Jak działa ewerolimus?
Ewerolimus należy do grupy leków nazywanych inhibitorami mTOR, które hamują wzrost i rozmnażanie komórek. Jego działanie polega na blokowaniu sygnałów, które są niezbędne do namnażania się komórek – zarówno tych odpowiedzialnych za odrzucanie przeszczepionych narządów, jak i komórek nowotworowych. Dzięki temu ewerolimus może być stosowany zarówno w transplantologii, jak i w leczeniu niektórych nowotworów oraz chorób rzadkich123.
Wskazania do stosowania ewerolimusu u dorosłych
Ewerolimus znajduje zastosowanie w leczeniu różnych chorób – od nowotworów po transplantologię i choroby rzadkie. Poniżej przedstawiono najważniejsze wskazania, w których stosuje się tę substancję czynną u osób dorosłych, w zależności od postaci leku i drogi podania.
Leczenie nowotworów
- Zaawansowany rak piersi z ekspresją receptorów hormonalnych – ewerolimus stosuje się w połączeniu z eksemestanem u kobiet po menopauzie, u których nowotwór nie wykazuje nadekspresji receptora HER2/neu, a choroba postępuje mimo wcześniejszego leczenia innymi lekami hormonalnymi46.
- Nowotwory neuroendokrynne trzustki – lek jest wskazany w leczeniu dorosłych pacjentów z zaawansowanymi, nieoperacyjnymi lub przerzutowymi nowotworami neuroendokrynnymi trzustki o wysokim lub średnim stopniu zróżnicowania, jeśli choroba postępuje47.
- Nowotwory neuroendokrynne układu pokarmowego lub płuc – stosowany u dorosłych z wysoko zróżnicowanymi, hormonalnie nieczynnymi nowotworami neuroendokrynnymi, które są nieoperacyjne lub mają przerzuty i przebiegają w sposób postępujący4.
- Zaawansowany rak nerkowokomórkowy – ewerolimus jest wskazany u pacjentów z zaawansowanym rakiem nerek, u których choroba postępuje w trakcie lub po leczeniu lekami blokującymi czynnik wzrostu śródbłonka naczyniowego (anty-VEGF)8.
Transplantologia – zapobieganie odrzuceniu przeszczepu
- Profilaktyka odrzucania przeszczepionej nerki lub serca – ewerolimus jest stosowany u dorosłych biorców nerki lub serca (przeszczep allogeniczny) o niskim lub umiarkowanym ryzyku odrzucenia, zwykle w połączeniu z cyklosporyną i kortykosteroidami9.
- Profilaktyka odrzucania przeszczepionej wątroby – lek stosuje się w połączeniu z takrolimusem i kortykosteroidami u dorosłych biorców przeszczepów wątroby9.
Leczenie powikłań związanych ze stwardnieniem guzowatym (TSC)
- Naczyniakomięśniakotłuszczak nerki – ewerolimus jest wskazany w leczeniu dorosłych z naczyniakomięśniakotłuszczakiem nerki związanym ze stwardnieniem guzowatym, u których istnieje ryzyko powikłań, ale nie jest wymagane natychmiastowe leczenie chirurgiczne5.
- Gwiaździak podwyściółkowy olbrzymiokomórkowy (SEGA) w TSC – stosowany u dorosłych, którzy wymagają leczenia, ale nie kwalifikują się do operacji5.
Wskazania do stosowania ewerolimusu u dzieci i młodzieży
Nie każda postać ewerolimusu jest przeznaczona do stosowania u dzieci. Wskazania pediatryczne są ograniczone i zależą od preparatu.
- Gwiaździak podwyściółkowy olbrzymiokomórkowy (SEGA) w TSC – ewerolimus jest wskazany u dzieci i młodzieży z SEGA w przebiegu stwardnienia guzowatego, którzy wymagają leczenia, ale nie kwalifikują się do leczenia operacyjnego510.
Ewerolimus nie jest wskazany u dzieci i młodzieży w leczeniu nowotworów neuroendokrynnych trzustki, nowotworów neuroendokrynnych układu pokarmowego lub płuc oraz raka nerkowokomórkowego411.
- Naczyniakomięśniakotłuszczak nerki w przebiegu TSC – obecnie nie ma potwierdzonych wskazań do stosowania ewerolimusu u dzieci i młodzieży z tym schorzeniem5.
Wskazania w szczególnych grupach pacjentów
- Osoby starsze: Ewerolimus może być stosowany u osób starszych w tych samych wskazaniach co u dorosłych, jednak niektóre postaci leku wymagają szczególnej ostrożności przy zaburzeniach czynności wątroby1213.
- Pacjenci z niewydolnością nerek: W większości wskazań ewerolimus może być stosowany, ale konieczne jest monitorowanie czynności nerek, szczególnie u osób z czynnikami ryzyka pogorszenia tej funkcji1415.
- Kobiety w ciąży: Brak jest jednoznacznych danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania ewerolimusu w ciąży – decyzja o leczeniu należy do lekarza12.
Podsumowanie: Ewerolimus – wszechstronne zastosowanie w terapii nowotworów, transplantologii i chorób rzadkich
Ewerolimus to substancja czynna o szerokim zakresie zastosowań, jednak jej użycie zawsze musi być ściśle dopasowane do konkretnej sytuacji klinicznej. Jest stosowany u dorosłych w leczeniu zaawansowanych nowotworów (piersi, nerek, trzustki, układu pokarmowego i płuc), w zapobieganiu odrzuceniu przeszczepów oraz w leczeniu powikłań związanych ze stwardnieniem guzowatym. U dzieci i młodzieży ewerolimus jest wskazany wyłącznie w wybranych przypadkach związanych ze stwardnieniem guzowatym (SEGA). Wskazania różnią się w zależności od postaci leku i wieku pacjenta, dlatego zawsze należy zwracać uwagę na szczegółowe zalecenia dotyczące stosowania tej substancji czynnej45.
Tabela: Wskazania do stosowania ewerolimusu
| Wskazanie | Dorośli | Dzieci > 12 lat | Dzieci < 12 lat | Osoby starsze | Pacjenci z niewydolnością nerek |
|---|---|---|---|---|---|
| Zaawansowany rak piersi (z eksemestanem) | Tak | Nie | Nie | Tak | Tak |
| Nowotwory neuroendokrynne trzustki | Tak | Nie | Nie | Tak | Tak |
| Nowotwory neuroendokrynne układu pokarmowego/płuc | Tak | Nie | Nie | Tak | Tak |
| Zaawansowany rak nerkowokomórkowy | Tak | Nie | Nie | Tak | Tak |
| Profilaktyka odrzucania przeszczepu nerki/serca | Tak | Nie | Nie | Tak | Tak |
| Profilaktyka odrzucania przeszczepu wątroby | Tak | Nie | Nie | Tak | Tak |
| Naczyniakomięśniakotłuszczak nerki w TSC | Tak | Nie | Nie | Tak | Tak |
| SEGA w przebiegu TSC | Tak | Tak | Tak | Tak | Tak |


















