Bezpieczeństwo stosowania fludeoksyglukozy – dla kogo szczególna ostrożność?

Stosowanie fludeoksyglukozy (18F) wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek i wątroby, a także u kobiet w ciąży oraz dzieci i młodzieży123456. U tych grup pacjentów należy dokładnie rozważyć korzyści i ryzyko, a dawka powinna być możliwie najmniejsza, pozwalająca na uzyskanie odpowiednich wyników diagnostycznych789101112.

Bezpieczeństwo u kobiet w ciąży i matek karmiących piersią

Fludeoksyglukoza (18F) jest radiofarmaceutykiem i jej stosowanie u kobiet w ciąży wiąże się z ekspozycją płodu na promieniowanie. Badania diagnostyczne z jej użyciem u ciężarnych wykonuje się wyłącznie wtedy, gdy przewidywane korzyści znacznie przewyższają ryzyko131415161718. Jeśli kobieta jest w wieku rozrodczym i istnieje możliwość ciąży, przed podaniem substancji należy to potwierdzić lub wykluczyć.

W przypadku matek karmiących piersią, fludeoksyglukoza (18F) przenika do mleka matki. Zaleca się przerwanie karmienia piersią na co najmniej 12 godzin po podaniu radiofarmaceutyku, a w tym czasie odciągnięte mleko należy wyrzucić192021222324. Przez 12–24 godziny po badaniu należy także unikać bliskiego kontaktu z dzieckiem.

Wpływ na prowadzenie pojazdów i obsługę maszyn

Fludeoksyglukoza (18F) nie wpływa na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. Nie zgłaszano działań niepożądanych, które mogłyby w tym zakresie stanowić problem dla pacjentów252627282930.

Ważne:

  • Fludeoksyglukoza (18F) jest stosowana wyłącznie w diagnostyce obrazowej, głównie w badaniach PET, gdzie ekspozycja na promieniowanie powinna być zawsze uzasadniona i jak najmniejsza789101112.
  • U dzieci dawki są odpowiednio mniejsze, a badanie przeprowadza się tylko wtedy, gdy jest to konieczne313233343536.
  • Po badaniu przez kilka godzin należy unikać kontaktu z małymi dziećmi i kobietami w ciąży373839404142.

Interakcje z alkoholem

W badaniach nie opisano szczególnych interakcji fludeoksyglukozy (18F) z alkoholem. Jednakże, w niektórych preparatach może występować niewielka ilość etanolu jako substancji pomocniczej, ale ilości te są minimalne i nie mają znaczenia klinicznego dla większości pacjentów3739. Nie ma danych o przeciwwskazaniach do spożycia alkoholu w związku z wykonaniem badania PET z fludeoksyglukozą (18F).

Stosowanie u osób z niewydolnością nerek

U pacjentów z niewydolnością nerek stosowanie fludeoksyglukozy (18F) wymaga szczególnej ostrożności. Ze względu na to, że substancja jest wydalana głównie przez nerki, osoby z zaburzoną funkcją nerek mogą być bardziej narażone na działanie promieniowania123456. W razie potrzeby dawka radiofarmaceutyku powinna być odpowiednio zmodyfikowana43449451146.

Stosowanie u osób z niewydolnością wątroby

Podobnie jak w przypadku zaburzeń nerek, u osób z niewydolnością wątroby konieczne jest dokładne rozważenie korzyści i ryzyka. Nie prowadzono szeroko zakrojonych badań nad bezpieczeństwem i dawkowaniem fludeoksyglukozy (18F) u pacjentów z chorobami wątroby, dlatego każdorazowo decyzję o podaniu podejmuje lekarz na podstawie indywidualnej sytuacji pacjenta125.

Stosowanie substancji czynnej u seniorów

U osób starszych nie jest wymagana modyfikacja dawkowania, jednak decyzja o podaniu zawsze powinna być poparta oceną stosunku korzyści do ryzyka123456.

Inne grupy pacjentów wymagające szczególnej ostrożności

U dzieci i młodzieży fludeoksyglukoza (18F) stosowana jest tylko wtedy, gdy jest to niezbędne, a dawki oblicza się indywidualnie na podstawie masy ciała313233343536. Skuteczna dawka na jednostkę masy ciała jest większa u dzieci niż u dorosłych.

U pacjentów z cukrzycą może dojść do zmniejszonego wychwytu fludeoksyglukozy (18F) przez komórki, co może wpływać na jakość uzyskiwanych obrazów PET. W przypadku niewyrównanej cukrzycy zaleca się unikanie badania474849505152.

W przypadku nadwrażliwości na fludeoksyglukozę (18F) lub składniki pomocnicze, jej podanie jest przeciwwskazane535455565758.

Niektóre leki mogą wpływać na wynik badania PET z fludeoksyglukozą (18F), zwłaszcza te, które zmieniają poziom glukozy we krwi (np. kortykosteroidy, insulina, niektóre leki przeciwpadaczkowe). Należy poinformować lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach przed wykonaniem badania596061626364.

Warto wiedzieć:

  • Po podaniu fludeoksyglukozy (18F) możliwe są reakcje alergiczne, choć występują one bardzo rzadko. W razie wystąpienia niepokojących objawów, takich jak duszność czy wysypka, należy niezwłocznie poinformować personel medyczny78101112.
  • Substancja ta jest podawana wyłącznie dożylnie przez personel medyczny, a wszelkie procedury są przeprowadzane z zachowaniem zasad bezpieczeństwa radiologicznego6566676869.
  • Nie prowadzono badań nad wpływem fludeoksyglukozy (18F) na płodność, mutagenność czy ryzyko nowotworów – jej stosowanie ogranicza się do pojedynczych dawek, nie przewiduje się regularnego ani długotrwałego stosowania707172737475.

Tabela: Bezpieczeństwo stosowania fludeoksyglukozy (18F) w różnych grupach pacjentów

Grupa pacjentów Możliwość stosowania Uwagi
Osoby dorosłe Można stosować Dawka dobierana indywidualnie
Osoby w podeszłym wieku Można stosować Bez konieczności modyfikacji dawki, o ile nie ma innych przeciwwskazań
Dzieci i młodzież Zachować ostrożność Dawkowanie według masy ciała, wyłącznie gdy jest to konieczne
Kobiety w ciąży Wyłącznie w przypadkach bezwzględnej konieczności Możliwe narażenie płodu na promieniowanie
Kobiety karmiące piersią Można stosować z ograniczeniami Przerwać karmienie piersią na 12 godzin po podaniu
Pacjenci z niewydolnością nerek Zachować ostrożność Konieczność indywidualnego doboru dawki, możliwa większa ekspozycja na promieniowanie
Pacjenci z niewydolnością wątroby Zachować ostrożność Brak danych dotyczących konieczności modyfikacji dawki
Osoby z cukrzycą Zachować ostrożność Niewyrównana cukrzyca może wpływać na jakość badania
Prowadzenie pojazdów Brak przeciwwskazań Nie wpływa na zdolność prowadzenia pojazdów
Alkohol Brak przeciwwskazań Nie opisano istotnych interakcji

Fludeoksyglukoza (18F) – profil bezpieczeństwa w diagnostyce obrazowej

Fludeoksyglukoza (18F) jest substancją o ustalonym profilu bezpieczeństwa, stosowaną wyłącznie w warunkach szpitalnych przez wykwalifikowany personel. Ryzyko związane z jej użyciem wynika przede wszystkim z ekspozycji na promieniowanie, dlatego każdorazowo dawka jest dobierana indywidualnie, a badanie wykonuje się tylko wtedy, gdy jest to naprawdę potrzebne. U kobiet w ciąży, matek karmiących piersią, dzieci, osób z zaburzeniami czynności nerek i wątroby oraz osób z cukrzycą stosowanie wymaga dodatkowej ostrożności i szczegółowej oceny korzyści oraz ryzyka. W pozostałych przypadkach fludeoksyglukoza (18F) jest bezpieczna, a ryzyko działań niepożądanych jest bardzo niskie789101112.

Pytania i odpowiedzi

JSON ERROR: Syntax error

Brak pytań i odpowiedzi