Fosaprepitant – bezpieczeństwo stosowania u różnych grup pacjentów
Fosaprepitant, podawany dożylnie, jest ogólnie dobrze tolerowany, jednak jego stosowanie wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, osób przyjmujących określone leki oraz u kobiet w ciąży i karmiących piersią12.
Bezpieczeństwo stosowania u kobiet w ciąży i matek karmiących piersią
Nie ma wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania fosaprepitantu u kobiet w ciąży. Lek powinien być stosowany w ciąży tylko wtedy, gdy jest to bezwzględnie konieczne3. Nie wiadomo, czy substancja przenika do mleka kobiecego, ale na podstawie badań na zwierzętach wiadomo, że jej metabolit – aprepitant – przenika do mleka samic szczurów. Dlatego nie zaleca się karmienia piersią podczas stosowania fosaprepitantu4. Podczas leczenia i przez 2 miesiące po zakończeniu terapii należy stosować dodatkowe, niehormonalne metody antykoncepcji, ponieważ skuteczność hormonalnych środków antykoncepcyjnych może być zmniejszona56.
Wpływ na prowadzenie pojazdów i obsługę maszyn
Fosaprepitant może powodować zawroty głowy oraz zmęczenie, co może wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługę maszyn. Zaleca się zachowanie ostrożności w trakcie leczenia, zwłaszcza jeśli pojawią się takie objawy7.
- Nie należy stosować fosaprepitantu jednocześnie z niektórymi lekami, takimi jak pimozyd, terfenadyna, astemizol czy cyzapryd, ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych89.
- Podczas leczenia i przez pewien czas po jego zakończeniu może być konieczna zmiana antykoncepcji na niehormonalną56.
- Lek podaje się wyłącznie dożylnie, po odpowiednim rozcieńczeniu, w powolnym wlewie – nie wolno go podawać domięśniowo ani podskórnie1011.
Interakcje z alkoholem
W dostępnych źródłach nie ma szczegółowych informacji dotyczących interakcji fosaprepitantu z alkoholem. Jednak ze względu na możliwość wystąpienia zawrotów głowy lub zmęczenia, łączenie leku z alkoholem może nasilić te objawy i nie jest zalecane7.
Stosowanie u osób z niewydolnością nerek
Nie jest konieczne dostosowywanie dawki fosaprepitantu u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, także u osób z ciężką niewydolnością nerek lub wymagających hemodializy. Lek może być stosowany w tej grupie pacjentów bez modyfikacji dawki1.
Stosowanie u osób z niewydolnością wątroby
Pacjenci z łagodnymi zaburzeniami czynności wątroby mogą stosować fosaprepitant bez konieczności zmiany dawki1. U osób z umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby należy zachować ostrożność, ponieważ dane dotyczące bezpieczeństwa są ograniczone. Nie ma danych dotyczących stosowania leku u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby – w tych przypadkach stosowanie fosaprepitantu nie jest zalecane2.
Stosowanie substancji czynnej u seniorów
Nie ma konieczności modyfikowania dawki fosaprepitantu u osób w podeszłym wieku (powyżej 65 lat). Bezpieczeństwo i skuteczność stosowania leku w tej grupie są porównywalne do młodszych pacjentów1.
Inne grupy pacjentów wymagające szczególnej ostrożności
Szczególnej ostrożności wymaga stosowanie fosaprepitantu u pacjentów przyjmujących leki metabolizowane przez enzym CYP3A4, takie jak niektóre leki immunosupresyjne (np. cyklosporyna, takrolimus), niektóre leki przeciwbólowe (np. fentanyl), a także leki przeciwzakrzepowe, np. warfaryna. U osób przyjmujących warfarynę należy kontrolować parametry krzepnięcia krwi przez 14 dni po zastosowaniu fosaprepitantu56. W trakcie leczenia mogą wystąpić reakcje nadwrażliwości (np. zaczerwienienie twarzy, duszność, reakcje alergiczne), dlatego po ich pojawieniu się nie należy kontynuować podawania leku12.
- W razie pojawienia się zaczerwienienia, obrzęku, bólu lub innych niepokojących objawów w miejscu wkłucia należy niezwłocznie poinformować personel medyczny1211.
- W trakcie i po leczeniu fosaprepitantem należy stosować dodatkowe metody antykoncepcji56.
- O wszelkich przyjmowanych lekach należy poinformować lekarza przed rozpoczęciem terapii fosaprepitantem, zwłaszcza jeśli są to leki na receptę metabolizowane przez wątrobę.
- Nie należy prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn, jeśli wystąpią zawroty głowy lub uczucie zmęczenia7.
Podsumowanie bezpieczeństwa stosowania fosaprepitantu
| Grupa pacjentów | Możliwość stosowania | Uwagi |
|---|---|---|
| Kobiety w ciąży | Wyłącznie w przypadkach bezwzględnej konieczności | Brak wystarczających danych o bezpieczeństwie3 |
| Kobiety karmiące piersią | Nie zalecane | Nie wiadomo, czy lek przenika do mleka kobiecego4 |
| Osoby w podeszłym wieku | Można stosować | Bez konieczności modyfikacji dawki1 |
| Pacjenci z zaburzeniami nerek | Można stosować | Bez konieczności modyfikacji dawki1 |
| Pacjenci z łagodnymi zaburzeniami wątroby | Można stosować | Bez konieczności modyfikacji dawki1 |
| Pacjenci z umiarkowanymi zaburzeniami wątroby | Zachować ostrożność | Dane ograniczone2 |
| Pacjenci z ciężkimi zaburzeniami wątroby | Nie zalecane | Brak danych o bezpieczeństwie2 |
| Prowadzenie pojazdów | Zachować ostrożność | Może powodować zawroty głowy lub zmęczenie7 |
| Alkohol | Zachować ostrożność | Możliwe nasilenie działań niepożądanych7 |
| Stosowanie z lekami metabolizowanymi przez CYP3A4 | Zachować ostrożność | Możliwe interakcje – konieczna kontrola parametrów, np. INR przy warfarynie56 |
| Stosowanie z hormonalnymi środkami antykoncepcyjnymi | Zachować ostrożność | Możliwe zmniejszenie skuteczności – zalecana dodatkowa antykoncepcja56 |
Fosaprepitant – skuteczność i bezpieczeństwo w codziennej praktyce
Fosaprepitant jest skutecznym lekiem w zapobieganiu nudnościom i wymiotom podczas chemioterapii, a jego profil bezpieczeństwa pozwala na stosowanie u większości pacjentów, w tym u dzieci i osób starszych. Należy jednak pamiętać o potencjalnych interakcjach z innymi lekami oraz o ograniczeniach w stosowaniu u osób z chorobami wątroby i u kobiet w ciąży oraz karmiących piersią1234.


















