Jak działa epoetyna beta?
Epoetyna beta należy do grupy leków stymulujących erytropoezę, czyli produkcję czerwonych krwinek w organizmie12. Jej działanie polega na pobudzaniu szpiku kostnego do zwiększonej produkcji tych komórek, co jest szczególnie ważne u osób, które mają niedokrwistość związaną z przewlekłą chorobą nerek lub innymi określonymi stanami1. Dzięki epoetynie beta można poprawić poziom hemoglobiny, a tym samym ograniczyć objawy niedokrwistości, takie jak osłabienie czy zmęczenie2.
Wskazania do stosowania epoetyny beta
Wskazania u dorosłych
Epoetyna beta występuje w różnych postaciach i może być stosowana samodzielnie lub jako glikol metoksypolietylenowy epoetyny beta (forma o przedłużonym działaniu). Wskazania mogą różnić się w zależności od postaci leku i jego drogi podania34.
Najważniejsze wskazania dla dorosłych to:
- Leczenie objawowej niedokrwistości w przebiegu przewlekłej choroby nerek (CKD) – zarówno u pacjentów poddawanych dializie, jak i niepoddawanych dializie34.
- Leczenie niedokrwistości związanej z chemioterapią – dotyczy tylko epoetyny beta, nie dotyczy glikolu metoksypolietylenowego epoetyny beta. Jest stosowana u dorosłych pacjentów z chorobą nowotworową (z wyjątkiem nowotworów szpikowych), którzy otrzymują chemioterapię4.
- Zapobieganie niedokrwistości u wcześniaków – wyłącznie epoetyna beta, u noworodków z masą urodzeniową od 750 g do 1500 g, urodzonych przed 34. tygodniem ciąży4.
- Zwiększenie liczby autologicznych krwinek czerwonych – epoetyna beta może być stosowana u dorosłych przygotowywanych do zabiegu chirurgicznego z zastosowaniem autotransfuzji, jeżeli nie ma możliwości przechowania wystarczającej ilości własnej krwi, a zabieg wymaga dużego przetoczenia4.
- Glikol metoksypolietylenowy epoetyny beta (MIRCERA) stosuje się wyłącznie w leczeniu niedokrwistości związanej z przewlekłą chorobą nerek u dorosłych i dzieci po ustabilizowaniu leczenia innym środkiem stymulującym erytropoezę.
- Nie jest on wskazany do leczenia niedokrwistości u pacjentów z nowotworami lub w innych schorzeniach poza przewlekłą chorobą nerek35.
- Epoetyna beta (NeoRecormon) ma szersze zastosowanie, w tym u pacjentów poddawanych chemioterapii i w profilaktyce niedokrwistości u wcześniaków4.
Wskazania u dzieci
Wskazania u dzieci różnią się w zależności od wieku, postaci leku i sytuacji klinicznej. Oto najważniejsze z nich:
- Leczenie objawowej niedokrwistości w przebiegu przewlekłej choroby nerek – zarówno epoetyna beta, jak i glikol metoksypolietylenowy epoetyny beta mogą być stosowane u dzieci w wieku od 3. miesiąca życia do 18 lat. Jednak w przypadku glikolu metoksypolietylenowego epoetyny beta, leczenie można rozpocząć dopiero po wcześniejszym ustabilizowaniu poziomu hemoglobiny innym środkiem z tej grupy35.
- Zapobieganie niedokrwistości u wcześniaków – wyłącznie epoetyna beta, u dzieci z masą urodzeniową od 750 g do 1500 g, urodzonych przed 34. tygodniem ciąży4.
Niektóre wskazania są przeciwwskazane u dzieci, na przykład leczenie niedokrwistości związanej z chemioterapią lub zwiększenie liczby autologicznych krwinek czerwonych przed operacją, które dotyczą wyłącznie dorosłych4.
Podsumowanie wskazań w formie tabeli
| Wskazanie | Dorośli | Dzieci > 12 lat | Dzieci < 12 lat | Osoby starsze | Pacjenci z niewydolnością nerek |
|---|---|---|---|---|---|
| Niedokrwistość w przewlekłej chorobie nerek (epoetyna beta) | Tak | Tak | Tak | Tak | Tak |
| Niedokrwistość w przewlekłej chorobie nerek (glikol metoksypolietylenowy epoetyny beta) | Tak | Tak, po zmianie z innego ESA | Tak, po zmianie z innego ESA i od 3. miesiąca życia | Tak | Tak |
| Niedokrwistość związana z chemioterapią | Tak (tylko epoetyna beta) | Nie | Nie | Tak | Tak |
| Zapobieganie niedokrwistości u wcześniaków | Nie | Nie | Tak (tylko epoetyna beta, masa urodzeniowa 750–1500 g, <34. tygodnia) | Nie | Nie |
| Zwiększenie liczby autologicznych krwinek czerwonych przed operacją | Tak (tylko epoetyna beta) | Nie | Nie | Tak | Tak |
Szczególne grupy pacjentów
Epoetyna beta może być stosowana u osób starszych oraz u pacjentów z niewydolnością nerek, zarówno w formie klasycznej epoetyny beta, jak i jej długo działającego pochodnego (glikol metoksypolietylenowy epoetyny beta)34. U dzieci poniżej 1. roku życia należy zachować szczególną ostrożność, zwłaszcza przy zmianie leczenia na glikol metoksypolietylenowy epoetyny beta6.
- Stosowanie epoetyny beta oraz jej pochodnych zawsze wymaga oceny przez lekarza, który bierze pod uwagę Twój wiek, choroby towarzyszące i wyniki badań.
- Nie każda postać leku jest odpowiednia dla każdego pacjenta. U dzieci konieczne jest wcześniejsze leczenie innym środkiem z tej grupy, zanim wprowadzi się glikol metoksypolietylenowy epoetyny beta36.
- Nie stosuje się tych leków w leczeniu niedokrwistości związanej z nowotworami u dzieci, a w niektórych przypadkach także u dorosłych.
Epoetyna beta – podsumowanie zastosowań w leczeniu niedokrwistości
Epoetyna beta i jej długo działający pochodny – glikol metoksypolietylenowy epoetyny beta – są wykorzystywane przede wszystkim w leczeniu niedokrwistości związanej z przewlekłą chorobą nerek zarówno u dorosłych, jak i u dzieci (z ograniczeniami wiekowymi i warunkami zmiany leczenia u dzieci). Epoetyna beta, ale nie jej długo działający pochodny, znajduje zastosowanie również u pacjentów onkologicznych podczas chemioterapii, w profilaktyce niedokrwistości u wcześniaków oraz u dorosłych przygotowywanych do operacji wymagających dużej ilości krwi własnej. Wskazania i możliwości stosowania są zależne od postaci leku, wieku pacjenta i innych czynników klinicznych34.


















