Ewolokumab, alirokumab i inklisiran to nowoczesne leki obniżające cholesterol LDL, stosowane u dorosłych i dzieci. Różnią się mechanizmem działania, schematem dawkowania i zakresem wskazań.

Podobieństwa między ewolokumabem, alirokumabem i inklisiranem

Wszystkie trzy substancje czynne – ewolokumab, alirokumab i inklisiran – należą do nowoczesnych leków obniżających poziom cholesterolu LDL we krwi123. Są stosowane przede wszystkim u osób dorosłych, a niektóre z nich również u dzieci i młodzieży. Leki te są zalecane w przypadku pierwotnej hipercholesterolemii, rodzinnej hipercholesterolemii oraz dyslipidemii mieszanej, szczególnie wtedy, gdy statyny (czyli standardowe leki obniżające cholesterol) nie przynoszą wystarczającego efektu lub nie mogą być stosowane z powodu nietolerancji123.

  • Stosowane są w celu obniżenia tzw. „złego” cholesterolu LDL.
  • Podaje się je w formie zastrzyków podskórnych.
  • Są wykorzystywane u pacjentów z wysokim ryzykiem chorób serca, np. po zawale czy udarze.
  • Mogą być stosowane w połączeniu ze statynami, innymi lekami obniżającymi cholesterol lub samodzielnie.

Kiedy stosuje się te substancje czynne?

Ewolokumab i alirokumab mają bardzo zbliżone wskazania. Oba są stosowane u dorosłych z pierwotną hipercholesterolemią (zarówno rodzinną, jak i nierodzinną) oraz dyslipidemią mieszaną, a także u dzieci i młodzieży – przy czym ewolokumab może być podawany dzieciom od 10. roku życia, a alirokumab już od 8. roku życia (w przypadku rodzinnej hipercholesterolemii)12. Inklisiran natomiast jest zarejestrowany wyłącznie dla dorosłych3.

Wszystkie trzy leki są przeznaczone dla pacjentów, którzy:

  • nie osiągają zalecanych wartości cholesterolu LDL pomimo stosowania najwyższych tolerowanych dawek statyn,
  • nie tolerują statyn lub mają do nich przeciwwskazania,
  • cierpią na choroby układu sercowo-naczyniowego (np. miażdżyca, po zawale serca), gdzie konieczne jest dodatkowe obniżenie cholesterolu LDL.

Różnice dotyczą wieku, od którego można stosować dany lek, oraz zakresu wskazań u dzieci i młodzieży – inklisiran nie jest przeznaczony dla osób poniżej 18 lat4.

Ważne: Ewolokumab, alirokumab i inklisiran nie zastępują zdrowej diety ani aktywności fizycznej. Są uzupełnieniem leczenia, szczególnie dla osób, które pomimo stosowania statyn nie osiągają odpowiednich wyników lub nie mogą ich przyjmować. Leki te mogą być stosowane samodzielnie, ale najczęściej są częścią terapii skojarzonej z innymi lekami obniżającymi cholesterol, takimi jak statyny lub ezetymib123.

Jak działają: mechanizm działania i właściwości farmakokinetyczne

Ewolokumab i alirokumab to tzw. przeciwciała monoklonalne, czyli specjalnie opracowane białka, które łączą się z białkiem PCSK9 w organizmie56. Blokując to białko, zapobiegają niszczeniu receptorów odpowiedzialnych za usuwanie cholesterolu LDL z krwi, co prowadzi do obniżenia jego poziomu. Obie substancje różnią się nieco budową (ewolokumab to IgG2, alirokumab to IgG1), ale ich działanie jest bardzo podobne56.

Inklisiran działa na innej zasadzie – to tzw. mały interferujący RNA (siRNA), który zmniejsza produkcję białka PCSK9 już na etapie powstawania białka w komórkach wątroby. Dzięki temu także zwiększa liczbę receptorów usuwających LDL z krwi, ale efekt osiąga inną drogą7.

  • Ewolokumab i alirokumab działają szybko, obniżając LDL nawet o 60% w ciągu kilku tygodni od rozpoczęcia leczenia.
  • Inklisiran również skutecznie obniża cholesterol LDL (o około 50%), a efekt utrzymuje się długo dzięki rzadkiemu podawaniu.

Właściwości farmakokinetyczne (czyli losy leku w organizmie) różnią się między tymi substancjami:

  • Ewolokumab i alirokumab podaje się zwykle co 2 tygodnie lub co miesiąc – działają szybko, a ich efekty utrzymują się przez cały czas leczenia89.
  • Inklisiran podaje się rzadziej: początkowo dwie dawki w odstępie 3 miesięcy, a następnie co pół roku – długotrwały efekt wynika z mechanizmu działania leku10.

Przeciwwskazania i środki ostrożności – podobieństwa i różnice

Podstawowym przeciwwskazaniem do stosowania każdej z tych substancji jest nadwrażliwość (uczulenie) na substancję czynną lub którykolwiek składnik preparatu111213.

  • U wszystkich leków należy zachować ostrożność u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby – nie były one dostatecznie badane w tej grupie141516.
  • W przypadku zaburzeń czynności nerek, ewolokumab i inklisiran nie wymagają zmiany dawki, natomiast alirokumab powinien być stosowany ostrożnie u osób z ciężką niewydolnością nerek171516.
  • Inklisiran nie powinien być podawany w okresie hemodializy przez co najmniej 72 godziny po wstrzyknięciu18.

W przypadku ciężkich reakcji alergicznych należy natychmiast odstawić lek i wdrożyć odpowiednie leczenie1419.

Nie ma również szczególnych różnic dotyczących interakcji z innymi lekami – wszystkie trzy substancje są bezpieczne pod tym względem i nie wchodzą w istotne interakcje z najczęściej stosowanymi lekami, w tym ze statynami202122.

Bezpieczeństwo stosowania w szczególnych grupach pacjentów

Stosowanie u dzieci i młodzieży:

  • Ewolokumab: od 10. roku życia w określonych wskazaniach (rodzinna hipercholesterolemia heterozygotyczna i homozygotyczna)1.
  • Alirokumab: od 8. roku życia w rodzinnej hipercholesterolemii heterozygotycznej2.
  • Inklisiran: brak danych i nie jest zalecany dla osób poniżej 18 lat4.

Stosowanie w ciąży i podczas karmienia piersią:

  • Nie zaleca się stosowania żadnej z tych substancji u kobiet w ciąży, chyba że korzyści przeważają nad potencjalnym ryzykiem232425.
  • Brak danych dotyczących przenikania do mleka ludzkiego, dlatego należy zachować ostrożność podczas karmienia piersią232625.

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby:

  • W łagodnych i umiarkowanych zaburzeniach czynności nerek i wątroby nie ma potrzeby modyfikowania dawki ewolokumabu ani inklisiranu. Alirokumab wymaga ostrożności u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek lub wątroby171516.

Wpływ na prowadzenie pojazdów:

  • Wszystkie trzy leki nie mają wpływu lub wywierają jedynie nieistotny wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługę maszyn272829.
Ważne: Każda z omawianych substancji ma podobny profil bezpieczeństwa i skuteczności, ale różni się szczegółami dotyczącymi dawkowania, wieku pacjentów i zakresu badań klinicznych. Przed rozpoczęciem terapii zawsze należy dokładnie omówić wybór leku z lekarzem, szczególnie w przypadku dzieci, kobiet w ciąży oraz osób z chorobami wątroby lub nerek232425.

Porównanie: wskazania, stosowanie u dzieci, ciąża, prowadzenie pojazdów

Substancja czynna Najważniejsze wskazania Stosowanie u dzieci Stosowanie w ciąży Stosowanie u kierowców
Ewolokumab Pierwotna i rodzinna hipercholesterolemia, dyslipidemia mieszana, miażdżyca Od 10 r.ż. w rodzinnej hipercholesterolemii Nie zaleca się, chyba że stan kliniczny tego wymaga Brak wpływu lub wpływ nieistotny
Alirokumab Pierwotna i rodzinna hipercholesterolemia, dyslipidemia mieszana, miażdżyca Od 8 r.ż. w rodzinnej hipercholesterolemii Nie zaleca się, chyba że stan kliniczny tego wymaga Brak wpływu lub wpływ nieistotny
Inklisiran Pierwotna i rodzinna hipercholesterolemia (u dorosłych), dyslipidemia mieszana Nie stosować poniżej 18 r.ż. Nie zaleca się Brak wpływu lub wpływ nieistotny

Ewolokumab, alirokumab i inklisiran – nowoczesne leki na cholesterol LDL

Ewolokumab, alirokumab i inklisiran to nowoczesne leki pozwalające skutecznie obniżać poziom cholesterolu LDL, szczególnie u pacjentów, którzy nie osiągają celu leczenia statynami lub nie mogą ich stosować. Wszystkie trzy substancje są podawane w zastrzykach podskórnych, lecz różnią się mechanizmem działania, częstotliwością dawkowania oraz zakresem wskazań wiekowych. Ewolokumab i alirokumab mogą być stosowane także u dzieci z rodzinną hipercholesterolemią, podczas gdy inklisiran jest przeznaczony wyłącznie dla dorosłych. Każda z tych substancji wymaga indywidualnego podejścia i oceny przez lekarza, zwłaszcza w przypadku szczególnych grup pacjentów. Ich wspólnym celem jest skuteczne zmniejszenie ryzyka powikłań sercowo-naczyniowych poprzez obniżenie „złego” cholesterolu LDL123.

Pytania i odpowiedzi

Jaka jest różnica między ewolokumabem, alirokumabem i inklisiranem?

Ewolokumab i alirokumab to przeciwciała monoklonalne blokujące białko PCSK9, a inklisiran to mały interferujący RNA, który hamuje produkcję PCSK9 w wątrobie. Wszystkie obniżają cholesterol LDL, ale różnią się mechanizmem działania i częstotliwością podawania123.

Który z tych leków można stosować u dzieci?

Ewolokumab od 10. roku życia, alirokumab od 8. roku życia (w rodzinnej hipercholesterolemii). Inklisiran nie jest zalecany poniżej 18 lat456.

Jak często podaje się inklisiran?

Inklisiran podaje się podskórnie: pierwsza dawka, druga po 3 miesiącach, następnie co 6 miesięcy7.

Czy mogę stosować te leki w ciąży?

Nie zaleca się stosowania ewolokumabu, alirokumabu ani inklisiranu w ciąży, chyba że jest to bezwzględnie konieczne8910.