REKLAMA

Jak dawkować haloperydol? Przegląd najważniejszych zasad

Haloperydol (Haloperidolum) to lek wykorzystywany w leczeniu różnych zaburzeń psychicznych i neurologicznych, takich jak schizofrenia, majaczenie, mania czy pląsawica Huntingtona. Dawkowanie tej substancji zależy od kilku czynników: postaci leku, drogi podania, wieku pacjenta oraz rodzaju leczonego schorzenia1234.

Podstawowe postacie i drogi podania

  • Tabletki – do stosowania doustnego
  • Krople doustne – łatwe do dawkowania, szczególnie u dzieci lub osób mających trudności z połykaniem
  • Roztwór do wstrzykiwań – podawany domięśniowo, stosowany głównie w nagłych sytuacjach, gdy nie można podać leku doustnie

Dawkowanie haloperydolu u dorosłych

  • Tabletki i krople doustne: typowa dawka w leczeniu schizofrenii, manii czy innych zaburzeń psychotycznych wynosi od 2 do 10 mg na dobę, podawana raz dziennie lub w dwóch dawkach podzielonych132.
  • Doraźne leczenie majaczenia: 1–10 mg na dobę, w jednej lub kilku dawkach podzielonych, zaczynając od najniższej możliwej dawki567.
  • Epizody manii i ostre pobudzenie psychoruchowe: 2–10 mg na dobę, w jednej lub dwóch dawkach podzielonych. W razie potrzeby można podać 5–10 mg jednorazowo, a kolejną dawkę po 12 godzinach, nie przekraczając 20 mg na dobę8910.
  • Agresja i objawy psychotyczne w demencji: 0,5–5 mg na dobę, w jednej lub dwóch dawkach podzielonych, przez maksymalnie 6 tygodni111213.
  • Tiki i zespół Tourette’a: 0,5–5 mg na dobę, w jednej lub dwóch dawkach podzielonych. Potrzeba kontynuowania leczenia powinna być weryfikowana co 6–12 miesięcy111213.
  • Pląsawica Huntingtona: 2–10 mg na dobę, w jednej lub dwóch dawkach podzielonych141516.

Roztwór do wstrzykiwań (domięśniowo)

  • Szybka kontrola pobudzenia psychoruchowego: 5 mg domięśniowo, można powtarzać co godzinę do 15 mg na dobę; maksymalnie 20 mg na dobę4.
  • Majaczenie: 1–10 mg domięśniowo, rozpoczynając od najniższej dawki, kolejne dawki co 2–4 godziny, maksymalnie 10 mg na dobę17.
  • Pląsawica Huntingtona: 2–5 mg domięśniowo, można powtarzać co godzinę do maksymalnie 10 mg na dobę17.
  • Zapobieganie nudnościom i wymiotom pooperacyjnym: 1–2 mg domięśniowo podczas wprowadzenia do znieczulenia lub na 30 minut przed wybudzeniem18.
Ważne:

  • Dawkowanie haloperydolu jest indywidualnie dostosowywane – zawsze należy zacząć od najniższej możliwej skutecznej dawki i obserwować reakcję organizmu.
  • Maksymalna dawka dobowa różni się w zależności od postaci leku i wskazania – najczęściej nie powinna przekraczać 20 mg na dobę u dorosłych, a u osób starszych 5 mg na dobę.
  • W przypadku dzieci, młodzieży, osób starszych oraz pacjentów z chorobami nerek lub wątroby dawkowanie wymaga szczególnej ostrożności i często jest niższe niż u zdrowych dorosłych.
  • Leczenie powinno być zakończone stopniowo, aby uniknąć niepożądanych objawów odstawienia.

Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów

Dzieci i młodzież

  • Schizofrenia (13–17 lat): 0,5–3 mg na dobę w 2–3 dawkach podzielonych; maksymalnie 5 mg na dobę192021.
  • Agresja w autyzmie (6–11 lat): 0,5–3 mg na dobę w 2–3 dawkach podzielonych222324.
  • Agresja w autyzmie (12–17 lat): 0,5–5 mg na dobę w 2–3 dawkach podzielonych222324.
  • Tiki, zespół Tourette’a (10–17 lat): 0,5–3 mg na dobę w 2–3 dawkach podzielonych252324.

Dawki dla dzieci ustalane są indywidualnie i powinny być dostosowane do masy ciała, wieku oraz reakcji na leczenie. Bezpieczeństwo i skuteczność nie zostały określone dla dzieci poniżej 3 lat262728.

Pacjenci w podeszłym wieku

  • W większości wskazań zaleca się rozpoczęcie od połowy najmniejszej dawki dla dorosłych.
  • Maksymalna dawka dobowa to 5 mg, a jej przekroczenie można rozważyć jedynie w szczególnych przypadkach i pod ścisłą kontrolą293031.
  • Leczenie agresji i objawów psychotycznych w demencji: 0,5 mg na dobę293031.

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

  • Nie ma potrzeby rutynowej modyfikacji dawki, ale zaleca się ostrożność.
  • W ciężkiej niewydolności nerek można rozważyć rozpoczęcie od mniejszej dawki początkowej i powolniejsze zwiększanie dawki w dłuższych odstępach czasu29323334.

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

  • Zaleca się rozpoczęcie od połowy standardowej dawki początkowej.
  • Dalsze zwiększanie dawki powinno być łagodne, a odstępy między kolejnymi dawkami dłuższe niż u pacjentów z prawidłową czynnością wątroby19202134.

Kobiety w ciąży i matki karmiące piersią

Nie zaleca się rutynowego stosowania haloperydolu w ciąży i podczas karmienia piersią, chyba że lekarz uzna to za konieczne. Zawsze należy omówić ryzyko i korzyści z lekarzem prowadzącym35.

Haloperydol – praktyczne wskazówki dotyczące dawkowania

  • Lek należy przyjmować regularnie, o stałych porach.
  • W razie pominięcia dawki nie należy przyjmować podwójnej porcji – wystarczy przyjąć kolejną dawkę o zwykłej porze293031.
  • W przypadku konieczności zakończenia leczenia haloperydolem, zaleca się stopniowe odstawianie leku, aby uniknąć objawów odstawiennych293031.
  • Nie należy przekraczać maksymalnych dawek dobowych, a każda zmiana dawkowania powinna być konsultowana z lekarzem.

Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania

  • Tabletki i krople doustne: maksymalnie 20 mg na dobę dla dorosłych, 5 mg na dobę dla osób starszych oraz dzieci i młodzieży (w zależności od wieku i wskazania)567.
  • Roztwór do wstrzykiwań: 15–20 mg na dobę dla dorosłych, 5 mg na dobę dla osób starszych418.

Przekroczenie maksymalnej dawki może prowadzić do poważnych działań niepożądanych, takich jak nasilone objawy neurologiczne, zaburzenia rytmu serca, a nawet śpiączka36373839. W razie podejrzenia przedawkowania konieczna jest natychmiastowa pomoc medyczna.

Tabela: Dawkowanie haloperydolu – podsumowanie dla różnych grup pacjentów

Grupa pacjentów Schemat dawkowania
Dorośli 2–10 mg/dobę (tabletki, krople doustne); 5–10 mg doraźnie w ostrych stanach; max. 20 mg/dobę
Dzieci 6–11 lat 0,5–3 mg/dobę (w kilku dawkach podzielonych)
Młodzież 12–17 lat 0,5–5 mg/dobę (w kilku dawkach podzielonych); max. 5 mg/dobę
Osoby starsze 0,5 mg/dobę lub połowa najmniejszej dawki dorosłych; max. 5 mg/dobę
Pacjenci z niewydolnością nerek Brak konieczności modyfikacji dawki, ale zalecana ostrożność i ewentualnie niższa dawka początkowa
Pacjenci z niewydolnością wątroby Połowa standardowej dawki początkowej, łagodniejsze zwiększanie dawki

Haloperydol – elastyczność i bezpieczeństwo dawkowania

Dawkowanie haloperydolu jest bardzo zróżnicowane i zależy od wielu czynników, takich jak postać leku, droga podania, wiek pacjenta oraz obecność innych schorzeń. Dzięki temu możliwe jest indywidualne dopasowanie leczenia do potrzeb pacjenta, z zachowaniem zasad bezpieczeństwa. Kluczowe jest regularne monitorowanie efektów terapii i ścisła współpraca z lekarzem, zwłaszcza w grupach wymagających szczególnej ostrożności, takich jak dzieci, osoby starsze czy pacjenci z chorobami wątroby i nerek.

Pytania i odpowiedzi

Jakie są standardowe dawki haloperydolu dla dorosłych?

W leczeniu schizofrenii, manii i innych zaburzeń psychotycznych typowa dawka wynosi 2–10 mg na dobę, a w ostrych stanach 5–10 mg jednorazowo, nie przekraczając 20 mg na dobę.132

Czy dawka haloperydolu jest taka sama dla dzieci i dorosłych?

Nie, u dzieci i młodzieży dawki są niższe i ustalane indywidualnie – np. 0,5–3 mg na dobę u dzieci, do 5 mg na dobę u młodzieży.232425

Jak dawkować haloperydol u osób starszych?

Zaleca się rozpoczęcie od połowy najmniejszej dawki dla dorosłych, maksymalnie 5 mg na dobę.343536

Czy konieczna jest zmiana dawkowania haloperydolu przy chorobach nerek lub wątroby?

Przy niewydolności nerek zwykle nie trzeba zmieniać dawki, ale zaleca się ostrożność. Przy niewydolności wątroby zalecane jest rozpoczęcie od połowy standardowej dawki.404142

Jak długo można stosować haloperydol?

Czas leczenia ustalany jest indywidualnie przez lekarza. W przypadku niektórych wskazań, jak agresja w demencji, terapię należy weryfikować po 6 tygodniach.151617

REKLAMA