REKLAMA

Na czym polega mechanizm działania substancji czynnej?

Mechanizm działania substancji czynnej to sposób, w jaki lek wpływa na organizm, by osiągnąć swój efekt terapeutyczny. W przypadku inotersenu kluczowe jest zrozumienie, jak oddziałuje on z komórkami organizmu, by zahamować szkodliwe procesy związane z chorobą. Zrozumienie tego mechanizmu pozwala lepiej pojąć, dlaczego inotersen jest stosowany właśnie w określonych przypadkach i jakie korzyści może przynieść pacjentowi1.

Warto wyjaśnić dwa pojęcia: farmakodynamika i farmakokinetyka. Farmakodynamika opisuje, jak lek działa na organizm – czyli w jaki sposób wywołuje swoje efekty. Farmakokinetyka to z kolei opis losów leku w organizmie – jak jest wchłaniany, rozprowadzany, rozkładany i wydalany12.

Jak inotersen działa w organizmie?

Inotersen to tzw. antysensowny oligonukleotyd, czyli specjalnie zaprojektowana cząsteczka, która łączy się z informacyjnym RNA (mRNA) odpowiedzialnym za produkcję białka transtyretyny (TTR). TTR to białko, które transportuje witaminę A w organizmie. U osób z rodzinną amyloidozą transtyretynową białko to jest nieprawidłowe i odkłada się w tkankach, powodując uszkodzenia nerwów.

Po związaniu się z mRNA, inotersen blokuje powstawanie zarówno zmutowanego, jak i prawidłowego białka TTR. Dzięki temu ilość tego białka w organizmie wyraźnie spada. To z kolei prowadzi do zmniejszenia odkładania się szkodliwych złogów i poprawy objawów choroby1.

  • Inotersen hamuje produkcję białka TTR w wątrobie1.
  • Obniżenie poziomu TTR skutkuje zmniejszeniem stężenia retinolu (witaminy A) w osoczu1.
  • Działanie inotersenu potwierdzono w badaniach klinicznych, gdzie obserwowano nawet ponad 70% spadek poziomu TTR w osoczu w trakcie leczenia3.
  • Efektem jest spowolnienie postępu choroby i poprawa jakości życia pacjentów4.
Ważne: Inotersen działa selektywnie na proces produkcji białka TTR, dzięki czemu nie wpływa na inne białka w organizmie. Skuteczność leku została potwierdzona w badaniach klinicznych zarówno u pacjentów z różnymi mutacjami genu TTR, jak i na różnych etapach choroby. Leczenie prowadzi do wyraźnej poprawy w zakresie objawów neuropatii i jakości życia, a także spowalnia postęp choroby. Jednak obniżenie poziomu TTR wiąże się także ze spadkiem poziomu witaminy A, co może wymagać odpowiedniej suplementacji podczas terapii13.

Jak inotersen jest wchłaniany i wydalany z organizmu?

Po podaniu podskórnym inotersen jest szybko wchłaniany do krwi. Najwyższe stężenie w osoczu pojawia się zazwyczaj w ciągu 2 do 4 godzin od wstrzyknięcia2.

  • Ponad 94% inotersenu wiąże się z białkami osocza, co oznacza, że większość leku krąży w organizmie w tej postaci2.
  • Inotersen rozprzestrzenia się szeroko do tkanek po podaniu2.
  • Rozkładany jest głównie przez enzymy zwane nukleazami, które rozbijają cząsteczkę leku na mniejsze fragmenty2.
  • Jest wydalany z organizmu przede wszystkim przez nerki, głównie w postaci metabolitów, a niezmieniona substancja pojawia się w moczu w bardzo niewielkich ilościach (poniżej 1% dawki w ciągu 24 godzin)2.
  • Okres półtrwania, czyli czas, w którym stężenie leku w organizmie zmniejsza się o połowę, wynosi około 1 miesiąc2.

Warto wiedzieć, że wiek, masa ciała, płeć czy rasa nie mają znaczącego wpływu na to, jak organizm przetwarza inotersen. U osób starszych oraz u pacjentów z łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami pracy nerek lek zachowuje się podobnie jak u pozostałych dorosłych. Brakuje natomiast danych na temat działania inotersenu u osób z ciężkimi zaburzeniami nerek oraz zaburzeniami wątroby, choć lek nie jest rozkładany przez wątrobę, co może ograniczać ryzyko związane z jej niewydolnością56.

Informacja dla pacjenta:

  • Inotersen jest podawany w formie podskórnego wstrzyknięcia raz w tygodniu.
  • Organizm wydala lek głównie przez nerki, co sprawia, że osoby z niewydolnością nerek powinny być pod szczególną kontrolą podczas terapii.
  • Nie ma istotnych różnic w działaniu leku u osób starszych w porównaniu do młodszych dorosłych.
  • Wchłanianie i wydalanie leku jest przewidywalne i nie zależy znacząco od innych czynników.

Co wiemy z badań przedklinicznych?

Przedkliniczne badania inotersenu, prowadzone na zwierzętach, pozwoliły ocenić bezpieczeństwo stosowania tej substancji przed wprowadzeniem jej do leczenia u ludzi. U myszy, szczurów i małp obserwowano obniżenie liczby płytek krwi, które wracały do normy po odstawieniu leku. W niektórych przypadkach zauważono reakcje immunologiczne, a także zmiany w niektórych narządach, zwłaszcza przy bardzo wysokich dawkach. U szczurów wykazano również, że duże dawki mogą prowadzić do białkomoczu, a u myszy i szczurów zaobserwowano zmniejszenie masy grasicy. Jednakże, nie wykazano działania rakotwórczego ani genotoksycznego (nie uszkadzał materiału genetycznego)78.

W badaniach na zwierzętach nie wykazano negatywnego wpływu na płodność czy rozwój płodu. Inotersen nie przenikał w dużych ilościach do mleka szczurów i nie był aktywny farmakologicznie u tych zwierząt, co ograniczało możliwość oceny wszystkich potencjalnych działań ubocznych910.

Podsumowanie: Inotersen – nowoczesny sposób na walkę z amyloidozą transtyretynową

Inotersen jest przykładem nowoczesnej terapii ukierunkowanej na konkretny proces chorobowy. Działa na poziomie genetycznym, hamując powstawanie białka, które odpowiada za objawy rodzinnej amyloidozy transtyretynowej z polineuropatią. Dzięki temu ogranicza ilość szkodliwych złogów w organizmie, poprawiając jakość życia i spowalniając postęp choroby. Lek jest podawany w formie podskórnych wstrzyknięć i w przewidywalny sposób rozprzestrzenia się i jest wydalany z organizmu. Wyniki badań przedklinicznych i klinicznych potwierdzają zarówno skuteczność, jak i bezpieczeństwo tej terapii w odpowiednich dawkach137.

Podsumowanie najważniejszych parametrów inotersenu

Parametr Opis
Mechanizm działania Hamowanie syntezy białka TTR przez blokowanie mRNA w wątrobie
Droga podania Podskórne wstrzyknięcie
Czas osiągnięcia maksymalnego stężenia 2-4 godziny po podaniu
Okres półtrwania Około 1 miesiąc
Główna droga wydalania Przez nerki, głównie w postaci metabolitów
Wpływ wieku, płci, masy ciała Brak istotnych różnic w farmakokinetyce

Pytania i odpowiedzi

Jak działa inotersen na poziomie komórkowym?

Inotersen blokuje powstawanie białka TTR, które odkłada się w tkankach, hamując produkcję tego białka w wątrobie.1

Jak długo utrzymuje się inotersen w organizmie?

Okres półtrwania inotersenu wynosi około 1 miesiąc, co oznacza, że przez ten czas jego ilość w organizmie zmniejsza się o połowę.2

Czy wiek pacjenta wpływa na działanie inotersenu?

Nie, wiek pacjenta nie ma istotnego wpływu na to, jak organizm przetwarza inotersen.2

Jak inotersen jest wydalany z organizmu?

Inotersen i jego metabolity są wydalane głównie przez nerki, z moczem.2

REKLAMA