza i układ rozrodczy. Nie wykazano, by substancja ta powodowała mutacje genetyczne. W badaniach na szczurach i królikach stwierdzono także, że kabozantynib może wpływać na rozwój płodu oraz płodność1112.
W długoterminowych badaniach na szczurach zaobserwowano wzrost ryzyka niektórych łagodnych nowotworów, jednak nie stwierdzono jednoznacznie, by miało to znaczenie dla ludzi. W młodych zwierzętach odnotowano wpływ na rozwój kości i wątroby, ale objawy te nie zawsze były trwałe1314.
| Parametr | Opis |
|---|---|
| Maksymalne stężenie we krwi (Tmax) | 3–4 godziny po podaniu doustnym34 |
| Wiązanie z białkami osocza | ≥ 99,7%56 |
| Metabolizm | Głównie w wątrobie (enzym CYP3A4)1516 |
| Wydalanie | 81% wydalone: 54% z kałem, 27% z moczem78 |
| Okres półtrwania | Około 99 godzin78 |
| Wpływ posiłku | Pokarm tłusty zwiększa stężenie leku we krwi34 |
- Kabozantynib jest bardzo silnie wiązany z białkami krwi, co wpływa na sposób jego działania i wydalania.
- Osoby z zaburzeniami pracy nerek lub wątroby mogą mieć wyższe stężenia leku we krwi.
- Badania na zwierzętach wykazały, że kabozantynib może wpływać na płodność i rozwój płodu, dlatego jego stosowanie u kobiet w ciąży wymaga szczególnej ostrożności.
- Przyjmowanie leku z tłustym posiłkiem może zwiększyć jego stężenie we krwi.
Kabozantynib – szerokie i ukierunkowane działanie przeciwnowotworowe
Kabozantynib to substancja, która skutecznie blokuje różne mechanizmy wykorzystywane przez komórki nowotworowe do wzrostu i rozprzestrzeniania się. Jego działanie opiera się na hamowaniu kluczowych białek odpowiedzialnych za rozwój raka, co pozwala na zahamowanie postępu choroby. Jednocześnie, sposób wchłaniania i wydalania leku sprawia, że może on działać długo po przyjęciu tabletki. Dzięki temu kabozantynib znalazł zastosowanie w leczeniu zaawansowanych postaci raka nerkowokomórkowego i stanowi ważną opcję terapeutyczną dla wielu pacjentów13112412.


















