REKLAMA

Indapamid, chlortalidon i hydrochlorotiazyd to leki moczopędne stosowane w nadciśnieniu. Różnią się m.in. wskazaniami, bezpieczeństwem u dzieci, kobiet w ciąży i w chorobach nerek.

Podobieństwa i różnice – jakie substancje porównujemy?

W tej analizie porównujemy trzy leki moczopędne: indapamid, chlortalidon oraz hydrochlorotiazyd. Wszystkie należą do grupy diuretyków tiazydowych lub tiazydopodobnych, czyli leków, które pomagają usuwać nadmiar soli i wody z organizmu poprzez zwiększenie ilości wydalanego moczu. Ich głównym zadaniem jest obniżanie ciśnienia tętniczego, choć niektóre z nich mają również inne wskazania terapeutyczne123.

  • Indapamid to lek moczopędny o właściwościach zbliżonych do klasycznych tiazydów, ale zaliczany do pochodnych sulfonamidowych. Często stosowany jest w leczeniu nadciśnienia tętniczego pierwotnego lub samoistnego1.
  • Chlortalidon to tzw. tiazydopodobny diuretyk, również pochodna sulfonamidowa, stosowany nie tylko w nadciśnieniu, ale także w leczeniu obrzęków i niewydolności serca2.
  • Hydrochlorotiazyd to klasyczny tiazydowy lek moczopędny, również wykorzystywany w terapii nadciśnienia oraz w różnych rodzajach obrzęków3.

Wszystkie te leki działają w podobny sposób – poprzez hamowanie wchłaniania zwrotnego sodu w nerkach, co prowadzi do zwiększonego wydalania sodu, chlorków, a także – w mniejszym stopniu – potasu i magnezu453.

  • Wszystkie należą do leków moczopędnych, stosowanych głównie w nadciśnieniu i obrzękach123.
  • Mają podobny mechanizm działania i skuteczność w kontroli ciśnienia krwi453.
  • Każda z tych substancji może być stosowana samodzielnie lub w połączeniu z innymi lekami na nadciśnienie678.
Ważne: Mimo podobnego działania, leki te różnią się wskazaniami oraz możliwością stosowania u dzieci, kobiet w ciąży i osób z chorobami nerek lub wątroby. Zawsze należy stosować je zgodnie z zaleceniami lekarza, ponieważ nie każda substancja nadaje się dla wszystkich pacjentów91011.

Wskazania do stosowania – kiedy się je stosuje?

Choć indapamid, chlortalidon i hydrochlorotiazyd mają wiele wspólnych zastosowań, różnią się zakresem wskazań oraz szczegółami dotyczącymi grup pacjentów, którym mogą być przepisywane123.

  • Indapamid jest wskazany głównie w leczeniu nadciśnienia tętniczego pierwotnego lub samoistnego. Może być stosowany samodzielnie lub w połączeniu z innymi lekami obniżającymi ciśnienie16.
  • Chlortalidon ma szersze zastosowanie – poza nadciśnieniem stosuje się go także w leczeniu przewlekłej niewydolności serca, obrzęków pochodzenia sercowego, nerkowego lub wątrobowego, a także w nerkowej moczówce prostej2.
  • Hydrochlorotiazyd jest wykorzystywany zarówno w leczeniu nadciśnienia tętniczego, jak i w terapii obrzęków związanych z chorobami serca, nerek czy wątroby3.

Wszystkie trzy leki nie są zalecane do stosowania u dzieci i młodzieży, ponieważ nie ma wystarczających danych potwierdzających ich bezpieczeństwo i skuteczność w tej grupie wiekowej9108.

  • Chlortalidon – w niektórych przypadkach może być stosowany u dzieci, ale wyłącznie po indywidualnej ocenie przez lekarza10.
  • Indapamid i hydrochlorotiazyd – stosowanie u dzieci nie jest zalecane98.

Mechanizm działania i właściwości farmakokinetyczne

Indapamid, chlortalidon i hydrochlorotiazyd działają poprzez blokowanie wchłaniania zwrotnego sodu w kanalikach nerkowych, co prowadzi do zwiększonego wydalania sodu, chlorków i wody z organizmu. Wszystkie trzy leki mają podobny mechanizm działania, jednak różnią się długością działania i niektórymi szczegółami farmakokinetycznymi453.

  • Indapamid – działa przez 24 godziny i charakteryzuje się powolnym, ale długotrwałym efektem hipotensyjnym. Szybko się wchłania, a jego okres półtrwania wynosi około 18 godzin. Jest wydalany głównie z moczem i w mniejszym stopniu z kałem12.
  • Chlortalidon – również działa długo, nawet do 48–72 godzin po podaniu, a jego okres półtrwania jest dłuższy niż w przypadku innych tiazydów (ok. 50 godzin). Gromadzi się w erytrocytach i jest wydalany w większości w postaci niezmienionej13.
  • Hydrochlorotiazyd – ma krótszy czas działania (6–12 godzin), szybciej się wchłania i szybciej jest wydalany przez nerki w postaci niezmienionej8.

Wszystkie te leki obniżają ciśnienie krwi niezależnie od wyjściowego stężenia reniny we krwi, a ich skuteczność jest porównywalna w kontrolowaniu nadciśnienia tętniczego453.

Przeciwwskazania i środki ostrożności

Indapamid, chlortalidon i hydrochlorotiazyd mają wspólne przeciwwskazania, ale istnieją też pewne różnice, na które warto zwrócić uwagę151617.

  • Wszystkie trzy leki są przeciwwskazane w przypadku nadwrażliwości na substancję czynną lub inne pochodne sulfonamidowe, ciężkiej niewydolności nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min), ciężkiej niewydolności wątroby, hipokaliemii oraz w bezmoczu151617.
  • Chlortalidon nie powinien być stosowany u osób z oporną na leczenie hiponatremią, hiperkalcemią, objawową hiperurykemią (np. napady dny), nadciśnieniem w ciąży oraz u osób leczonych litem16.
  • Hydrochlorotiazyd jest dodatkowo przeciwwskazany u osób z chorobą Addisona17.
  • Indapamid jest przeciwwskazany w encefalopatii wątrobowej oraz w przypadku ciężkich zaburzeń elektrolitowych15.

Wszystkie trzy substancje mogą powodować zaburzenia elektrolitowe (hipokaliemię, hiponatremię, hipomagnezemię, hiperkalcemię), dlatego podczas leczenia konieczne jest regularne monitorowanie stężenia elektrolitów we krwi18198.

  • Stosowanie litu razem z którymkolwiek z tych leków może prowadzić do zwiększenia jego stężenia i toksyczności202117.
  • Leki te mogą powodować reakcje uczuleniowe na światło, dlatego podczas leczenia zaleca się unikanie nadmiernej ekspozycji na słońce22198.

Bezpieczeństwo stosowania w szczególnych grupach pacjentów

Stosowanie indapamidu, chlortalidonu i hydrochlorotiazydu w ciąży, podczas karmienia piersią, u dzieci oraz u osób z zaburzeniami nerek lub wątroby wymaga szczególnej ostrożności232417.

  • Ciąża: Wszystkie trzy leki są przeciwwskazane lub niezalecane do stosowania w ciąży. Mogą powodować zaburzenia elektrolitowe u płodu, zmniejszać przepływ krwi przez łożysko i prowadzić do powikłań. Stosowanie ich w ciąży jest dopuszczalne jedynie w przypadkach zdecydowanej konieczności i pod ścisłą kontrolą lekarską232417.
  • Karmienie piersią: Substancje te przenikają do mleka kobiecego i nie powinny być stosowane w okresie karmienia piersią232417.
  • Dzieci: Brakuje danych na temat bezpieczeństwa i skuteczności, dlatego nie zaleca się stosowania tych leków u dzieci i młodzieży9108.
  • Osoby starsze: U osób w podeszłym wieku można stosować wszystkie trzy substancje, ale wymaga to korekty dawek oraz regularnego monitorowania czynności nerek i stężeń elektrolitów91011.
  • Osoby z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby: U tych pacjentów leki są przeciwwskazane lub wymagają bardzo ostrożnego stosowania, szczególnie w ciężkich przypadkach91017.
Warto wiedzieć:

  • Indapamid wyróżnia się neutralnym wpływem na metabolizm glukozy i lipidów, dlatego często jest preferowany u osób z cukrzycą lub zaburzeniami lipidowymi14.
  • Chlortalidon i hydrochlorotiazyd mogą pogarszać tolerancję glukozy i wpływać na poziom lipidów we krwi258.
  • Każdy z tych leków może powodować zaburzenia elektrolitowe – regularne badania laboratoryjne są bardzo ważne w trakcie terapii18198.
  • Leki mogą wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów, zwłaszcza na początku leczenia lub przy zmianie dawki26278.

Porównanie – tabela najważniejszych cech

Substancja czynna Najważniejsze wskazania Stosowanie u dzieci Stosowanie w ciąży Stosowanie u kierowców
Indapamid Nadciśnienie tętnicze samoistne Nie zaleca się Nie zaleca się; tylko w wyjątkowych przypadkach Może wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów, szczególnie na początku leczenia
Chlortalidon Nadciśnienie tętnicze, niewydolność serca, obrzęki, moczówka prosta Możliwe w wyjątkowych przypadkach, po indywidualnej ocenie Przeciwwskazany w nadciśnieniu ciążowym Może upośledzać reakcje, zwłaszcza na początku leczenia
Hydrochlorotiazyd Nadciśnienie tętnicze, obrzęki różnego pochodzenia Nie zaleca się Nie zaleca się Może wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów

123910112324172627

Indapamid, chlortalidon i hydrochlorotiazyd – który wybrać?

Wybór odpowiedniego leku moczopędnego zależy od wielu czynników, takich jak wiek pacjenta, współistniejące choroby, ryzyko zaburzeń elektrolitowych oraz indywidualna tolerancja na dany preparat. Indapamid jest często wybierany ze względu na korzystny profil metaboliczny i długie działanie, natomiast chlortalidon może być stosowany, gdy wymagane jest dłuższe działanie leku lub leczenie obrzęków. Hydrochlorotiazyd to sprawdzony lek, który jest jednak coraz rzadziej wybierany jako pierwsza opcja, głównie z powodu krótszego czasu działania i wpływu na metabolizm węglowodanów oraz lipidów1425.

Wszystkie trzy substancje są skuteczne w leczeniu nadciśnienia tętniczego, ale różnią się wskazaniami, bezpieczeństwem stosowania u szczególnych grup pacjentów oraz profilem działań niepożądanych. Przed wyborem leku należy zawsze omówić z lekarzem wszelkie choroby współistniejące oraz przyjmowane inne leki.

Pytania i odpowiedzi

Który lek jest bezpieczniejszy dla osób z cukrzycą – indapamid, chlortalidon czy hydrochlorotiazyd?

Indapamid wyróżnia się neutralnym wpływem na metabolizm glukozy i lipidów, dlatego często jest preferowany u pacjentów z cukrzycą1.

Czy można stosować indapamid, chlortalidon lub hydrochlorotiazyd w ciąży?

Nie zaleca się stosowania tych leków w ciąży, ponieważ mogą one wpływać niekorzystnie na płód234.

Jakie są najważniejsze przeciwwskazania do stosowania tych leków?

Przeciwwskazaniami są m.in. ciężka niewydolność nerek, ciężka niewydolność wątroby, hipokaliemia oraz nadwrażliwość na lek567.

Czy indapamid, chlortalidon i hydrochlorotiazyd mogą być stosowane u dzieci?

Nie, stosowanie tych leków u dzieci i młodzieży nie jest zalecane ze względu na brak wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa8910.

REKLAMA