Insulina aspart – dawka standardowa a ryzyko przedawkowania

Insulina aspart (Insulinum aspartum) jest nowoczesnym analogiem insuliny ludzkiej, stosowanym w leczeniu cukrzycy typu 1 i 2. Dostępna jest w różnych postaciach – zarówno jako roztwór do wstrzykiwań, jak i w postaci mieszanek z insuliną aspart krystalizowaną z protaminą o pośrednim czasie działania12. Standardowa dawka ustalana jest indywidualnie i zależy od wielu czynników, takich jak wiek, masa ciała, tryb życia i zapotrzebowanie na insulinę3. Nie można jednak dokładnie określić, jaka ilość insuliny aspart wywoła przedawkowanie, ponieważ różni się to w zależności od organizmu oraz sytuacji klinicznej45.

Do przedawkowania dochodzi najczęściej wtedy, gdy pacjent poda sobie zbyt dużą dawkę insuliny w stosunku do aktualnego zapotrzebowania organizmu, na przykład w wyniku pomyłki, zmiany trybu życia lub spożycia mniejszej ilości posiłku niż zwykle6.

Objawy przedawkowania insuliny aspart

Najczęstszą i najgroźniejszą konsekwencją przedawkowania insuliny aspart jest hipoglikemia, czyli zbyt niski poziom cukru we krwi47. Objawy mogą się nasilać stopniowo i różnić w zależności od stopnia niedocukrzenia oraz postaci insuliny (czy jest to czysta insulina aspart, czy mieszanka z insuliną o pośrednim działaniu)8.

  • Układ nerwowy: drżenie rąk, niepokój, zaburzenia koncentracji, bóle głowy, drażliwość, zaburzenia widzenia4.
  • Objawy ogólne: osłabienie, uczucie głodu, pocenie się, bladość skóry, przyspieszona akcja serca4.
  • Ciężka hipoglikemia: utrata przytomności, drgawki, śpiączka – sytuacje wymagające natychmiastowej pomocy medycznej49.

W zależności od zastosowanej mieszanki insuliny aspart (np. NovoMix 30, 50, 70, Truvelog Mix 30, Ryzodeg), objawy mogą pojawiać się szybciej lub wolniej, a ryzyko hipoglikemii nocnej i dziennej może być różne89.

Ważne: Objawy przedawkowania insuliny aspart mogą wystąpić zarówno szybko, jak i stopniowo. Nawet jeśli początkowe objawy wydają się łagodne, bez szybkiej interwencji mogą przejść w ciężką hipoglikemię z utratą przytomności. Każda osoba przyjmująca insulinę powinna znać objawy niedocukrzenia i zawsze mieć przy sobie produkty zawierające cukier, aby w razie potrzeby szybko zareagować45.

Objawy według nasilenia

  • Łagodne: uczucie głodu, potliwość, drżenie rąk, niepokój, osłabienie4.
  • Umiarkowane: zaburzenia widzenia, trudności z koncentracją, dezorientacja, ból głowy4.
  • Ciężkie: utrata przytomności, drgawki, śpiączka – sytuacje zagrażające życiu9.

Źródła: 489

Co robić w przypadku przedawkowania insuliny aspart?

Sposób postępowania zależy od nasilenia objawów niedocukrzenia. Szybka reakcja pozwala uniknąć groźnych powikłań475.

  • Łagodna hipoglikemia: należy natychmiast spożyć produkty zawierające cukier, np. słodki napój, kostki cukru lub <a href="/tag/glukoza/” title=”glukoza” class=”to-tag” data-termid=”16317″>tabletki glukozy47.
  • Umiarkowana hipoglikemia: po poprawie stanu zdrowia po spożyciu cukru, wskazane jest zjedzenie posiłku zawierającego węglowodany, aby zapobiec nawrotowi hipoglikemii4.
  • Ciężka hipoglikemia (utrata przytomności):
    • Osoba przeszkolona może podać glukagon (0,5–1 mg) domięśniowo lub podskórnie49.
    • Alternatywnie, glukoza może być podana dożylnie przez personel medyczny4.
    • Jeśli po 10–15 minutach od podania glukagonu nie ma poprawy, należy podać glukozę dożylnie4.
    • Po odzyskaniu przytomności – spożyć węglowodany doustnie, aby zapobiec nawrotowi hipoglikemii4.

Źródła: 495

Pamiętaj:

  • Nie istnieje dokładnie określona dawka insuliny aspart, która prowadzi do przedawkowania – ryzyko zależy od indywidualnych potrzeb organizmu4.
  • Przedawkowanie zawsze wymaga reakcji – nawet łagodne objawy nie powinny być lekceważone4.
  • W przypadku utraty przytomności, należy niezwłocznie wezwać pogotowie ratunkowe4.
  • Glukagon to odtrutka na ciężką hipoglikemię – warto mieć ją w domu, szczególnie jeśli ryzyko jest wysokie49.

Tabela: Objawy i postępowanie w przypadku przedawkowania insuliny aspart

Objawy Postępowanie Konieczność hospitalizacji
Łagodne (drżenie rąk, głód, potliwość) Podanie glukozy lub produktów zawierających cukier doustnie Nie, jeśli objawy ustępują po spożyciu cukru
Umiarkowane (dezorientacja, zaburzenia widzenia) Podanie cukru doustnie, następnie posiłek z węglowodanami Nie, o ile stan się poprawia
Ciężkie (utrata przytomności, drgawki, śpiączka) Podanie glukagonu domięśniowo/podskórnie przez osobę przeszkoloną lub dożylne podanie glukozy przez personel medyczny. Po odzyskaniu przytomności – spożycie węglowodanów Tak, wymagana jest pomoc medyczna i obserwacja

Przedawkowanie insuliny aspart – najważniejsze informacje dla pacjenta

Przedawkowanie insuliny aspart zawsze prowadzi do hipoglikemii, której objawy mogą być łagodne, ale także bardzo groźne. Kluczowe jest szybkie rozpoznanie i odpowiednie działanie – w większości przypadków wystarczy spożyć produkty zawierające cukier, ale w sytuacjach ciężkich konieczna jest pomoc medyczna i zastosowanie glukagonu lub dożylnej glukozy49. W przypadku mieszanek insuliny aspart z innymi insulinami (np. Ryzodeg, NovoMix, Truvelog Mix) objawy i ryzyko hipoglikemii mogą się różnić, ale schemat postępowania pozostaje taki sam98. Każda osoba z cukrzycą powinna być świadoma objawów niedocukrzenia i zawsze mieć przy sobie produkty zawierające cukier, a w domu – zestaw do podania glukagonu.

Pytania i odpowiedzi

Jakie są objawy przedawkowania insuliny aspart?

Objawy to m.in. drżenie rąk, uczucie głodu, pocenie się, osłabienie, niepokój, zaburzenia koncentracji, a w ciężkich przypadkach – utrata przytomności i drgawki.1

Co robić, gdy podejrzewam przedawkowanie insuliny aspart?

Należy natychmiast spożyć produkty zawierające cukier. W ciężkich przypadkach (utrata przytomności) konieczna jest pomoc medyczna i podanie glukagonu lub glukozy dożylnie.2

Czy istnieje odtrutka na przedawkowanie insuliny aspart?

Tak, w ciężkich przypadkach stosuje się glukagon domięśniowo lub podskórnie. Jeśli nie zadziała, podaje się glukozę dożylnie.3

Czy po przedawkowaniu insuliny aspart zawsze trzeba jechać do szpitala?

Nie zawsze. Jeśli objawy są łagodne i ustępują po spożyciu cukru, hospitalizacja nie jest konieczna. W przypadku utraty przytomności lub braku poprawy – należy wezwać pogotowie.4