Jak wygląda dawkowanie izofluranu?
Izofluran jest lotnym środkiem znieczulającym podawanym wziewnie, zwykle przy użyciu specjalnie kalibrowanych parowników. Stosuje się go wyłącznie w szpitalu, pod ścisłym nadzorem wykwalifikowanego personelu medycznego. Dawkowanie izofluranu zależy od kilku czynników, takich jak wiek pacjenta, droga podania, rodzaj zabiegu oraz towarzyszące leki. Wartości podaje się jako procentowe stężenie izofluranu w mieszaninie oddechowej1.
Standardowa dawka dla dorosłych
- Indukcja (wprowadzenie do znieczulenia): zalecane początkowe stężenie to 0,5%. Stężenia w zakresie od 1,5% do 3,0% pozwalają zwykle na osiągnięcie odpowiedniej głębokości znieczulenia w ciągu 7–10 minut1.
- Podtrzymanie znieczulenia: w trakcie zabiegu utrzymuje się stężenie od 1,0% do 2,5% (przy jednoczesnym podawaniu tlenu i podtlenku azotu). Jeśli izofluran podaje się wyłącznie z tlenem, stężenie może wymagać zwiększenia o 0,5%–1,0%2.
Wartości te mogą być dostosowywane przez anestezjologa w zależności od odpowiedzi pacjenta oraz przebiegu operacji. Należy pamiętać, że izofluran obniża zapotrzebowanie na leki zwiotczające mięśnie2.
Droga podania i dostępne postacie
- Izofluran jest dostępny jako płyn do anestezji wziewnej, który jest odparowywany i podawany pacjentowi przez układ oddechowy3.
Czas trwania terapii
Czas podawania izofluranu zależy od długości trwania operacji – środek podaje się przez cały czas trwania zabiegu, a następnie stopniowo zmniejsza stężenie, aby umożliwić szybkie wybudzenie pacjenta4.
- Izofluran nie jest lekiem przyjmowanym samodzielnie – podawany jest wyłącznie przez wykwalifikowany personel medyczny w warunkach szpitalnych5.
- Stężenie izofluranu dostosowywane jest indywidualnie do potrzeb i stanu zdrowia pacjenta1.
- Podczas stosowania izofluranu stale monitoruje się funkcje życiowe, takie jak oddech i ciśnienie krwi5.
- Dawkowanie może być zmienione w zależności od wieku, masy ciała i obecności innych chorób6.
Dawkowanie izofluranu w szczególnych grupach pacjentów
Dzieci i młodzież
- Izofluran nie jest zalecany do indukcji (wprowadzenia do znieczulenia) u niemowląt i dzieci ze względu na ryzyko kaszlu, zatrzymania oddechu i innych powikłań2.
- Wartość MAC (minimalne stężenie pęcherzykowe) izofluranu różni się w zależności od wieku dziecka:
- Wcześniaki <32 tygodnia: 1,28% (w 100% tlenie)
- Wcześniaki 32–37 tygodni: 1,41%
- Noworodki 0–1 miesiąc: 1,60%
- 1–6 miesięcy: 1,87%
- 6–12 miesięcy: 1,80%
- 1–5 lat: 1,60%
- U dzieci poniżej 2 lat należy zachować szczególną ostrożność, ponieważ doświadczenie ze stosowaniem izofluranu w tej grupie jest ograniczone7.
Pacjenci w podeszłym wieku
- U osób starszych zaleca się stosowanie mniejszych stężeń izofluranu w celu podtrzymania znieczulenia6.
- Minimalne stężenie pęcherzykowe (MAC) zmniejsza się wraz z wiekiem:
- 26 ± 4 lata: 1,28% (w 100% tlenie)
- 44 ± 7 lat: 1,15%
- 64 ± 5 lat: 1,05%
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek
- Izofluran jest wydalany w bardzo małym stopniu przez nerki, a objawy uszkodzenia nerek po jego podaniu nie były obserwowane8.
- Nie ma konieczności rutynowej modyfikacji dawki, ale u pacjentów w złym stanie ogólnym lub z hipowolemią zaleca się stosowanie mniejszych stężeń9.
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby
- Izofluran może powodować uszkodzenie wątroby – od umiarkowanego zwiększenia enzymów wątrobowych po bardzo rzadkie przypadki ciężkiej niewydolności wątroby10.
- W przypadku obecnej choroby wątroby (np. marskość, wirusowe zapalenie wątroby) lub wcześniejszych powikłań po halogenowych anestetykach, należy wybrać inny środek znieczulający8.
Kobiety w ciąży i matki karmiące piersią
- Badania na zwierzętach nie wykazały działania teratogennego, ale nie ma wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania izofluranu u kobiet w ciąży11.
- Izofluran rozluźnia mięśnie macicy, dlatego podczas zabiegów położniczych stosuje się najmniejsze skuteczne stężenia9.
Zmiany dawkowania w zależności od wskazania
Dawkowanie izofluranu ustala się indywidualnie w zależności od głębokości znieczulenia wymaganej do danego zabiegu oraz stosowania innych leków, takich jak tlen i podtlenek azotu. Stężenia mogą być zmieniane w trakcie operacji w celu zapewnienia bezpieczeństwa i skuteczności znieczulenia1.
- Izofluran może powodować obniżenie ciśnienia tętniczego i depresję oddechową, zwłaszcza przy wyższych stężeniach5.
- W przypadku przedawkowania konieczne jest przerwanie podawania środka i wsparcie oddychania oraz krążenia12.
- Pacjenci powinni być pod stałym monitoringiem, a personel medyczny reaguje na wszelkie nieprawidłowości5.
- U osób z chorobami nerwowo-mięśniowymi, takimi jak miastenia gravis, oraz u dzieci, dawka powinna być dobierana ostrożnie13.
Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania
Maksymalna dopuszczalna dawka izofluranu nie jest sztywno określona, ale dawkę ustala się w oparciu o aktualne stężenie anestetyku w mieszaninie oddechowej oraz indywidualną odpowiedź pacjenta. Przedawkowanie może prowadzić do znacznego obniżenia ciśnienia tętniczego i depresji oddechowej, dlatego ważny jest stały nadzór medyczny podczas stosowania izofluranu12.
Izofluran – dawkowanie w pigułce
| Grupa pacjentów | Schemat dawkowania |
|---|---|
| Dorośli | Indukcja: 0,5–3,0% Podtrzymanie: 1,0–2,5% (z N2O i O2), większe stężenia przy samym tlenie12 |
| Dzieci (w zależności od wieku) | MAC: wcześniaki: 1,28–1,41% noworodki: 1,60% 1–6 mies.: 1,87% 6–12 mies.: 1,80% 1–5 lat: 1,60% Nie zalecany do indukcji u niemowląt i dzieci247 |
| Osoby starsze | Zmniejszone stężenia: 26 lat – 1,28%, 44 lata – 1,15%, 64 lata – 1,05%6 |
| Pacjenci z niewydolnością nerek | Zwykle bez modyfikacji, ale u pacjentów w złym stanie – mniejsze stężenia9 |
| Pacjenci z chorobą wątroby | Przeciwwskazany przy aktywnej chorobie wątroby lub powikłaniach po halogenowych anestetykach8 |
| Kobiety w ciąży | Stosować najmniejsze skuteczne stężenia; brak wystarczających danych bezpieczeństwa9 |


















