Hydroksyzyna – kiedy mówimy o przedawkowaniu?
Hydroksyzyna to lek o działaniu uspokajającym i przeciwalergicznym, dostępny w różnych postaciach: tabletki, syropy oraz roztwory do wstrzykiwań12. Standardowe dawki różnią się w zależności od wieku, masy ciała i wskazań, ale zwykle mieszczą się w zakresie od kilku do kilkudziesięciu miligramów na dobę. Przedawkowanie oznacza przyjęcie znacznie większej ilości leku niż zalecana, co może prowadzić do wystąpienia niebezpiecznych objawów34.
W przypadku dzieci już dawka 60-100 mg może nie wywoływać zatrucia lub powodować tylko łagodne objawy, jednak przyjęcie 300 mg może skutkować ciężkim zatruciem. U dorosłych podanie 1-1,5 g hydroksyzyny może wywołać łagodne zatrucie, natomiast dawki 1,5-2,5 g prowadzą już do objawów umiarkowanych34. Warto pamiętać, że indywidualna wrażliwość na lek, wiek, choroby współistniejące czy jednoczesne zażycie innych leków mogą zwiększyć ryzyko powikłań.
- Przedawkowanie hydroksyzyny może nastąpić po przyjęciu znacznie większej dawki niż zalecana, niezależnie od postaci leku4.
- Dzieci są bardziej narażone na ciężki przebieg zatrucia3.
- Ryzyko wzrasta w przypadku przyjmowania innych leków lub alkoholu5.
Przedawkowanie hydroksyzyny zawsze wymaga poważnego traktowania, nawet jeśli początkowo objawy są łagodne.
Objawy przedawkowania hydroksyzyny
Objawy zatrucia hydroksyzyną dotyczą przede wszystkim układu nerwowego, serca oraz oddychania43. Wiele z nich wynika z nadmiernego działania przeciwcholinergicznego (czyli zablokowania działania acetylocholiny w organizmie) oraz wpływu leku na mózg.
- Układ nerwowy: senność, splątanie, pobudzenie, drżenie, drgawki, omamy, obniżenie poziomu świadomości, śpiączka346.
- Układ sercowo-naczyniowy: tachykardia (przyspieszone tętno), niedociśnienie tętnicze, zaburzenia rytmu serca, bradykardia (wolne tętno), wydłużenie odstępu QT (może prowadzić do groźnych arytmii)376.
- Układ oddechowy: depresja oddechowa (spowolniony oddech), zapaść krążeniowo-oddechowa36.
- Objawy ogólne i ze strony przewodu pokarmowego: nudności, wymioty, gorączka, suchość w jamie ustnej, osłabiony odruch źreniczny36.
Objawy mogą mieć różne nasilenie – od łagodnych (senność, nudności) po zagrażające życiu (śpiączka, zatrzymanie krążenia, ciężkie zaburzenia rytmu serca)36.
- Objawy przedawkowania hydroksyzyny mogą pojawić się nagle i narastać w ciągu kilku godzin.
- Niektóre symptomy, takie jak zaburzenia rytmu serca, mogą nie być od razu zauważalne, ale są bardzo groźne.
- Przyjęcie dużej dawki hydroksyzyny razem z innymi lekami lub alkoholem zwiększa ryzyko poważnych powikłań.
- W przypadku podejrzenia przedawkowania, nawet bez widocznych objawów, należy niezwłocznie szukać pomocy medycznej.
Postępowanie w przypadku przedawkowania hydroksyzyny
W przypadku przedawkowania hydroksyzyny najważniejsze jest szybkie wdrożenie leczenia podtrzymującego i stała kontrola stanu zdrowia pacjenta879. Leczenie zależy od nasilenia objawów i może obejmować:
- Kontrolę i utrzymanie drożności dróg oddechowych, zapewnienie odpowiedniej podaży tlenu9.
- Monitorowanie pracy serca i ciśnienia krwi przez minimum 24 godziny, nawet jeśli objawy ustąpiły9.
- Podanie tlenu, naloksonu, glukozy i tiaminy u osób z zaburzeniami świadomości, zwłaszcza jeśli mogły zażyć inne leki lub alkohol9.
- W przypadku konieczności podania leku zwiększającego ciśnienie krwi stosuje się noradrenalinę lub metaraminol. Nie należy stosować adrenaliny, ponieważ hydroksyzyna może znosić jej działanie9.
- Płukanie żołądka można wykonać po intubacji dotchawiczej, jeśli spożyta dawka była duża i od zażycia nie minęło zbyt wiele czasu9.
- Podanie węgla aktywowanego jest możliwe, ale skuteczność tej metody jest ograniczona9.
- Nie stosuje się hemodializy ani hemoperfuzji, ponieważ są nieskuteczne w przypadku hydroksyzyny9.
- Nie ma swoistej odtrutki na hydroksyzynę. W bardzo ciężkich przypadkach, gdy występują oporne na leczenie objawy przeciwcholinergiczne, można rozważyć podanie fizostygminy. Jednak stosowanie fizostygminy jest obwarowane licznymi przeciwwskazaniami i ryzykiem powikłań, zwłaszcza jeśli pacjent przyjął jednocześnie trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne lub ma zaburzenia przewodnictwa w sercu10.
- Nie należy stosować środków wymiotnych, zwłaszcza u osób z zaburzeniami świadomości, z powodu ryzyka zachłystowego zapalenia płuc9.
W każdym przypadku podejrzenia przedawkowania hydroksyzyny niezbędny jest kontakt z personelem medycznym i nadzór lekarski.
Podsumowanie – hydroksyzyna: przedawkowanie groźne dla zdrowia i życia
Hydroksyzyna, choć stosowana w wielu schorzeniach, w przypadku przyjęcia zbyt dużej dawki może być niebezpieczna zarówno dla dzieci, jak i dorosłych. Przedawkowanie prowadzi do poważnych zaburzeń w funkcjonowaniu mózgu, serca oraz układu oddechowego34. Objawy mogą mieć charakter łagodny, ale w cięższych przypadkach mogą zagrażać życiu. Nie ma specyficznej odtrutki, a leczenie polega głównie na podtrzymaniu funkcji życiowych i stałym monitorowaniu pacjenta9. W razie podejrzenia przedawkowania, niezależnie od nasilenia objawów, konieczne jest natychmiastowe zgłoszenie się po pomoc medyczną.
| Objawy | Postępowanie | Konieczność hospitalizacji |
|---|---|---|
| Łagodne (senność, nudności, suchość w ustach) | Obserwacja, kontrola podstawowych funkcji życiowych, monitorowanie objawów | Zalecana, zwłaszcza u dzieci i osób starszych |
| Umiarkowane (splątanie, drżenie, wymioty, tachykardia) | Monitorowanie EKG, tlenoterapia, leczenie objawowe, płukanie żołądka (jeśli wskazane) | Wskazana hospitalizacja |
| Ciężkie (śpiączka, drgawki, zaburzenia rytmu serca, zapaść krążeniowo-oddechowa) | Intensywna terapia, podtrzymywanie funkcji życiowych, rozważenie podania fizostygminy w wyjątkowych przypadkach | Bezwzględnie wymagana hospitalizacja i nadzór intensywny |
- Przedawkowanie hydroksyzyny może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak śpiączka czy zatrzymanie krążenia.
- Nie istnieje specyficzna odtrutka – leczenie polega na podtrzymywaniu funkcji życiowych i monitorowaniu stanu zdrowia.
- Nie stosuj leków na własną rękę, zwłaszcza jeśli przyjmujesz inne leki lub masz choroby serca.
- W przypadku połknięcia zbyt dużej ilości leku zawsze szukaj pomocy medycznej – szybka reakcja może uratować życie.


















