Leki bez recepty (OTC)
Leki na receptę (RX)
Suplementy diety
Wyroby medyczne
Środki spożywcze
Poradniki
Schorzenia
Substancje czynne
Interakcje
Porady
Kalkulatory
Badania kliniczneWprowadzenie do działań niepożądanych kabozantynibu
Kabozantynib jest substancją czynną stosowaną głównie w terapii nowotworów nerek, która – jak każdy lek – może powodować działania niepożądane. U większości pacjentów działania te mają łagodny lub umiarkowany charakter, ale w niektórych przypadkach mogą być poważne i wymagać interwencji medycznej12. Występowanie działań niepożądanych zależy od wielu czynników, takich jak dawka leku, czas stosowania, stan zdrowia pacjenta, inne przyjmowane leki oraz indywidualna wrażliwość organizmu12. Dodatkowo, profil działań niepożądanych może różnić się w zależności od tego, czy pacjent był wcześniej leczony innymi lekami przeciwnowotworowymi, a także od zastosowanej dawki kabozantynibu12. W przypadku leczenia nowotworów zawsze należy rozważyć korzyści i ryzyko związane z terapią. Warto pamiętać, że nie u każdego pacjenta wystąpią działania niepożądane, a ich nasilenie i rodzaj są bardzo indywidualne12.
Działania niepożądane bardzo często występujące (≥1 na 10 pacjentów)
- Biegunka – może być łagodna lub prowadzić do odwodnienia, zwłaszcza przy długotrwałym stosowaniu12.
- Nadciśnienie tętnicze – częstsze u osób wcześniej nieleczonych innymi lekami przeciwnowotworowymi; może wymagać leczenia obniżającego ciśnienie12.
- Zmęczenie – uczucie wyczerpania, które może wpływać na codzienne funkcjonowanie12.
- Zmniejszenie apetytu i utrata masy ciała – często towarzyszy im nudności lub niestrawność12.
- Zapalenie jamy ustnej – objawia się bólem, nadżerkami lub owrzodzeniami w jamie ustnej12.
- Zmiany skórne – takie jak wysypka, suchość skóry, trądzikopodobne zapalenie skóry, łysienie oraz zmiana koloru włosów34.
- Ból kończyn, bóle stawów, skurcze mięśni – mogą utrudniać poruszanie się56.
- Niedokrwistość (anemia), zmniejszenie liczby płytek krwi oraz innych krwinek – objawia się osłabieniem, bladością, skłonnością do siniaków34.
- Zaburzenia smaku – zmiany w odczuwaniu smaków56.
- Obwodowa neuropatia czuciowa – uczucie drętwienia lub mrowienia, głównie w kończynach56.
- Zapalenie błon śluzowych – może dotyczyć różnych części przewodu pokarmowego56.
- Białkomocz – obecność białka w moczu, wymaga kontroli funkcji nerek56.
- Zaburzenia gospodarki elektrolitowej – takie jak hipomagnezemia, hipokaliemia, hipokalcemia, hiponatremia, hipofosfatemia34.
- Podwyższone wyniki badań laboratoryjnych – np. wzrost enzymów wątrobowych, kreatyniny, cholesterolu, triglicerydów, amylazy, lipazy78.
Działania niepożądane często występujące (≥1 na 100 do <1 na 10 pacjentów)
- Zatorowość płucna – objawia się dusznością, bólem w klatce piersiowej, kaszlem; wymaga pilnej pomocy medycznej12.
- Obrzęk obwodowy – gromadzenie się płynu, najczęściej w nogach56.
- Świąd skóry – uporczywe swędzenie56.
- Ból nadbrzusza oraz guzki krwawnicze (hemoroidy)56.
- Refluks żołądkowo-przełykowy – uczucie pieczenia za mostkiem56.
- Zapalenie trzustki – może objawiać się silnym bólem brzucha, nudnościami i wymiotami56.
- Szumy uszne – nieprzyjemne dźwięki w uszach56.
- Ropień – zbiornik ropy, zwykle w wyniku zakażenia34.
- Powikłania gojenia ran – rany mogą goić się wolniej niż zwykle78.
Działania niepożądane niezbyt często występujące (≥1 na 1000 do <1 na 100 pacjentów)
- Drgawki – napady drgawkowe mogą być niebezpieczne, wymagają natychmiastowej interwencji56.
- Przetoka odbytu – nieprawidłowe połączenie między odbytem a skórą lub innym narządem56.
- Cholestatyczne zapalenie wątroby – objawia się żółtaczką, ciemnym moczem, świądem56.
- Martwica kości szczęki – może objawiać się bólem i opuchlizną w okolicy szczęki56.
Wybrane poważne działania niepożądane
- Perforacja przewodu pokarmowego – bardzo rzadkie, ale groźne powikłanie, które może wymagać leczenia operacyjnego. Objawia się silnym bólem brzucha, nagłym pogorszeniem stanu zdrowia910.
- Poważne krwotoki – mogą prowadzić do zagrożenia życia, zwłaszcza u osób z innymi czynnikami ryzyka11121314.
- Zespół odwracalnej tylnej leukoencefalopatii (RPLS) – bardzo rzadko opisywany, objawia się zaburzeniami widzenia, bólami głowy, drgawkami1214.
Zgłaszanie działań niepożądanych
Wszelkie działania niepożądane obserwowane podczas stosowania kabozantynibu należy zgłaszać do Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych lub bezpośrednio do producenta leku. Dzięki temu możliwe jest stałe monitorowanie bezpieczeństwa stosowania tej substancji i szybkie reagowanie na nowe zagrożenia1214.
Tabela działań niepożądanych według układów narządowych i częstości
| Układ narządowy | Bardzo często | Często | Niezbyt często |
|---|---|---|---|
| Zakażenia | – | ropień | – |
| Układ krwiotwórczy | niedokrwistość, limfopenia, neutropenia, małopłytkowość | – | – |
| Układ endokrynny | niedoczynność tarczycy | – | – |
| Metabolizm i odżywianie | odwodnienie, zmniejszenie łaknienia, hiperglikemia, hipoglikemia, hipofosfatemia, hipoalbuminemia, hipomagnezemia, hiponatremia, hipokaliemia, hiperkaliemia, hipokalcemia, hiperbilirubinemia | – | – |
| Układ nerwowy | obwodowa neuropatia czuciowa, zaburzenie smaku, ból głowy, zawroty głowy | – | drgawki |
| Ucho i błędnik | – | szumy uszne | – |
| Układ naczyniowy | nadciśnienie tętnicze | zatorowość płucna | – |
| Układ oddechowy | dysfonia, duszność, kaszel | – | – |
| Układ pokarmowy | biegunka, nudności, wymioty, zapalenie jamy ustnej, zaparcie, ból brzucha, niestrawność, ból w jamie ustnej, suchość błon śluzowych jamy ustnej | zapalenie trzustki, ból nadbrzusza, refluks żołądkowo-przełykowy, guzki krwawnicze | przetoka odbytu |
| Wątroba i drogi żółciowe | – | – | cholestatyczne zapalenie wątroby |
| Skóra i tkanka podskórna | erytrodyzestezja dłoniowo-podeszwowa, trądzikopodobne zapalenie skóry, wysypka, wysypka grudkowo-plamista, suchość skóry, łysienie, zmiana koloru włosów | świąd | – |
| Układ mięśniowo-szkieletowy | ból kończyn, skurcze mięśni, bóle stawów | – | martwica kości szczęki |
| Nerki i drogi moczowe | białkomocz | – | – |
| Stany ogólne i miejsce podania | zmęczenie, zapalenie błon śluzowych, astenia | obrzęk obwodowy | – |
| Badania diagnostyczne | zmniejszenie masy ciała, zwiększenie aktywności AlAT, AspAT i ALP, zwiększenie stężenia bilirubiny, kreatyniny, triglicerydów, cholesterolu, amylazy, lipazy, zmniejszenie liczby białych krwinek, zwiększenie aktywności GGT | – | – |
| Urazy i powikłania po zabiegach | – | powikłania gojenia ran | – |
Kabozantynib – działania niepożądane wymagają czujności i monitorowania
Kabozantynib, stosowany w leczeniu zaawansowanego raka nerki, może wywoływać zarówno częste, jak i rzadziej występujące działania niepożądane. Najczęściej dotyczą one przewodu pokarmowego, skóry, układu krwiotwórczego oraz ciśnienia tętniczego. Zdarzają się jednak także poważniejsze powikłania, takie jak perforacje przewodu pokarmowego, powikłania krwotoczne czy martwica kości szczęki. Regularna kontrola stanu zdrowia i szybka reakcja na niepokojące objawy pozwalają na minimalizowanie ryzyka powikłań oraz na bezpieczniejsze stosowanie terapii. W razie jakichkolwiek wątpliwości lub nowych objawów warto zgłosić je lekarzowi prowadzącemu, a każde działanie niepożądane powinno być zgłoszone do odpowiednich instytucji, by wspierać bezpieczeństwo wszystkich pacjentów.