Glimepiryd – kiedy mówimy o przedawkowaniu?
Glimepiryd to substancja czynna stosowana doustnie w leczeniu cukrzycy typu 2, należąca do grupy pochodnych sulfonylomocznika12. Minimalna skuteczna dawka terapeutyczna wynosi około 0,6 mg na dobę, jednak w praktyce dostępne są tabletki o różnych dawkach – najczęściej od 1 mg do 6 mg, a leczenie zawsze powinno być indywidualnie dostosowane do pacjenta34.
O przedawkowaniu mówimy, gdy pacjent przyjmie zbyt dużą dawkę glimepirydu – zarówno jednorazowo, jak i przez dłuższy czas, co prowadzi do zbyt niskiego poziomu cukru we krwi (hipoglikemii). Przedawkowanie może być spowodowane przypadkowym zażyciem większej ilości tabletek, pomyłką w dawkowaniu lub celowym spożyciem nadmiernej ilości leku56.
Hipoglikemia po przedawkowaniu glimepirydu może utrzymywać się od 12 do nawet 72 godzin i nawracać nawet po początkowej poprawie stanu zdrowia57. Często zalecana jest obserwacja szpitalna, ponieważ objawy mogą pojawić się z opóźnieniem – nawet do 24 godzin po przyjęciu nadmiernej dawki6.
Objawy przedawkowania glimepirydu
Przedawkowanie glimepirydu prowadzi przede wszystkim do hipoglikemii, czyli zbyt niskiego poziomu cukru we krwi, która może być łagodna, umiarkowana lub zagrażająca życiu56. Objawy mogą dotyczyć różnych układów organizmu, a ich nasilenie zależy od przyjętej dawki oraz indywidualnych predyspozycji pacjenta.
- Układ pokarmowy: nudności, wymioty, bóle nadbrzusza89
- Układ nerwowy: niepokój ruchowy, drżenia mięśni, zaburzenia widzenia, trudności z koordynacją ruchową, senność, śpiączka, drgawki57
- Objawy ciężkiej hipoglikemii: utrata przytomności, śpiączka, drgawki – są to stany zagrażające życiu, wymagające natychmiastowej pomocy medycznej56
Postępowanie w przypadku przedawkowania glimepirydu
W przypadku podejrzenia przedawkowania glimepirydu należy niezwłocznie powiadomić lekarza lub zgłosić się do szpitala58. W większości przypadków zalecana jest obserwacja w warunkach szpitalnych, ze względu na ryzyko ciężkiej, długotrwałej hipoglikemii6.
Podstawowe kroki postępowania obejmują:
- Szybkie podanie cukru: w łagodnych przypadkach pacjent powinien jak najszybciej spożyć cukier, najlepiej w postaci glukozy510
- Ograniczenie wchłaniania leku: wywołanie wymiotów, podanie aktywowanego węgla (adsorbent) i siarczanu sodu (środek przeczyszczający), a w razie przyjęcia dużej dawki – płukanie żołądka86
- Leczenie ciężkiej hipoglikemii: dożylne podanie 50 ml 50% roztworu glukozy (bolus), a następnie wlew 10% roztworu glukozy z ciągłym monitorowaniem poziomu cukru we krwi1112
- Alternatywnie u dorosłych: można rozważyć podanie glukagonu11
- Obserwacja i leczenie objawowe: w przypadku utraty przytomności, śpiączki lub drgawek konieczna jest hospitalizacja na oddziale intensywnej terapii136
W leczeniu hipoglikemii wywołanej przedawkowaniem glimepirydu nie istnieje typowa odtrutka. Najskuteczniejszym działaniem jest szybkie podanie glukozy oraz odpowiednia obserwacja i leczenie objawowe11. W niektórych przypadkach zaleca się także podanie oktreotydu, zwłaszcza jeśli hipoglikemia ma ciężki i długotrwały przebieg13.
Tabela podsumowująca objawy, postępowanie i konieczność hospitalizacji
| Objawy | Postępowanie | Konieczność hospitalizacji |
|---|---|---|
| Łagodne: nudności, niepokój, drżenie, senność | Podanie glukozy doustnie, obserwacja, kontrola poziomu cukru | Zalecana obserwacja szpitalna |
| Umiarkowane: wymioty, zaburzenia widzenia, trudności z koordynacją | Ograniczenie wchłaniania leku (wymioty, węgiel aktywowany, siarczan sodu), podanie glukozy, monitorowanie | Wskazana hospitalizacja |
| Ciężkie: utrata przytomności, śpiączka, drgawki | Dożylne podanie glukozy, ewentualnie glukagon, leczenie objawowe, intensywna terapia | Bezwzględna hospitalizacja na oddziale intensywnej terapii |
- Przedawkowanie glimepirydu może prowadzić do bardzo poważnych, a nawet zagrażających życiu powikłań.
- Objawy mogą pojawić się z opóźnieniem, dlatego nie należy lekceważyć sytuacji nawet, jeśli początkowo nie występują żadne dolegliwości.
- U dzieci leczenie hipoglikemii wymaga szczególnej ostrożności, by nie doprowadzić do nadmiernego wzrostu poziomu cukru.
- W przypadku ciężkiego przebiegu lub podejrzenia przedawkowania zawsze należy niezwłocznie zgłosić się po pomoc medyczną.
Przedawkowanie glimepirydu – czemu jest groźne?
Glimepiryd działa na organizm poprzez stymulowanie wydzielania insuliny oraz zwiększanie wrażliwości tkanek na ten hormon114. Właśnie dlatego jego przedawkowanie wiąże się z ryzykiem gwałtownego i długotrwałego spadku poziomu cukru we krwi, co może skutkować poważnymi zaburzeniami neurologicznymi, utratą przytomności, a nawet śpiączką615.
Ze względu na możliwość wystąpienia hipoglikemii z opóźnieniem oraz jej nawracający charakter, każdy przypadek przedawkowania wymaga dokładnej obserwacji i kontroli poziomu cukru we krwi przez dłuższy czas13. Tylko takie postępowanie pozwala uniknąć groźnych powikłań i zapewnić pacjentowi bezpieczeństwo.


















