Czym jest epkorytamab i kiedy należy rozważyć przeciwwskazania?
Epkorytamab (łac. Epcoritamabum) to nowoczesny lek przeciwnowotworowy należący do grupy przeciwciał bispecyficznych IgG1, wykorzystywany w leczeniu dorosłych pacjentów z nawrotowym lub opornym na leczenie chłoniakiem rozlanym z dużych komórek B (DLBCL) oraz chłoniakiem grudkowym (FL), po niepowodzeniu wcześniejszych terapii12. Jego działanie polega na jednoczesnym wiązaniu dwóch różnych struktur na powierzchni komórek odpornościowych i nowotworowych, co prowadzi do aktywacji układu odpornościowego przeciwko komórkom nowotworowym34.
Jak każdy lek o silnym działaniu, epkorytamab nie jest odpowiedni dla wszystkich pacjentów. W niektórych sytuacjach jego stosowanie jest całkowicie wykluczone (przeciwwskazania bezwzględne), a w innych wymaga szczególnej ostrożności lub decyzji lekarza po dokładnej ocenie korzyści i ryzyka. Istnieją także przypadki, gdy terapia powinna być prowadzona ze wzmożonym nadzorem, ale nie jest jednoznacznie przeciwwskazana56.
Przeciwwskazania bezwzględne – kiedy epkorytamab jest całkowicie wykluczony?
- Nadwrażliwość na epkorytamab lub którąkolwiek substancję pomocniczą – jeśli u pacjenta wystąpiła kiedykolwiek reakcja alergiczna na epkorytamab lub składniki pomocnicze (np. sorbitol, polisorbat 80), nie wolno stosować tego leku. Podanie go w takiej sytuacji może prowadzić do poważnych reakcji uczuleniowych, które mogą zagrażać życiu78.
Przeciwwskazania względne – stosowanie tylko w wyjątkowych przypadkach
Są sytuacje, w których epkorytamab może być użyty tylko po dokładnej analizie przez lekarza, gdy korzyści mogą przewyższać ryzyko. Należy do nich przede wszystkim:
- Aktywne, istotne zakażenia ogólnoustrojowe – jeśli pacjent ma poważne zakażenie w całym organizmie, stosowanie epkorytamabu może pogorszyć stan zdrowia, ponieważ lek osłabia układ odpornościowy i zwiększa ryzyko ciężkich, a nawet śmiertelnych infekcji. Lekarz może zalecić odroczenie leczenia do czasu opanowania zakażenia910.
- Utrata ekspresji CD20 przez komórki nowotworowe – u pacjentów, których komórki nowotworowe nie wykazują obecności białka CD20, skuteczność epkorytamabu może być mniejsza. Lekarz musi rozważyć, czy ryzyko związane z terapią nie przewyższa możliwych korzyści1112.
Kiedy należy zachować szczególną ostrożność?
Istnieje wiele sytuacji, w których epkorytamab nie jest bezwzględnie przeciwwskazany, ale jego stosowanie wymaga szczególnej uwagi i nadzoru. W takich przypadkach niekiedy konieczne jest dostosowanie dawkowania lub ścisłe monitorowanie stanu zdrowia pacjenta.
- Ryzyko zespołu uwalniania cytokin (CRS) – CRS to reakcja organizmu na aktywację układu odpornościowego, która może prowadzić do gorączki, niskiego ciśnienia krwi, niedotlenienia, dreszczy, szybkiego bicia serca, bólu głowy czy duszności. Objawy te najczęściej pojawiają się po pierwszych dawkach leku i mogą być groźne. Pacjent powinien być pod stałą obserwacją, a w niektórych przypadkach może być konieczne podanie leków łagodzących te objawy lub nawet czasowe przerwanie terapii513614.
- Zespół neurotoksyczności (ICANS) – niektórzy pacjenci mogą doświadczyć zaburzeń neurologicznych, takich jak trudności z mówieniem, zaburzenia świadomości, osłabienie ruchowe, drgawki czy obrzęk mózgu. Objawy te mogą wystąpić zarówno podczas leczenia, jak i z opóźnieniem. W przypadku ich pojawienia się leczenie należy przerwać lub zmodyfikować zgodnie z zaleceniami lekarza15161718.
- Ryzyko ciężkich zakażeń – epkorytamab może zwiększać podatność na poważne infekcje. Pacjent powinien być obserwowany pod kątem objawów zakażenia przed, w trakcie i po zakończeniu terapii910.
- Zespół rozpadu guza (TLS) – w niektórych przypadkach dochodzi do gwałtownego rozpadu komórek nowotworowych, co może prowadzić do zaburzeń metabolicznych. Pacjenci z dużą masą guza lub zaburzeniami czynności nerek powinni być szczególnie monitorowani910.
- Zaostrzenie objawów nowotworu – czasem, w wyniku działania leku, dochodzi do nasilenia objawów nowotworu, szczególnie w przypadku dużych guzów zlokalizowanych w pobliżu ważnych narządów1920.
- Podawanie szczepionek żywych – podczas terapii epkorytamabem nie należy podawać szczepionek zawierających żywe lub atenuowane wirusy, ponieważ może to zwiększyć ryzyko poważnych powikłań2122.
- Nadwrażliwość na polisorbat 80 – substancja pomocnicza obecna w leku może u niektórych osób powodować reakcje alergiczne2122.
- Monitorowanie pacjenta jest kluczowe zwłaszcza podczas pierwszych cykli leczenia, ponieważ większość poważnych działań niepożądanych, takich jak CRS czy ICANS, pojawia się na tym etapie.
- W przypadku wystąpienia pierwszych objawów powikłań konieczne jest szybkie wdrożenie odpowiedniego leczenia wspomagającego.
- Niektóre skutki uboczne, jak zespół rozpadu guza, mogą wymagać profilaktycznego nawodnienia i leczenia obniżającego poziom kwasu moczowego.
- Podczas terapii nie należy podawać szczepionek żywych oraz należy zwracać uwagę na możliwość wystąpienia reakcji alergicznych na substancje pomocnicze.
Tabela podsumowująca przeciwwskazania epkorytamabu
| Przeciwwskazanie | Typ (bezwzględne/względne) |
|---|---|
| Nadwrażliwość na epkorytamab lub substancje pomocnicze | Przeciwwskazane |
| Aktywne zakażenia ogólnoustrojowe | Należy zachować ostrożność |
| Utrata ekspresji CD20 | Należy zachować ostrożność |
| Ryzyko zespołu uwalniania cytokin (CRS) | Należy zachować ostrożność |
| Zespół neurotoksyczności (ICANS) | Należy zachować ostrożność |
| Ciężkie zakażenia | Należy zachować ostrożność |
| Zespół rozpadu guza (TLS) | Należy zachować ostrożność |
| Zaostrzenie objawów nowotworu | Należy zachować ostrożność |
| Podawanie szczepionek żywych | Należy zachować ostrożność |
| Nadwrażliwość na polisorbat 80 | Należy zachować ostrożność |
Epkorytamab – ostrożność i indywidualizacja leczenia
Epkorytamab jest lekiem nowoczesnym, skutecznym w leczeniu trudnych przypadków chłoniaka, jednak nie dla każdego pacjenta będzie odpowiedni. W przypadku nadwrażliwości na składniki leku jego stosowanie jest całkowicie wykluczone. Z kolei w wielu innych sytuacjach, jak aktywne infekcje, zaburzenia odporności, czy obecność dużych guzów, leczenie wymaga szczególnej ostrożności i ścisłego monitorowania stanu zdrowia pacjenta. Każda decyzja dotycząca terapii powinna być podejmowana indywidualnie, z uwzględnieniem wszystkich czynników ryzyka i potencjalnych korzyści dla pacjenta75158617.


















