REKLAMA

Ogólne zasady dawkowania hydroksychlorochiny

Hydroksychlorochina jest dostępna w postaci tabletek powlekanych, które należy przyjmować doustnie, najlepiej z posiłkiem lub szklanką mleka, co zmniejsza ryzyko dolegliwości żołądkowych1. Każda tabletka zawiera 200 mg substancji czynnej2. Dawka oraz częstotliwość przyjmowania leku zależą od leczonej choroby, wieku pacjenta i jego masy ciała1.

  • Dorośli: Zwykle dawka początkowa to 400 mg (2 tabletki) na dobę, podawane jednorazowo lub w dwóch dawkach podzielonych1. W przypadku tocznia rumieniowatego może być to nawet 600 mg na dobę, ale nie więcej niż 6,5 mg na kilogram masy ciała na dobę3. Po uzyskaniu poprawy, dawkę można stopniowo zmniejszyć do 200-400 mg na dobę.
  • Dzieci i młodzież (≥6 lat i ≥31 kg): Stosuje się minimalną skuteczną dawkę, która nie powinna przekraczać 6,5 mg/kg masy ciała na dobę (wg tzw. idealnej masy ciała), ale nie więcej niż 400 mg na dobę3. Tabletka 200 mg nie jest odpowiednia dla dzieci o masie ciała poniżej 31 kg.
  • Częstotliwość podawania: Zależnie od wskazania – najczęściej lek podaje się raz na dobę, czasem dawkę dzieli się na dwie porcje.
  • Czas trwania leczenia: W chorobach reumatycznych efekt pojawia się po kilku tygodniach, a leczenie można ocenić po 6-8 tygodniach. Jeśli nie ma poprawy do 6 miesięcy, terapię należy przerwać1.

Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów

Dzieci i młodzież

Hydroksychlorochina jest wskazana u dzieci i młodzieży w wieku powyżej 6 lat oraz o masie ciała co najmniej 31 kg. Dawka dobowa nie powinna przekraczać 6,5 mg na kilogram masy ciała (liczonego według idealnej masy ciała), a maksymalnie 400 mg na dobę. W profilaktyce i leczeniu malarii, dawki ustala się indywidualnie, zgodnie z masą ciała dziecka34.

Pacjenci w podeszłym wieku

U osób starszych zwykle nie jest wymagana zmiana dawki. Jednak ze względu na większe ryzyko działań niepożądanych, szczególnie u osób z zaburzeniami nerek, zaleca się ostrożność oraz regularne monitorowanie stanu zdrowia15.

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

U osób z niewydolnością nerek może być konieczne zmniejszenie dawki. W takich przypadkach lekarz powinien indywidualnie dostosować dawkowanie oraz zalecić częstsze badania kontrolne, aby uniknąć kumulacji leku w organizmie i związanych z tym powikłań, w tym uszkodzenia siatkówki oka65.

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

Także u osób z chorobami wątroby wskazana jest ostrożność oraz możliwa redukcja dawki. W przypadku znacznych zaburzeń czynności wątroby decyzja o kontynuacji leczenia wymaga dokładnej oceny korzyści i ryzyka przez lekarza7.

Kobiety w ciąży i karmiące piersią

Hydroksychlorochina przenika przez łożysko oraz do mleka matki. Stosowanie w ciąży i podczas karmienia piersią wymaga indywidualnej oceny lekarza, uwzględniającej potencjalne korzyści i ryzyko dla dziecka8.

Ważne: Hydroksychlorochina powinna być stosowana w możliwie najniższej skutecznej dawce, aby zminimalizować ryzyko działań niepożądanych, szczególnie uszkodzenia siatkówki oka. U osób z chorobami nerek lub wątroby oraz w wieku powyżej 65 lat konieczna jest szczególna ostrożność i regularne badania kontrolne. Nie należy przekraczać maksymalnej zalecanej dawki dobowej – jej przekroczenie gwałtownie zwiększa ryzyko powikłań, zwłaszcza dotyczących wzroku9.

Dawkowanie w zależności od wskazania

Choroby reumatyczne

  • Reumatoidalne zapalenie stawów (dorośli): Dawka początkowa 400 mg na dobę, podawana jednorazowo lub w dwóch dawkach podzielonych. Po trzech miesiącach, przy dobrej odpowiedzi, dawkę można zmniejszyć do 200 mg na dobę, a następnie ewentualnie do 200 mg co drugi dzień1.
  • Młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów (dzieci i młodzież): Minimalna skuteczna dawka, nie przekraczająca 6,5 mg/kg masy ciała na dobę (do 400 mg)3.

Toczeń rumieniowaty

  • Dorośli: Dawka początkowa 400–600 mg na dobę (w jednej, dwóch lub trzech dawkach podzielonych, przez kilka tygodni). Maksymalna dawka nie powinna przekraczać 6,5 mg/kg masy ciała na dobę. Dawka podtrzymująca: 200–400 mg na dobę.
  • Dzieci i młodzież: Dawka nie większa niż 6,5 mg/kg masy ciała na dobę (do 400 mg)10.

Fotodermatozy

  • Dorośli: Zwykle 400 mg na dobę, w jednej lub dwóch dawkach podzielonych. Leczenie stosuje się tylko w okresach zwiększonej ekspozycji na światło10.

Malaria – profilaktyka i leczenie

  • Profilaktyka (dorośli): 400 mg raz w tygodniu, tego samego dnia każdego tygodnia. Rozpocząć tydzień przed wyjazdem w rejon występowania malarii i kontynuować przez 4 tygodnie po opuszczeniu tego obszaru10.
  • Profilaktyka (dzieci): 6,5 mg/kg masy ciała raz w tygodniu (nie przekraczać dawki dorosłych)4.
  • Leczenie niepowikłanej malarii (dorośli): Początkowa dawka 800 mg, po 6-8 godzinach 400 mg, następnie po 400 mg przez kolejne dwa dni (łącznie 2 g leku)4.
  • Leczenie niepowikłanej malarii (dzieci): Pierwsza dawka 13 mg/kg masy ciała (do 800 mg), druga, trzecia i czwarta dawka – po 6,5 mg/kg masy ciała (do 400 mg), podawane w określonych odstępach czasowych w ciągu trzech dni6.
Uwaga: Przedawkowanie hydroksychlorochiny jest szczególnie niebezpieczne, zwłaszcza u dzieci – już niewielka ilość leku może prowadzić do poważnych, a nawet śmiertelnych powikłań. Objawy przedawkowania to m.in. zaburzenia widzenia, drgawki, zaburzenia rytmu serca i utrata przytomności. W przypadku podejrzenia przedawkowania konieczna jest natychmiastowa pomoc medyczna11.

Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania

Nie należy przekraczać dawki 6,5 mg na kilogram masy ciała na dobę (liczonej według idealnej masy ciała), co u dorosłych zwykle odpowiada 400 mg na dobę. Przekroczenie tej wartości znacząco zwiększa ryzyko poważnych działań niepożądanych, zwłaszcza uszkodzenia siatkówki oka i zaburzeń rytmu serca. Przedawkowanie hydroksychlorochiny może prowadzić do zagrażających życiu objawów, zwłaszcza u dzieci – nawet przyjęcie 1-2 g może być śmiertelne911.

Tabela podsumowująca dawkowanie hydroksychlorochiny

Grupa pacjentów Schemat dawkowania
Dorośli 400 mg na dobę (w chorobach reumatycznych i toczniu; maks. 6,5 mg/kg mc./dobę), dawka podtrzymująca 200-400 mg na dobę; w malarii: dawka zależna od fazy leczenia
Dzieci i młodzież (≥6 lat, ≥31 kg) 6,5 mg/kg mc./dobę (maks. 400 mg); w malarii: pierwsza dawka 13 mg/kg mc., kolejne 6,5 mg/kg mc., nie przekraczać dawki dorosłych
Osoby starsze Jak u dorosłych; ostrożność przy zaburzeniach nerek lub wątroby
Pacjenci z niewydolnością nerek Może być konieczna redukcja dawki; indywidualne dostosowanie przez lekarza
Pacjenci z niewydolnością wątroby Może być konieczna redukcja dawki; decyzja lekarza po ocenie ryzyka
Kobiety w ciąży/karmiące piersią Stosowanie tylko po indywidualnej ocenie lekarza

Hydroksychlorochina – bezpieczeństwo stosowania zależy od prawidłowego dawkowania

Hydroksychlorochina może być skuteczna w leczeniu różnych chorób, jednak jej bezpieczeństwo zależy od stosowania odpowiedniej dawki, regularnych badań kontrolnych i przestrzegania zaleceń lekarza. Nieprzestrzeganie zasad dawkowania lub przekroczenie maksymalnej dawki dobowej może prowadzić do poważnych działań niepożądanych, w tym uszkodzenia siatkówki oka, zaburzeń rytmu serca czy nawet zagrożenia życia. Każda zmiana dawkowania, zwłaszcza u osób z chorobami nerek, wątroby, dzieci oraz kobiet w ciąży, powinna być zawsze uzgadniana z lekarzem prowadzącym978.

Pytania i odpowiedzi

Jak często przyjmować hydroksychlorochinę?

W większości wskazań lek podaje się raz na dobę, czasem dawkę dzieli się na dwie porcje. W profilaktyce malarii lek przyjmuje się raz w tygodniu tego samego dnia110.

Czy hydroksychlorochinę można stosować u dzieci?

Tak, ale tylko u dzieci powyżej 6 lat i o masie ciała co najmniej 31 kg. Dawkę ustala się na podstawie masy ciała, nie przekraczając 6,5 mg/kg na dobę i 400 mg na dobę3.

Jakie jest maksymalne dzienne spożycie hydroksychlorochiny?

Maksymalna dobowa dawka to 6,5 mg/kg masy ciała (idealnej), zazwyczaj nie przekracza 400 mg u dorosłych9.

Czy dawkowanie hydroksychlorochiny trzeba zmienić przy problemach z nerkami?

Tak, w przypadku zaburzeń czynności nerek konieczne może być zmniejszenie dawki i częstsza kontrola lekarska6.

REKLAMA