Estazolam – charakterystyka działań niepożądanych

Estazolam jest lekiem z grupy benzodiazepin, stosowanym przede wszystkim w leczeniu bezsenności. Działania niepożądane po jego przyjęciu mogą mieć różny charakter – od łagodnych i przemijających do poważniejszych, wymagających uwagi. Najczęściej są to objawy łagodne, które ustępują po odstawieniu leku lub zmniejszeniu dawki1. Ryzyko wystąpienia skutków ubocznych zależy od indywidualnej wrażliwości pacjenta, dawki, czasu stosowania oraz takich czynników jak wiek, stan zdrowia czy przyjmowanie innych leków12. Osoby starsze oraz pacjenci z chorobami psychicznymi są szczególnie narażeni na niektóre działania niepożądane3.

Należy pamiętać, że nie każdy pacjent doświadczy działań niepożądanych, a decyzję o stosowaniu estazolamu zawsze należy podejmować, biorąc pod uwagę potencjalne korzyści i ryzyko1.

Ważne:

  • Działania niepożądane estazolamu mogą różnić się w zależności od dawki, długości leczenia i indywidualnych cech pacjenta12.
  • Objawy niepożądane częściej występują u osób starszych oraz u pacjentów z chorobami psychicznymi3.
  • Najczęściej pojawiają się objawy ze strony układu nerwowego, takie jak senność czy bóle głowy4.
  • W przypadku pojawienia się niepokojących objawów należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem1.

Najczęstsze działania niepożądane estazolamu

Działania niepożądane estazolamu podzielone są według częstości występowania. Część objawów występuje bardzo często, inne są rzadkie lub bardzo rzadkie. Poniżej przedstawiono najważniejsze z nich wraz z krótkim opisem oraz zaleceniami postępowania w przypadku ich pojawienia się.

Bardzo często (≥1/10)

  • Senność w ciągu dnia – uczucie nadmiernej senności, która może wpływać na koncentrację i sprawność psychoruchową42.

Często (≥1/100 do <1/10)

  • Bóle głowy – mogą pojawić się na początku leczenia i zwykle ustępują samoistnie42.
  • Ospałość, znużenie – uczucie zmęczenia i braku energii42.
  • Zawroty głowy – mogą wpływać na równowagę i powodować trudności z poruszaniem się42.
  • Astenia – ogólne osłabienie organizmu42.
  • Nerwowość, lęk – uczucie niepokoju lub rozdrażnienia42.
  • Dezorientacja, zaburzenia myślenia – trudności z koncentracją i logicznym myśleniem42.
  • Wydłużenie czasu reakcji – spowolnienie reakcji na bodźce zewnętrzne42.
  • Suchość w ustach, nudności, zaparcia – dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego42.
  • Złe samopoczucie, ogólne osłabienie42.

Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100)

  • Niepamięć następcza – trudności z przypomnieniem sobie wydarzeń po przyjęciu leku42.
  • Apatia, zaburzenia snu, ataksja (niezborność ruchów), zmniejszenie libido42.
  • Labilność emocjonalna – wahania nastroju42.
  • Reakcje paradoksalne (np. pobudzenie, bezsenność, drażliwość, urojenia, koszmary nocne, omamy, psychozy, zmiana zachowania) – szczególnie u osób starszych lub po spożyciu alkoholu42.
  • Wymioty, wzdęcia, zmiana apetytu, zmiana smaku, zmiana masy ciała42.
  • Skurcze mięśni, bóle stawów i mięśni42.
  • Kaszel, astma42.
  • Wysypka, pokrzywka42.
  • Zaburzenia widzenia42.
  • Zaburzenia miesiączkowania42.
  • Zmiany obrazu krwi (leukopenia, agranulocytoza)42.
  • Kołatanie serca, arytmia serca, omdlenia42.
  • Zwiększone pragnienie2.

Bardzo rzadko (<1/10 000)

  • Reakcje anafilaktyczne – bardzo poważne reakcje alergiczne, które mogą zagrażać życiu1.

Częstość nieznana

  • Zaburzenia w składzie morfologicznym krwi1.
  • Alergiczne reakcje skórne (wysypki, świąd, pokrzywka)1.
  • Brak apetytu1.
  • Drżenie mięśni, zwiotczenie mięśni5.
  • Zaburzenia widzenia (niewyraźne, podwójne)5.
  • Bradykardia, ból w klatce piersiowej5.
  • Nieznaczne obniżenie ciśnienia tętniczego krwi5.
  • Niewielkie podwyższenie aktywności aminotransferazy, zaburzenia czynności wątroby z wystąpieniem żółtaczki5.
  • Zatrzymanie moczu, nietrzymanie moczu6.
  • Zaburzenia miesiączkowania6.
  • Ogólne osłabienie, omdlenia6.
  • Uzależnienie psychiczne i fizyczne – może rozwinąć się nawet przy stosowaniu w dawkach terapeutycznych3.
  • Zespół odstawienny po nagłym przerwaniu leczenia (np. niepokój, bezsenność, drżenie, drgawki)3.
  • Reakcje paradoksalne – niepokój psychoruchowy, bezsenność, pobudliwość, agresywność, drżenie mięśniowe, drgawki3.
  • Senność, spowolnienie reakcji, ból i zawroty głowy, stany splątania i dezorientacji, ataksja – zwłaszcza na początku leczenia i u osób starszych3.
  • Dyzartria (zamazana mowa), zaburzenia pamięci, zaburzenia libido5.

Działania niepożądane u osób starszych i w szczególnych sytuacjach

U osób w podeszłym wieku częściej występują objawy neurologiczne, takie jak znużenie, zaburzenia koordynacji ruchów czy zaburzenia napięcia mięśni szkieletowych7. Objawy te zwiększają ryzyko upadków i złamań kości. Ponadto u pacjentów z chorobami psychicznymi oraz u osób nadużywających alkoholu lub leków istnieje większe ryzyko rozwoju uzależnienia i reakcji paradoksalnych3.

Możliwość zgłaszania działań niepożądanych

Każde podejrzewane działanie niepożądane można zgłaszać do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych (URPL) lub bezpośrednio do podmiotu odpowiedzialnego za produkt. Zgłaszanie działań niepożądanych pozwala na ciągłe monitorowanie bezpieczeństwa stosowania leków i ochronę zdrowia pacjentów68.

Podsumowanie: Estazolam a bezpieczeństwo stosowania

Estazolam to lek skuteczny w leczeniu zaburzeń snu, jednak jak każdy lek może powodować działania niepożądane. Najczęściej są one łagodne i przemijające, takie jak senność, bóle głowy czy suchość w ustach, jednak mogą pojawić się także poważniejsze reakcje, zwłaszcza przy dłuższym stosowaniu, przekroczeniu dawek lub u osób starszych. Szczególną uwagę należy zwrócić na możliwość uzależnienia oraz występowanie reakcji paradoksalnych. Regularne monitorowanie stanu zdrowia oraz zgłaszanie działań niepożądanych pozwala na bezpieczniejsze stosowanie estazolamu142.

Układ narządowy Bardzo często Często Niezbyt często Rzadko Bardzo rzadko Częstość nieznana
Układ nerwowy Senność Bóle głowy, ospałość, zawroty głowy, astenia, dezorientacja, wydłużenie czasu reakcji Niepamięć następcza, apatia, zaburzenia snu, ataksja, zmniejszenie libido Senność, spowolnienie reakcji, ból i zawroty głowy, stany splątania, dyzartria, zaburzenia pamięci
Układ pokarmowy Nudności, zaparcia, suchość w ustach Wymioty, wzdęcia Brak apetytu
Układ psychiczny Lęk Labilność emocjonalna, reakcje paradoksalne, zmiana zachowania Reakcje paradoksalne, uzależnienie, zespół odstawienny
Skóra i tkanka podskórna Wysypka, pokrzywka Alergiczne reakcje skórne (wysypki, świąd, pokrzywka)
Układ sercowo-naczyniowy Kołatanie serca, arytmia serca, omdlenia Bradykardia, ból w klatce piersiowej, obniżenie ciśnienia
Układ oddechowy Kaszel, astma
Mięśnie, kości i stawy Skurcze mięśni, bóle stawów i mięśni Drżenie mięśni, zwiotczenie mięśni
Wątroba i drogi żółciowe Niewielkie podwyższenie aminotransferaz, zaburzenia czynności wątroby, żółtaczka
Układ moczowy Zatrzymanie moczu, nietrzymanie moczu
Układ rozrodczy Zaburzenia miesiączkowania Zaburzenia miesiączkowania
Oczy Zaburzenia widzenia Zaburzenia widzenia (niewyraźne, podwójne)
Krew i układ chłonny Zmiany obrazu krwi (leukopenia, agranulocytoza) Zaburzenia w składzie morfologicznym krwi
Uwaga:

  • Estazolam może prowadzić do uzależnienia, zwłaszcza przy długotrwałym stosowaniu lub przekraczaniu zaleconych dawek3.
  • U osób w podeszłym wieku istnieje większe ryzyko upadków i powikłań związanych z osłabieniem i zaburzeniami koordynacji7.
  • W razie nagłego odstawienia leku po dłuższym stosowaniu może wystąpić zespół odstawienny3.
  • Zawsze należy zgłaszać wszelkie niepożądane objawy związane ze stosowaniem estazolamu odpowiednim instytucjom68.

Pytania i odpowiedzi

Jakie są najczęstsze działania niepożądane estazolamu?

Najczęściej występują senność w ciągu dnia, bóle głowy, ospałość, zawroty głowy, suchość w ustach, nudności i ogólne osłabienie.

Czy estazolam może powodować uzależnienie?

Tak, długotrwałe stosowanie estazolamu może prowadzić do uzależnienia psychicznego i fizycznego.

Jakie działania niepożądane występują u osób starszych?

U osób starszych częściej występuje znużenie, zaburzenia koordynacji, zaburzenia napięcia mięśni oraz większe ryzyko upadków.

Czy działania niepożądane estazolamu ustępują po odstawieniu leku?

Większość działań niepożądanych ustępuje po odstawieniu lub zmniejszeniu dawki leku.

Jak zgłosić działanie niepożądane po estazolamie?

Działania niepożądane należy zgłaszać do URPL lub bezpośrednio do producenta leku.