Jak działa ewerolimus?

Ewerolimus należy do grupy leków nazywanych inhibitorami mTOR, które hamują wzrost i rozmnażanie komórek. Jego działanie polega na blokowaniu sygnałów, które są niezbędne do namnażania się komórek – zarówno tych odpowiedzialnych za odrzucanie przeszczepionych narządów, jak i komórek nowotworowych. Dzięki temu ewerolimus może być stosowany zarówno w transplantologii, jak i w leczeniu niektórych nowotworów oraz chorób rzadkich123.

Ważne: Ewerolimus nie jest uniwersalnym lekiem na wszystkie nowotwory czy choroby. Każde wskazanie do jego stosowania wynika z określonych badań klinicznych i zależy od rodzaju oraz stopnia zaawansowania choroby, a także od wieku pacjenta i innych czynników. Różne postaci leku mają różne zastosowania – nie każdy preparat z ewerolimusem jest przeznaczony do leczenia wszystkich wymienionych niżej schorzeń45.

Wskazania do stosowania ewerolimusu u dorosłych

Ewerolimus znajduje zastosowanie w leczeniu różnych chorób – od nowotworów po transplantologię i choroby rzadkie. Poniżej przedstawiono najważniejsze wskazania, w których stosuje się tę substancję czynną u osób dorosłych, w zależności od postaci leku i drogi podania.

Leczenie nowotworów

  • Zaawansowany rak piersi z ekspresją receptorów hormonalnych – ewerolimus stosuje się w połączeniu z eksemestanem u kobiet po menopauzie, u których nowotwór nie wykazuje nadekspresji receptora HER2/neu, a choroba postępuje mimo wcześniejszego leczenia innymi lekami hormonalnymi46.
  • Nowotwory neuroendokrynne trzustki – lek jest wskazany w leczeniu dorosłych pacjentów z zaawansowanymi, nieoperacyjnymi lub przerzutowymi nowotworami neuroendokrynnymi trzustki o wysokim lub średnim stopniu zróżnicowania, jeśli choroba postępuje47.
  • Nowotwory neuroendokrynne układu pokarmowego lub płuc – stosowany u dorosłych z wysoko zróżnicowanymi, hormonalnie nieczynnymi nowotworami neuroendokrynnymi, które są nieoperacyjne lub mają przerzuty i przebiegają w sposób postępujący4.
  • Zaawansowany rak nerkowokomórkowy – ewerolimus jest wskazany u pacjentów z zaawansowanym rakiem nerek, u których choroba postępuje w trakcie lub po leczeniu lekami blokującymi czynnik wzrostu śródbłonka naczyniowego (anty-VEGF)8.

Transplantologia – zapobieganie odrzuceniu przeszczepu

  • Profilaktyka odrzucania przeszczepionej nerki lub serca – ewerolimus jest stosowany u dorosłych biorców nerki lub serca (przeszczep allogeniczny) o niskim lub umiarkowanym ryzyku odrzucenia, zwykle w połączeniu z cyklosporyną i kortykosteroidami9.
  • Profilaktyka odrzucania przeszczepionej wątroby – lek stosuje się w połączeniu z takrolimusem i kortykosteroidami u dorosłych biorców przeszczepów wątroby9.

Leczenie powikłań związanych ze stwardnieniem guzowatym (TSC)

Wskazania do stosowania ewerolimusu u dzieci i młodzieży

Nie każda postać ewerolimusu jest przeznaczona do stosowania u dzieci. Wskazania pediatryczne są ograniczone i zależą od preparatu.

  • Gwiaździak podwyściółkowy olbrzymiokomórkowy (SEGA) w TSC – ewerolimus jest wskazany u dzieci i młodzieży z SEGA w przebiegu stwardnienia guzowatego, którzy wymagają leczenia, ale nie kwalifikują się do leczenia operacyjnego510.

Ewerolimus nie jest wskazany u dzieci i młodzieży w leczeniu nowotworów neuroendokrynnych trzustki, nowotworów neuroendokrynnych układu pokarmowego lub płuc oraz raka nerkowokomórkowego411.

  • Naczyniakomięśniakotłuszczak nerki w przebiegu TSC – obecnie nie ma potwierdzonych wskazań do stosowania ewerolimusu u dzieci i młodzieży z tym schorzeniem5.
Pamiętaj: Wskazania do stosowania ewerolimusu mogą się znacznie różnić w zależności od wieku pacjenta, rodzaju choroby oraz postaci leku. Dzieci i młodzież mają bardzo ograniczone wskazania – dotyczą one przede wszystkim leczenia powikłań stwardnienia guzowatego, a nie nowotworów czy transplantologii511.

Wskazania w szczególnych grupach pacjentów

  • Osoby starsze: Ewerolimus może być stosowany u osób starszych w tych samych wskazaniach co u dorosłych, jednak niektóre postaci leku wymagają szczególnej ostrożności przy zaburzeniach czynności wątroby1213.
  • Pacjenci z niewydolnością nerek: W większości wskazań ewerolimus może być stosowany, ale konieczne jest monitorowanie czynności nerek, szczególnie u osób z czynnikami ryzyka pogorszenia tej funkcji1415.
  • Kobiety w ciąży: Brak jest jednoznacznych danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania ewerolimusu w ciąży – decyzja o leczeniu należy do lekarza12.

Podsumowanie: Ewerolimus – wszechstronne zastosowanie w terapii nowotworów, transplantologii i chorób rzadkich

Ewerolimus to substancja czynna o szerokim zakresie zastosowań, jednak jej użycie zawsze musi być ściśle dopasowane do konkretnej sytuacji klinicznej. Jest stosowany u dorosłych w leczeniu zaawansowanych nowotworów (piersi, nerek, trzustki, układu pokarmowego i płuc), w zapobieganiu odrzuceniu przeszczepów oraz w leczeniu powikłań związanych ze stwardnieniem guzowatym. U dzieci i młodzieży ewerolimus jest wskazany wyłącznie w wybranych przypadkach związanych ze stwardnieniem guzowatym (SEGA). Wskazania różnią się w zależności od postaci leku i wieku pacjenta, dlatego zawsze należy zwracać uwagę na szczegółowe zalecenia dotyczące stosowania tej substancji czynnej45.

Tabela: Wskazania do stosowania ewerolimusu

Wskazanie Dorośli Dzieci > 12 lat Dzieci < 12 lat Osoby starsze Pacjenci z niewydolnością nerek
Zaawansowany rak piersi (z eksemestanem) Tak Nie Nie Tak Tak
Nowotwory neuroendokrynne trzustki Tak Nie Nie Tak Tak
Nowotwory neuroendokrynne układu pokarmowego/płuc Tak Nie Nie Tak Tak
Zaawansowany rak nerkowokomórkowy Tak Nie Nie Tak Tak
Profilaktyka odrzucania przeszczepu nerki/serca Tak Nie Nie Tak Tak
Profilaktyka odrzucania przeszczepu wątroby Tak Nie Nie Tak Tak
Naczyniakomięśniakotłuszczak nerki w TSC Tak Nie Nie Tak Tak
SEGA w przebiegu TSC Tak Tak Tak Tak Tak

Pytania i odpowiedzi

Na co stosuje się ewerolimus?

Ewerolimus jest stosowany w leczeniu zaawansowanych nowotworów (piersi, trzustki, nerek, nowotworów neuroendokrynnych), w transplantologii do zapobiegania odrzucaniu przeszczepów oraz w leczeniu powikłań stwardnienia guzowatego, takich jak naczyniakomięśniakotłuszczak nerki czy SEGA12.

Czy ewerolimus można stosować u dzieci?

U dzieci ewerolimus jest stosowany tylko w leczeniu gwiaździaka podwyściółkowego olbrzymiokomórkowego (SEGA) w przebiegu stwardnienia guzowatego, jeśli dziecko nie kwalifikuje się do leczenia operacyjnego1.

W jakich przypadkach nie stosuje się ewerolimusu?

Ewerolimusu nie stosuje się u dzieci w leczeniu nowotworów czy transplantacji. Wskazania różnią się w zależności od postaci leku i wieku pacjenta12.

Czy ewerolimus można stosować w profilaktyce odrzucania przeszczepu?

Tak, ewerolimus jest stosowany w zapobieganiu odrzucania przeszczepionej nerki, serca i wątroby u dorosłych, zwykle w połączeniu z innymi lekami immunosupresyjnymi3.