Czym jest feksofenadyna i kiedy może dojść do przedawkowania?
Feksofenadyna (Fexofenadini hydrochloridum) to substancja czynna należąca do leków przeciwhistaminowych, stosowana głównie w leczeniu objawów alergii, takich jak katar sienny czy pokrzywka12. Najczęściej przyjmowana jest doustnie w postaci tabletek, a dostępne dawki obejmują zarówno tabletki dla dorosłych, jak i dzieci3. Dawka standardowa zależy od wskazania oraz wieku pacjenta, jednak najczęściej spotykane to 30 mg, 120 mg oraz 180 mg na dobę45.
Przedawkowanie oznacza przyjęcie większej ilości leku niż jest to zalecane w ulotce lub przez lekarza. Może do niego dojść zarówno przypadkowo (np. przez pomyłkę), jak i celowo. Ryzyko przedawkowania dotyczy każdej postaci feksofenadyny dostępnej na rynku, jednak przebieg oraz objawy mogą się nieco różnić w zależności od dawki i drogi podania6.
Standardowe dawki i granice bezpieczeństwa
W badaniach klinicznych zdrowym osobom podawano pojedyncze dawki feksofenadyny nawet do 800 mg lub 690 mg dwa razy na dobę przez miesiąc, a także 240 mg raz na dobę przez rok, nie obserwując przy tym istotnych klinicznie działań niepożądanych w porównaniu do placebo789. Oznacza to, że feksofenadyna charakteryzuje się stosunkowo szerokim zakresem bezpieczeństwa. Jednak nie ustalono jednoznacznie maksymalnej tolerowanej dawki tej substancji, dlatego każda sytuacja przyjęcia zbyt dużej ilości leku powinna być traktowana poważnie10.
Objawy przedawkowania feksofenadyny
Przedawkowanie feksofenadyny zazwyczaj nie powoduje groźnych dla życia objawów. Najczęściej zgłaszane dolegliwości mają charakter łagodny lub umiarkowany i zwykle dotyczą układu nerwowego oraz błon śluzowych812.
Typowe objawy przedawkowania:
Nie odnotowano przypadków ciężkich powikłań, takich jak zaburzenia rytmu serca czy drgawki, nawet po znacznym przekroczeniu dawek terapeutycznych. Nie zgłaszano także zagrożenia życia wynikającego z przedawkowania feksofenadyny78.
Postępowanie w przypadku przedawkowania feksofenadyny
Jeśli doszło do przyjęcia zbyt dużej ilości feksofenadyny, najważniejsze jest szybkie podjęcie odpowiednich działań. Postępowanie obejmuje:
- Usunięcie niewchłoniętego leku z organizmu (np. poprzez płukanie żołądka lub podanie węgla aktywowanego, jeśli jest to uzasadnione i możliwe w krótkim czasie po przyjęciu leku)89
- Leczenie objawowe, czyli łagodzenie występujących dolegliwości (np. senności, zawrotów głowy)13
- Leczenie podtrzymujące, mające na celu utrzymanie prawidłowych funkcji życiowych8
Warto podkreślić, że hemodializa (czyli oczyszczanie krwi za pomocą specjalnego urządzenia) nie jest skuteczną metodą usuwania feksofenadyny z organizmu7910. Nie ma również znanej swoistej odtrutki (antidotum) na przedawkowanie feksofenadyny10.
- W przypadku podejrzenia przedawkowania feksofenadyny, szczególnie u dzieci, osób starszych lub przewlekle chorych, należy niezwłocznie skonsultować się z lekarzem.
- Objawy przedawkowania zwykle ustępują samoistnie, ale zawsze wymagają obserwacji i ewentualnej pomocy medycznej.
- Nie zaleca się podejmowania prób leczenia na własną rękę.
- Brak znanej odtrutki na feksofenadynę, a hemodializa nie jest skuteczna.
Tabela podsumowująca objawy i postępowanie przy przedawkowaniu feksofenadyny
| Objawy | Postępowanie | Konieczność hospitalizacji |
|---|---|---|
| Łagodne (zawroty głowy, senność, zmęczenie, suchość w jamie ustnej) | Obserwacja, leczenie objawowe, ewentualnie usunięcie niewchłoniętego leku | Zazwyczaj nie, chyba że objawy nasilają się lub dotyczą dzieci/osób z chorobami przewlekłymi |
| Umiarkowane (silniejsza senność, wyraźne zmęczenie, trudności z koncentracją) | Leczenie objawowe i podtrzymujące, obserwacja stanu ogólnego | Czasem zalecana obserwacja szpitalna |
| Ciężkie (nie zgłaszano takich przypadków w badaniach klinicznych nawet przy bardzo wysokich dawkach) | Leczenie podtrzymujące funkcje życiowe | Hospitalizacja, choć dotychczas nie była wymagana z powodu samej feksofenadyny |
Feksofenadyna – bezpieczna, ale nie wolna od ryzyka przedawkowania
Feksofenadyna uznawana jest za lek o wysokim profilu bezpieczeństwa. Nawet znaczne przekroczenie zalecanych dawek u osób zdrowych rzadko prowadzi do poważnych konsekwencji. Najczęściej pojawiają się łagodne objawy, takie jak zawroty głowy, senność czy suchość w ustach79. Nie odnotowano ciężkich powikłań ani przypadków śmiertelnych związanych z przedawkowaniem tej substancji. Mimo to, każde przedawkowanie należy traktować poważnie, zwłaszcza u dzieci, osób starszych i przewlekle chorych, gdzie reakcje organizmu mogą być trudniejsze do przewidzenia. Brak swoistej odtrutki sprawia, że leczenie ogranicza się do łagodzenia objawów i wspomagania organizmu. Zawsze należy przestrzegać zaleceń dotyczących dawkowania i nie stosować leku na własną rękę w dawkach większych niż zalecane.


















