Charakterystyka działań niepożądanych gadoksetynianu disodowego
Każdy lek, w tym środki kontrastowe stosowane w diagnostyce obrazowej, może wywoływać działania niepożądane, choć nie muszą one pojawić się u każdego pacjenta1. Gadoksetynian disodowy jest najczęściej stosowany w postaci roztworu do wstrzykiwań podczas rezonansu magnetycznego wątroby. Profil działań niepożądanych jest dobrze poznany dzięki badaniom z udziałem ponad 1 900 pacjentów oraz obserwacjom po wprowadzeniu substancji do obrotu1.
Zdecydowana większość zgłaszanych działań niepożądanych miała charakter łagodny lub umiarkowany i była przejściowa. Najczęściej występujące objawy dotyczą układu pokarmowego oraz nerwowego. W bardzo rzadkich przypadkach może dojść do poważnych reakcji, takich jak wstrząs anafilaktoidalny1.
Ryzyko działań niepożądanych może zależeć od indywidualnych cech pacjenta, stosowanej dawki, a także drogi podania i czasu stosowania. Ważne jest, aby każdorazowo rozważyć korzyści i możliwe ryzyko związane z podaniem gadoksetynianu disodowego, zwłaszcza u osób z chorobami współistniejącymi lub przyjmujących inne leki1.
Warto pamiętać, że niektóre działania niepożądane mogą wystąpić z opóźnieniem – nawet kilka godzin lub dni po podaniu środka kontrastowego1.
Działania niepożądane według częstości występowania
Często (≥1/100 do <1/10)
- Nudności – uczucie mdłości, które zwykle ustępuje samoistnie1.
- Bóle głowy – mogą pojawić się chwilowo po podaniu kontrastu1.
- Uczucie gorąca – nieprzyjemne odczucie ciepła, zwłaszcza podczas wstrzyknięcia1.
- Podwyższenie ciśnienia tętniczego – zwykle przemijające, rzadko wymaga interwencji1.
- Ból pleców – może pojawić się bezpośrednio po podaniu leku1.
- Zawroty głowy – krótkotrwałe uczucie wirowania1.
Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100)
- Reakcje alergiczne – wysypka, świąd, pokrzywka, uczucie duszności; objawy te mogą wymagać pilnej pomocy medycznej1.
- Zaburzenia smaku – metaliczny posmak w ustach po podaniu kontrastu1.
- Wymioty – mogą towarzyszyć nudnościom, zwykle ustępują samoistnie1.
- Ból brzucha – krótkotrwały, rzadko wymaga leczenia1.
- Zmęczenie – uczucie osłabienia po badaniu1.
- Dreszcze – przejściowe uczucie zimna1.
Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000)
- Wstrząs anafilaktoidalny – ciężka, nagła reakcja alergiczna mogąca stanowić zagrożenie życia1.
- Obrzęk naczynioruchowy – nagły obrzęk twarzy, języka lub gardła1.
- Trudności w oddychaniu – mogą towarzyszyć reakcjom alergicznym1.
- Opóźnione reakcje alergiczne – objawy pojawiające się po kilku godzinach lub nawet dniach1.
Częstotliwość nieznana
- Inne objawy zgłaszane po wprowadzeniu substancji do obrotu, których nie da się dokładnie oszacować – mogą to być nietypowe reakcje, o których warto poinformować lekarza1.
Możliwość zgłaszania działań niepożądanych
Jeśli po zastosowaniu gadoksetynianu disodowego wystąpią jakiekolwiek niepokojące objawy, warto zgłosić je lekarzowi, farmaceucie lub bezpośrednio do Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych (URPL), a także producentowi leku. Zgłoszenie działań niepożądanych pomaga zwiększyć bezpieczeństwo terapii i umożliwia lepsze monitorowanie profilu bezpieczeństwa substancji czynnej1.
Tabela podsumowująca działania niepożądane gadoksetynianu disodowego
| Układ narządowy | Bardzo często | Często | Niezbyt często | Rzadko | Bardzo rzadko | Częstość nieznana |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Układ nerwowy | – | Bóle głowy, zawroty głowy | Zmęczenie | – | – | – |
| Układ pokarmowy | – | Nudności | Wymioty, ból brzucha, zaburzenia smaku | – | – | – |
| Układ sercowo-naczyniowy | – | Podwyższenie ciśnienia tętniczego | Dreszcze | – | – | – |
| Skóra i tkanka podskórna | – | – | Wysypka, świąd, pokrzywka | Obrzęk naczynioruchowy | – | – |
| Reakcje alergiczne | – | – | Reakcje alergiczne | Wstrząs anafilaktoidalny, trudności w oddychaniu, opóźnione reakcje alergiczne | – | Inne, nietypowe objawy |
| Inne | – | Uczucie gorąca, ból pleców | – | – | – | – |
Gadoksetynian disodowy – bezpieczeństwo stosowania w diagnostyce obrazowej
Gadoksetynian disodowy uznawany jest za stosunkowo bezpieczny środek kontrastowy, a większość działań niepożądanych jest łagodna i przemijająca1. Poważne reakcje zdarzają się bardzo rzadko, ale warto mieć świadomość możliwych objawów i zgłaszać wszelkie niepokojące symptomy po badaniu. Zgłaszanie działań niepożądanych pozwala na ciągłe monitorowanie bezpieczeństwa stosowania tej substancji oraz poprawę opieki nad pacjentami.


















