Stosowanie leków w ciąży i podczas karmienia piersią – dlaczego ostrożność jest tak ważna?
Okres ciąży i karmienia piersią to czas, w którym organizm kobiety przechodzi wiele zmian, a zdrowie rozwijającego się dziecka jest szczególnie wrażliwe na różne czynniki zewnętrzne, w tym na leki. Substancje czynne stosowane w lekach mogą przenikać przez łożysko do płodu lub do mleka matki, co może mieć wpływ na zdrowie dziecka1. Dlatego przed zastosowaniem jakiegokolwiek leku, w tym gadoksetynianu disodowego, kobieta w ciąży lub karmiąca piersią powinna skonsultować się z lekarzem, który rozważy potencjalne korzyści i ryzyko związane z leczeniem1.
Bezpieczeństwo stosowania gadoksetynianu disodowego w ciąży
Gadoksetynian disodowy jest substancją czynną wykorzystywaną jako środek kontrastowy podczas badań rezonansu magnetycznego wątroby. W przypadku kobiet w ciąży, stosowanie tej substancji wymaga szczególnej ostrożności. Istnieją ograniczone dane dotyczące bezpieczeństwa gadolinu (składnika gadoksetynianu) u kobiet ciężarnych, ale wiadomo, że gadolin może przenikać przez łożysko do organizmu dziecka1.
Nie wiadomo dokładnie, czy narażenie na gadolin wiąże się z niepożądanym działaniem na płód. Badania przeprowadzone na zwierzętach wykazały, że wielokrotne podawanie dużych dawek może mieć szkodliwy wpływ na reprodukcję1. Z tego powodu gadoksetynian disodowy nie powinien być stosowany w ciąży, chyba że istnieją bardzo wyraźne wskazania kliniczne i lekarz uzna, że korzyści z przeprowadzenia badania przewyższają potencjalne ryzyko dla matki i dziecka1.
- Gadoksetynian disodowy może być stosowany w ciąży tylko w wyjątkowych przypadkach, gdy lekarz uzna to za konieczne1.
- Substancja ta przenika przez łożysko, dlatego istnieje potencjalne ryzyko dla rozwijającego się dziecka1.
- W badaniach na zwierzętach wykazano szkodliwy wpływ na reprodukcję przy wielokrotnym stosowaniu dużych dawek1.
- Kobieta ciężarna powinna zawsze poinformować lekarza o swoim stanie przed badaniem z użyciem środka kontrastowego.
Stosowanie gadoksetynianu disodowego podczas karmienia piersią
Po podaniu gadoksetynianu disodowego bardzo małe ilości gadolinu mogą przedostawać się do mleka matki1. Jednak w dawkach stosowanych w badaniach diagnostycznych nie przewiduje się, by ilość ta mogła mieć niekorzystny wpływ na niemowlę, ponieważ przenika do mleka w bardzo małych ilościach, a dodatkowo substancja ta jest słabo wchłaniana z przewodu pokarmowego dziecka1.
Decyzję o tym, czy kontynuować karmienie piersią po podaniu gadoksetynianu disodowego, powinna podjąć kobieta wspólnie z lekarzem. Możliwe jest przerwanie karmienia piersią na 24 godziny po badaniu, aby zminimalizować narażenie dziecka na kontakt z substancją czynną1.
Wpływ na płodność
Badania przeprowadzone na zwierzętach nie wykazały negatywnego wpływu gadoksetynianu disodowego na płodność2.
- Bardzo małe ilości gadolinu mogą przedostać się do mleka matki po podaniu środka kontrastowego1.
- Nie przewiduje się negatywnego wpływu na dziecko karmione piersią przy dawkach stosowanych w diagnostyce1.
- Wspólnie z lekarzem można rozważyć przerwę w karmieniu piersią na 24 godziny po badaniu1.
- Decyzja o przerwaniu lub kontynuowaniu karmienia powinna być indywidualna i oparta na rozmowie z lekarzem.
Podsumowanie – Gadoksetynian disodowy a bezpieczeństwo w ciąży i podczas laktacji
Stosowanie gadoksetynianu disodowego w okresie ciąży i karmienia piersią wymaga szczególnej ostrożności. W ciąży lek ten może być używany jedynie w sytuacjach wyjątkowych, kiedy korzyść z badania jest większa niż potencjalne ryzyko dla płodu. W przypadku karmienia piersią, bardzo małe ilości substancji mogą przenikać do mleka, jednak nie przewiduje się negatywnego wpływu na dziecko, szczególnie przy stosowaniu standardowych dawek diagnostycznych. Zawsze warto decyzję o podaniu środka kontrastowego omówić z lekarzem, aby wspólnie wybrać najbezpieczniejsze rozwiązanie12.
| Okres | Możliwość stosowania | Uwagi |
|---|---|---|
| Ciąża | Nie | Można stosować tylko w wyjątkowych przypadkach, gdy korzyści przewyższają ryzyko1. |
| Karmienie piersią | Tak | Można kontynuować karmienie lub przerwać na 24 godziny po badaniu1. |
| Płodność | Tak | Brak wykazanego negatywnego wpływu na płodność w badaniach na zwierzętach2. |


















