Czym jest mechanizm działania substancji czynnej?
Mechanizm działania substancji czynnej to sposób, w jaki dana substancja wpływa na organizm, aby przynieść pożądany efekt terapeutyczny1. W przypadku heminy mechanizm ten polega na przywracaniu równowagi procesów zachodzących w komórkach, które są zaburzone w porfirii. Zrozumienie tego procesu pozwala lepiej pojąć, jak działa lek i dlaczego jest stosowany w konkretnych sytuacjach.
Dwa ważne pojęcia, które pomagają opisać mechanizm działania, to farmakodynamika i farmakokinetyka. Farmakodynamika dotyczy tego, jak substancja wpływa na organizm – czyli co robi w ciele człowieka. Farmakokinetyka opisuje, jak organizm radzi sobie z lekiem – jak go wchłania, rozprowadza, przetwarza i wydala. Dzięki tym informacjom wiadomo, jak długo i w jaki sposób działa substancja czynna.
Jak działa hemina w organizmie?
Hemina, czyli Heminum humanum, stosowana jest w leczeniu ostrych napadów porfirii wątrobowej, takich jak ostra porfiria przerywana, porfiria variegata i dziedziczna koproporfiria2. W tych chorobach dochodzi do zaburzeń produkcji hemu, ważnego składnika potrzebnego do prawidłowego działania wielu białek w organizmie.
W porfirii powstaje blokada w produkcji hemu, przez co organizm nie jest w stanie wytworzyć go w wystarczającej ilości1. Powoduje to nie tylko niedobór hemu, ale także gromadzenie się toksycznych substancji, które mogą szkodzić zdrowiu.
- Hemina podawana dożylnie pomaga uzupełnić niedobory hemu w organizmie1.
- Hamuje aktywność enzymu odpowiedzialnego za produkcję toksycznych prekursorów hemu (syntaza kwasu delta-aminolewulinowego), dzięki czemu organizm wytwarza mniej szkodliwych związków1.
- Przywraca prawidłowe stężenia hemoprotein i barwników oddechowych, co poprawia funkcjonowanie organizmu3.
- Działa zarówno podczas ostrego napadu porfirii, jak i w okresie remisji3.
Podawanie heminy prowadzi do poprawy parametrów biologicznych i ograniczenia szkodliwych substancji we krwi i moczu, co jest bardzo ważne w leczeniu porfirii. W przeciwieństwie do innych preparatów, hemina nie powoduje istotnych zmian w krzepnięciu krwi, choć może przejściowo obniżyć poziom niektórych czynników krzepnięcia4.
- Hemina działa na zasadzie uzupełnienia niedoborów naturalnego hemu w organizmie, co jest kluczowe w leczeniu ostrych napadów porfirii.
- Jej podanie ogranicza wytwarzanie toksycznych związków, które są przyczyną objawów choroby.
- Wpływ heminy jest zauważalny zarówno podczas ostrych napadów, jak i w okresie bezobjawowym.
- Podawanie heminy nie wpływa znacząco na proces krzepnięcia krwi, co oznacza, że jej stosowanie jest bezpieczne w tym zakresie.
Co dzieje się z heminą po podaniu dożylnym?
Hemina jest podawana w postaci koncentratu do sporządzania roztworu do infuzji, czyli wlewu dożylnego5. Po podaniu dożylnym szybko trafia do krwiobiegu i zaczyna działać.
- Maksymalne stężenie heminy we krwi osiągane jest zaraz po podaniu i wynosi średnio 60 µg/ml6.
- Hemina pozostaje aktywna w organizmie przez około 11 godzin (tzw. czas półtrwania), a przy powtarzanych wlewach ten czas może wydłużyć się do około 18 godzin6.
- Organizm rozprowadza heminę w objętości około 3,4 litra, a jej usuwanie z krwi odbywa się z szybkością około 3,7 ml/min6.
Oznacza to, że hemina działa dość szybko i jej efekty utrzymują się przez kilkanaście godzin, co jest szczególnie ważne podczas ostrych napadów porfirii.
Co wiemy z badań przedklinicznych?
Przedkliniczne badania heminy nie wykazały żadnych szczególnych zagrożeń dla ludzi w zakresie bezpieczeństwa, toksyczności czy wpływu na rozmnażanie7. Ze względu na pochodzenie heminy z krwi ludzkiej nie przeprowadzano długotrwałych badań, ale dostępne dane wskazują na jej bezpieczeństwo w stosowaniu.
- Podawana jest wyłącznie dożylnie, co zapewnia szybkie działanie.
- Organizm usuwa heminę stopniowo, a jej aktywność utrzymuje się przez kilkanaście godzin.
- Nie odnotowano znaczących różnic w działaniu heminy u osób zdrowych i pacjentów z porfirią.
- Bezpieczeństwo heminy zostało potwierdzone w badaniach przedklinicznych.
Hemina – skuteczność działania potwierdzona naukowo
Hemina to substancja, której mechanizm działania opiera się na uzupełnianiu niedoboru hemu i ograniczaniu powstawania toksycznych substancji w organizmie. Dzięki szybkiemu i długotrwałemu działaniu po podaniu dożylnym hemina jest skuteczna w leczeniu ostrych napadów porfirii. Potwierdzenie jej bezpieczeństwa i skuteczności znajduje się zarówno w danych klinicznych, jak i przedklinicznych, co sprawia, że jest ważnym narzędziem terapeutycznym dla pacjentów z tym schorzeniem167.


















