Gabapentyna – kiedy może dojść do przedawkowania?
Gabapentyna jest substancją czynną wykorzystywaną w leczeniu różnych schorzeń neurologicznych, m.in. padaczki i bólu neuropatycznego12. Najczęściej stosowana jest w postaci kapsułek lub tabletek powlekanych, dostępnych w różnych dawkach – od 100 mg do 800 mg na dawkę34. Zalecana dawka dobowa i sposób dawkowania zależą od wskazania oraz indywidualnych potrzeb pacjenta i powinna być zawsze ustalana przez lekarza.
O przedawkowaniu mówimy, gdy pacjent przyjmie ilość gabapentyny znacznie przekraczającą dawki terapeutyczne, czyli te zalecane przez lekarza. W badaniach i obserwacjach klinicznych opisano przypadki spożycia nawet do 49 000 mg (49 g) gabapentyny jednorazowo bez wystąpienia ostrych, zagrażających życiu objawów toksycznych567. Jednak nawet przy braku poważnych następstw, każde przedawkowanie może wiązać się z ryzykiem niepożądanych objawów i wymaga obserwacji.
Objawy przedawkowania gabapentyny
Przedawkowanie gabapentyny zazwyczaj nie prowadzi do ciężkich, zagrażających życiu stanów, jednak może wywoływać szereg nieprzyjemnych objawów, które zwykle ustępują po leczeniu wspomagającym568. Objawy mogą być różnie nasilone – od łagodnych po umiarkowane. W bardzo rzadkich przypadkach, szczególnie gdy gabapentyna została przyjęta wraz z innymi lekami działającymi na ośrodkowy układ nerwowy (np. lekami przeciwdepresyjnymi, uspokajającymi), może dojść do śpiączki57.
- Układ nerwowy: zawroty głowy, senność, ospałość, letarg (uczucie zmęczenia i braku energii), utrata przytomności, podwójne widzenie, niewyraźna mowa568.
- Układ pokarmowy: łagodna biegunka56.
- Stan ogólny: ospałość, letarg58.
- W przypadku połączenia z innymi lekami: możliwa śpiączka57.
Objawy te mogą wystąpić niezależnie od tego, czy gabapentyna została przyjęta w formie kapsułek czy tabletek. W badaniach na zwierzętach przy bardzo wysokich dawkach odnotowano dodatkowo: ataksję (zaburzenia koordynacji ruchowej), trudności z oddychaniem, opadanie powieki, zmniejszenie aktywności lub pobudzenie910.
- U osób z ciężką niewydolnością nerek organizm nie radzi sobie z usuwaniem gabapentyny, co może nasilać objawy przedawkowania57.
- W takich przypadkach konieczne może być zastosowanie hemodializy (oczyszczania krwi)57.
- Jeśli przyjmujesz gabapentynę i masz przewlekłą chorobę nerek, szczególnie uważnie stosuj się do zaleceń lekarza!
Postępowanie w przypadku przedawkowania
W przypadku podejrzenia przedawkowania gabapentyny kluczowe jest szybkie zgłoszenie się po pomoc medyczną. Zazwyczaj stosuje się leczenie wspomagające, czyli łagodzenie objawów i monitorowanie stanu pacjenta5687.
- Nie istnieje specyficzna odtrutka (antidotum) na gabapentynę57.
- U większości pacjentów objawy ustępują całkowicie po leczeniu objawowym58.
- W wyjątkowych przypadkach, zwłaszcza u osób z ciężką niewydolnością nerek, może być konieczne zastosowanie hemodializy, czyli oczyszczania krwi przy pomocy specjalnej aparatury57.
- W przypadku łącznego przyjęcia gabapentyny z innymi lekami działającymi hamująco na układ nerwowy (np. leki uspokajające, przeciwdepresyjne) postępowanie jest bardziej złożone i wymaga ścisłego nadzoru medycznego57.
Podsumowanie – gabapentyna: bezpieczeństwo i postępowanie w razie przedawkowania
Gabapentyna, stosowana zgodnie z zaleceniami lekarza, jest lekiem bezpiecznym i dobrze tolerowanym. Nawet po przyjęciu bardzo dużych dawek, w większości przypadków nie dochodzi do groźnych dla życia powikłań, a wszystkie objawy ustępują po leczeniu wspomagającym58. Należy jednak pamiętać, że w szczególnych sytuacjach, takich jak niewydolność nerek czy połączenie gabapentyny z innymi lekami działającymi na ośrodkowy układ nerwowy, ryzyko poważnych powikłań wzrasta. Kluczowe jest stosowanie leku zgodnie z zaleceniami oraz szybka reakcja w przypadku przedawkowania.
- Objawy przedawkowania obejmują przede wszystkim zaburzenia neurologiczne i łagodne dolegliwości żołądkowe.
- W większości przypadków nie dochodzi do poważnych powikłań i pacjenci wracają do pełnego zdrowia po leczeniu objawowym.
- W sytuacji współistniejących chorób nerek lub przyjęcia gabapentyny z innymi lekami uspokajającymi, przebieg może być cięższy.
- Nie istnieje specyficzna odtrutka na gabapentynę, ale w wyjątkowych przypadkach możliwe jest zastosowanie hemodializy.
- Każde podejrzenie przedawkowania wymaga kontaktu z personelem medycznym!
Tabela: Objawy przedawkowania gabapentyny i zalecane postępowanie
| Objawy | Postępowanie | Konieczność hospitalizacji |
|---|---|---|
| Łagodne (zawroty głowy, ospałość, biegunka) | Leczenie objawowe, obserwacja | Nie zawsze, zależy od nasilenia objawów i stanu pacjenta |
| Umiarkowane (utrata przytomności, zaburzenia mowy, podwójne widzenie) | Leczenie objawowe, monitorowanie funkcji życiowych | Często wskazana hospitalizacja |
| Ciężkie (śpiączka, zwłaszcza po przyjęciu innych leków działających na OUN) | Leczenie wspomagające, hemodializa w razie potrzeby | Konieczna hospitalizacja, intensywny nadzór |


















