Ogólne zasady dawkowania fluorocholiny (18F)
Fluorocholina (18F) jest stosowana wyłącznie w celach diagnostycznych, głównie w badaniach PET, które pomagają w wykrywaniu i monitorowaniu nowotworów takich jak rak gruczołu krokowego czy rak wątrobowokomórkowy12. Preparat występuje w postaci roztworu do wstrzykiwań, który jest przezroczysty i bezbarwny34. Podaje się go wyłącznie dożylnie, najczęściej jednorazowo, bezpośrednio przed badaniem obrazowym PET56.
Standardowa dawka i częstotliwość podania u dorosłych
- Zalecana aktywność dla dorosłego pacjenta o masie 70 kg wynosi zwykle od 140 do 500 MBq – dokładna dawka zależy od masy ciała, wskazania oraz rodzaju aparatu PET lub PET/TK56.
- Lek podaje się jednorazowo, w bezpośrednim wstrzyknięciu dożylnym, tuż przed rozpoczęciem badania56.
- Całkowita objętość wstrzykiwanego roztworu nie powinna przekraczać 10 ml78.
Droga podania i przygotowanie pacjenta
- Fluorocholina (18F) podawana jest wyłącznie dożylnie, najlepiej do dużego naczynia żylnego, aby uniknąć miejscowego wynaczynienia i zakłóceń obrazu PET910.
- Przed badaniem zaleca się, aby pacjent był na czczo przez co najmniej 4 godziny od ostatniego posiłku1112.
- Ważne jest dobre nawodnienie – pacjent powinien pić dużo płynów i oddać mocz przed oraz po badaniu, co pomaga zmniejszyć dawkę promieniowania dla pęcherza moczowego78.
- Dawkowanie fluorocholiny (18F) zawsze dostosowuje się do masy ciała pacjenta oraz rodzaju używanego sprzętu diagnostycznego.
- Podana dawka powinna być jak najniższa, pozwalająca jednak na uzyskanie wartościowych wyników diagnostycznych.
- W przypadku osób z chorobami nerek lub wątroby konieczne jest szczególne rozważenie korzyści i ryzyka badania.
- U niektórych pacjentów (np. na diecie niskosodowej) należy uwzględnić zawartość sodu w preparacie.
Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów
Dzieci i młodzież
- Nie zaleca się stosowania fluorocholiny (18F) u pacjentów poniżej 18. roku życia – brak jest danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności w tej grupie wiekowej56.
Osoby w podeszłym wieku
- Dawkowanie jest takie samo jak u dorosłych, jednak zawsze należy uwzględnić ogólny stan zdrowia oraz ewentualne choroby współistniejące56.
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek
- Nie ma jednoznacznych wytycznych dotyczących modyfikacji dawki, jednak u tych pacjentów należy bardzo ostrożnie rozważyć wykonanie badania, ze względu na możliwą zwiększoną ekspozycję na promieniowanie56.
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby
- Zalecana jest ostrożność przy ustalaniu dawki, gdyż również w tej grupie może dojść do zwiększonej ekspozycji na promieniowanie6.
Kobiety w ciąży i karmiące piersią
- Fluorocholina (18F) jest przeciwwskazana w ciąży1314.
- Po badaniu kobiety karmiące piersią powinny zachować ostrożność – szczegółowe zalecenia odnośnie karmienia piersią po podaniu radiofarmaceutyku powinny być ustalane indywidualnie78.
- Przedawkowanie w sensie farmakologicznym jest mało prawdopodobne, ponieważ dawki stosowane są bardzo małe i przeznaczone do jednorazowego użycia diagnostycznego.
- W przypadku przypadkowego podania zbyt dużej dawki zaleca się wymuszoną diurezę i częste oddawanie moczu, by szybciej usunąć radioizotop z organizmu.
- Po badaniu przez 12 godzin należy unikać bliskiego kontaktu z niemowlętami i kobietami w ciąży.
- Pacjenci powinni być poinformowani o konieczności przyjmowania płynów przed i po badaniu.
Zmiany dawkowania w zależności od wskazania
Dawkowanie fluorocholiny (18F) nie różni się w zależności od wskazania – zarówno w przypadku diagnostyki raka gruczołu krokowego, raka wątrobowokomórkowego, jak i innych nowotworów, zalecane zakresy aktywności pozostają takie same. Główne różnice dotyczą sposobu rejestracji obrazów w trakcie badania PET, a nie dawki substancji czynnej56.
Maksymalna dawka i ryzyko przedawkowania
- Maksymalna objętość roztworu do podania nie powinna przekraczać 10 ml78.
- W przypadku podania zbyt dużej dawki najważniejsze jest szybkie wydalenie radioizotopu z organizmu poprzez zwiększenie ilości przyjmowanych płynów i częste oddawanie moczu1516.
Fluorocholina (18F) – dawkowanie w różnych grupach pacjentów
| Grupa pacjentów | Schemat dawkowania |
|---|---|
| Dorośli (w tym osoby starsze) | 140–500 MBq dożylnie, jednorazowo; dostosować do masy ciała i aparatu PET |
| Dzieci i młodzież (poniżej 18 lat) | Nie zaleca się stosowania |
| Pacjenci z niewydolnością nerek | Ostrożność; indywidualna ocena korzyści i ryzyka, brak danych o modyfikacji dawki |
| Pacjenci z niewydolnością wątroby | Ostrożność; brak szczegółowych wytycznych dotyczących modyfikacji dawki |
| Kobiety w ciąży | Przeciwwskazane |
Fluorocholina (18F) – bezpieczne i skuteczne dawkowanie w diagnostyce PET
Fluorocholina (18F) to radiofarmaceutyk stosowany wyłącznie do celów diagnostycznych, którego dawkowanie zostało ściśle określone w dokumentacji medycznej. W przypadku dorosłych i osób starszych dawka dobierana jest indywidualnie, uwzględniając masę ciała oraz specyfikę badania. Preparat nie jest zalecany dzieciom i młodzieży, a także kobietom w ciąży. Osoby z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby wymagają szczególnej ostrożności przy kwalifikacji do badania, choć brak jest dokładnych zaleceń co do modyfikacji dawki. Prawidłowe przygotowanie pacjenta, odpowiednie nawodnienie i przestrzeganie zaleceń po badaniu są kluczowe dla bezpieczeństwa oraz skuteczności diagnostyki PET z użyciem fluorocholiny (18F)56.


















