Co to jest febuksostat i do czego służy?

Febuksostat to lek należący do grupy leków stosowanych w leczeniu dny moczanowej oraz przewlekłej hiperurykemii, czyli stanu, w którym w organizmie znajduje się zbyt dużo kwasu moczowego. Działa przez hamowanie enzymu zwanego oksydazą ksantynową, co powoduje zmniejszenie produkcji kwasu moczowego i pomaga zapobiegać tworzeniu się bolesnych złogów moczanowych w stawach i tkankach12.

Febuksostat jest dostępny w tabletkach powlekanych w dawkach 40 mg, 80 mg, 120 mg i 240 mg, które mogą się różnić zawartością substancji pomocniczych, takich jak laktoza czy sód, co jest istotne dla osób z nietolerancją tych składników34.

Substancja ta jest stosowana u dorosłych pacjentów w celu leczenia chorób związanych z odkładaniem się złogów moczanowych, w tym dny moczanowej oraz u osób poddawanych chemioterapii z powodu nowotworów krwi, które są narażone na zespół rozpadu guza5.

Przeciwwskazania do stosowania febuksostatu

Przeciwwskazania bezwzględne

  • Nadwrażliwość na febuksostat lub na którąkolwiek substancję pomocniczą – może prowadzić do ciężkich reakcji alergicznych, które zagrażają życiu, takich jak zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka czy wstrząs anafilaktyczny. W takich przypadkach lek należy natychmiast odstawić i nie stosować ponownie67.

Przeciwwskazania względne

  • Pacjenci po przeszczepach narządów – ze względu na brak doświadczenia w stosowaniu febuksostatu w tej grupie, lek nie jest zalecany89.
  • Leczenie równoczesne merkaptopuryną lub azatiopryną – febuksostat może zwiększać stężenie tych leków w organizmie, co grozi ciężką toksycznością. Jeśli jednoczesne stosowanie jest konieczne, dawki merkaptopuryny lub azatiopryny powinny zostać znacznie zmniejszone (do 20% dawki pierwotnej) i pacjent musi być dokładnie monitorowany1011.
  • Pacjenci z zespołem Lescha-Nyhana oraz z nowotworami złośliwymi i leczonych chemioterapią – ze względu na ryzyko odkładania się złogów ksantyny w drogach moczowych, stosowanie febuksostatu nie jest zalecane812.
Ważne: Febuksostat może wywołać poważne reakcje alergiczne, dlatego podczas leczenia należy uważnie obserwować objawy takie jak wysypka, gorączka, obrzęk czy trudności w oddychaniu. W przypadku ich wystąpienia leczenie powinno być natychmiast przerwane.

Zachowanie szczególnej ostrożności podczas stosowania febuksostatu

Stosowanie febuksostatu wymaga ostrożności zwłaszcza u pacjentów z istniejącymi chorobami sercowo-naczyniowymi, takimi jak przebyte zawały serca, udary czy niestabilna dławica piersiowa. W badaniu CARES odnotowano wyższy odsetek zgonów z przyczyn sercowo-naczyniowych u pacjentów leczonych febuksostatem w porównaniu do allopurynolu. W kolejnym badaniu FAST ryzyko to było podobne dla obu leków. W związku z tym u osób z ciężkimi chorobami układu sercowo-naczyniowego leczenie febuksostatem powinno być prowadzone ostrożnie, a pacjenci powinni być regularnie monitorowani131415.

W trakcie leczenia febuksostatem mogą pojawić się zaostrzenia dny moczanowej, zwłaszcza na początku terapii, spowodowane zmianami poziomu kwasu moczowego i uwolnieniem złogów z tkanek. Dlatego zaleca się stosowanie profilaktyki lekami przeciwzapalnymi (NLPZ lub kolchicyną) przez co najmniej 6 miesięcy od rozpoczęcia leczenia. W przypadku zaostrzenia dny nie należy przerywać terapii febuksostatem, a jednocześnie leczyć objawy zaostrzenia1617.

Ważne: Febuksostat zawiera laktozę, dlatego osoby z rzadkimi dziedzicznymi zaburzeniami metabolizmu laktozy powinny unikać stosowania tego leku. Ponadto, lek zawiera niewielkie ilości sodu, co jest istotne dla osób na diecie niskosodowej.

W trakcie leczenia może dochodzić do łagodnych zaburzeń czynności wątroby, dlatego wskazane jest wykonywanie badań kontrolnych przed rozpoczęciem leczenia oraz okresowo w trakcie terapii. U pacjentów z zaburzeniami czynności tarczycy należy zachować ostrożność, ponieważ febuksostat może wpływać na podwyższenie poziomu TSH1819.

Podsumowanie przeciwwskazań i ostrożności w stosowaniu febuksostatu

Febuksostat jest skutecznym lekiem w leczeniu przewlekłej hiperurykemii i dny moczanowej, jednak jego stosowanie wymaga uwzględnienia licznych przeciwwskazań i środków ostrożności. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na substancję czynną lub substancje pomocnicze. Względnie lek nie jest zalecany u pacjentów po przeszczepach narządów, z zespołem Lescha-Nyhana oraz w przypadku jednoczesnego stosowania merkaptopuryny lub azatiopryny bez odpowiedniej modyfikacji dawkowania. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi, podczas rozpoczynania leczenia (ryzyko zaostrzeń dny) oraz u osób z zaburzeniami czynności wątroby i tarczycy. Regularne monitorowanie stanu zdrowia podczas terapii jest kluczowe dla bezpieczeństwa pacjenta61120.

Przeciwwskazanie Typ (bezwzględne/względne)
Nadwrażliwość na febuksostat lub substancje pomocnicze Przeciwwskazane
Pacjenci po przeszczepach narządów Należy zachować ostrożność
Leczenie jednoczesne merkaptopuryną/azatiopryną bez zmniejszenia dawki Należy zachować ostrożność
Zespół Lescha-Nyhana i przyspieszone wytwarzanie moczanu Należy zachować ostrożność
Ciężkie choroby sercowo-naczyniowe Należy zachować ostrożność

Pytania i odpowiedzi

Kiedy nie można stosować febuksostatu?

Febuksostatu nie wolno stosować u osób uczulonych na substancję czynną lub substancje pomocnicze zawarte w leku.

Czy febuksostat jest bezpieczny dla pacjentów z chorobami serca?

U pacjentów z ciężkimi chorobami sercowo-naczyniowymi febuksostat należy stosować ostrożnie i pod ścisłą kontrolą lekarza.

Czy można stosować febuksostat u pacjentów po przeszczepie narządów?

Nie zaleca się stosowania febuksostatu u pacjentów po przeszczepach narządów ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa.

Jak zapobiegać zaostrzeniom dny podczas leczenia febuksostatem?

Na początku leczenia zaleca się profilaktyczne stosowanie leków przeciwzapalnych, takich jak NLPZ lub kolchicyna, przez co najmniej 6 miesięcy.

Czy febuksostat można stosować z merkaptopuryną lub azatiopryną?

Stosowanie febuksostatu razem z tymi lekami wymaga zmniejszenia ich dawki do około 20% oraz ścisłego monitorowania pacjenta.