Standardowa dawka i ryzyko przedawkowania eplerenonu

Eplerenon jest lekiem stosowanym najczęściej w postaci tabletek powlekanych, dostępnych w dawkach 25 mg i 50 mg. Typowa terapia rozpoczyna się od 25 mg raz dziennie, z możliwością zwiększenia do 50 mg na dobę, jeśli poziom potasu we krwi jest prawidłowy123. Dawka jest zawsze ustalana indywidualnie przez lekarza, w zależności od wskazań oraz funkcji nerek i stanu zdrowia pacjenta4.

Przedawkowanie eplerenonu to sytuacja, gdy do organizmu dostaje się znacznie większa ilość leku niż ta zalecana. Może do niego dojść przez przypadek, na przykład w wyniku pomyłki w dawkowaniu, lub celowo. Każde przekroczenie ustalonej przez lekarza dawki może wiązać się z ryzykiem niepożądanych reakcji, dlatego tak ważne jest przestrzeganie zaleceń dotyczących przyjmowania tego leku5.

Ważne: Eplerenon stosowany jest najczęściej w przewlekłej niewydolności serca oraz po zawale serca, dlatego osoby przyjmujące ten lek powinny szczególnie uważać na regularność przyjmowania i nie przekraczać zalecanych dawek. Nawet jednorazowe przedawkowanie może prowadzić do groźnych zaburzeń elektrolitowych i spadku ciśnienia krwi. U osób z chorobami nerek lub innymi schorzeniami serca ryzyko poważnych powikłań jest jeszcze większe. W przypadku wątpliwości dotyczących dawki zawsze należy skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą67.

Objawy przedawkowania eplerenonu

Do tej pory nie opisano udokumentowanych przypadków ciężkich powikłań po przedawkowaniu eplerenonu u ludzi. Jednak na podstawie jego działania można przewidywać, jakie objawy mogą się pojawić w takiej sytuacji5867. Są to przede wszystkim:

  • Niedociśnienie tętnicze – czyli znaczny spadek ciśnienia krwi, który może prowadzić do zawrotów głowy, osłabienia, a nawet omdlenia5.
  • Hiperkaliemia – to nadmiar potasu we krwi, objawiający się mrowieniem, osłabieniem mięśni, uczuciem zmęczenia, a w ciężkich przypadkach nawet zaburzeniami rytmu serca58.

Zarówno niedociśnienie, jak i hiperkaliemia mogą być groźne dla zdrowia, zwłaszcza u osób starszych, z niewydolnością serca lub nerek7.

Najczęstsze objawy według układów narządowych

Postępowanie w przypadku przedawkowania eplerenonu

W przypadku podejrzenia przedawkowania eplerenonu należy jak najszybciej zgłosić się po pomoc medyczną. Najważniejsze kroki postępowania obejmują:

  • Leczenie podtrzymujące – jeśli wystąpią objawy niedociśnienia (np. osłabienie, omdlenie), podaje się płyny oraz stosuje odpowiednie środki, by utrzymać prawidłowe ciśnienie krwi56.
  • Leczenie hiperkaliemii – w przypadku podwyższonego poziomu potasu stosuje się standardowe metody obniżania stężenia tego pierwiastka we krwi (np. leki wiążące potas, glukoza z insuliną, żywice jonowymienne)78.
  • Węgiel aktywowany – wykazano, że eplerenon jest silnie wiązany przez węgiel aktywowany, dlatego jego podanie może być pomocne w ograniczeniu wchłaniania leku z przewodu pokarmowego56.
  • Hemodializa – nie jest skuteczna, ponieważ eplerenon nie może być usunięty z organizmu w ten sposób58.
Wskazówka dla pacjentów: Jeśli po przyjęciu eplerenonu pojawią się niepokojące objawy, takie jak znaczne osłabienie, zawroty głowy, kołatanie serca lub nietypowe mrowienie, należy natychmiast skontaktować się z lekarzem. Nie ma odtrutki specyficznej dla eplerenonu, dlatego w leczeniu stosuje się wyłącznie metody wspomagające i leczenie objawowe. W przypadku ciężkiej hiperkaliemii lub gwałtownego spadku ciśnienia konieczna może być hospitalizacja57.

Tabela podsumowująca objawy, postępowanie i konieczność hospitalizacji

Objawy Postępowanie Konieczność hospitalizacji
Łagodne (np. niewielkie osłabienie, lekki spadek ciśnienia) Obserwacja, podanie płynów, ewentualnie węgiel aktywowany Może nie być konieczna, ale decyzję podejmuje lekarz
Umiarkowane (zawroty głowy, wyraźny spadek ciśnienia, łagodna hiperkaliemia) Leczenie podtrzymujące, monitorowanie parametrów, leki obniżające poziom potasu Zwykle wymaga hospitalizacji
Ciężkie (utrata przytomności, groźna hiperkaliemia, zaburzenia rytmu serca) Leczenie objawowe, intensywna terapia, specjalistyczne leczenie hiperkaliemii Wymaga natychmiastowej hospitalizacji

Eplerenon – przedawkowanie i bezpieczeństwo stosowania

Przedawkowanie eplerenonu, choć dotychczas nie zostało dokładnie udokumentowane u ludzi, może prowadzić do poważnych zaburzeń elektrolitowych i spadku ciśnienia krwi. Najważniejsze objawy to hiperkaliemia i niedociśnienie tętnicze, które mogą być niebezpieczne zwłaszcza dla osób z chorobami serca lub nerek. W sytuacji podejrzenia przedawkowania nie należy zwlekać z szukaniem pomocy medycznej – szybka reakcja może zapobiec groźnym powikłaniom. Leczenie polega głównie na wsparciu organizmu i usuwaniu objawów, gdyż nie istnieje specyficzna odtrutka dla tej substancji567.

Pytania i odpowiedzi

Jakie są objawy przedawkowania eplerenonu?

Najczęściej występuje spadek ciśnienia krwi (niedociśnienie) i podwyższony poziom potasu we krwi (hiperkaliemia), które mogą prowadzić do osłabienia, zawrotów głowy i zaburzeń rytmu serca.1

Co zrobić, jeśli przyjęto zbyt dużą dawkę eplerenonu?

Należy jak najszybciej skontaktować się z lekarzem. Leczenie polega na wsparciu organizmu, podaniu węgla aktywowanego i leczeniu objawów, ponieważ nie istnieje odtrutka.1

Czy eplerenon można usunąć z organizmu przez hemodializę?

Nie, eplerenon nie jest usuwany przez hemodializę. Stosuje się węgiel aktywowany i leczenie objawowe.1

Czy po przedawkowaniu eplerenonu konieczna jest hospitalizacja?

W przypadku ciężkich objawów, takich jak znaczny spadek ciśnienia czy groźna hiperkaliemia, konieczna jest hospitalizacja.1