Jak działa elwitegrawir?
Elwitegrawir należy do grupy leków przeciwwirusowych zwanych inhibitorami transferu łańcucha integrazy (INSTI). Jego zadaniem jest blokowanie enzymu, który pozwala wirusowi HIV wbudować swój materiał genetyczny do komórek organizmu. Dzięki temu hamuje namnażanie wirusa, co pozwala na kontrolowanie zakażenia HIV-112.
W praktyce elwitegrawir stosuje się zawsze w połączeniu z innymi lekami przeciwwirusowymi – w gotowych tabletkach złożonych. W takich preparatach elwitegrawir współdziała z kobicystatem (który zwiększa jego skuteczność), emtrycytabiną i tenofowirem (w różnych postaciach). Takie połączenie pozwala na jednoczesne hamowanie różnych etapów cyklu życiowego wirusa HIV12.
Wskazania do stosowania elwitegrawiru
Wskazania u dorosłych
Elwitegrawir, w połączeniu z innymi substancjami czynnymi, jest przeznaczony do leczenia zakażenia HIV-1 u dorosłych w następujących sytuacjach:
- Leczenie osób dorosłych zakażonych HIV-1, u których nie stwierdzono mutacji wirusa powodujących oporność na leki zawarte w schemacie z elwitegrawirem34.
- Możliwość stosowania u pacjentów, którzy wcześniej nie byli leczeni lekami przeciwretrowirusowymi3.
- Leczenie dorosłych z już dobrze kontrolowanym zakażeniem HIV-1, którzy nie mają w wywiadzie niepowodzenia terapii lub oporności na składniki preparatu z elwitegrawirem, a zmiana terapii jest uzasadniona medycznie56.
Wskazania u dzieci i młodzieży
Elwitegrawir może być stosowany także u dzieci, jednak wskazania i ograniczenia są ściśle zależne od wieku oraz masy ciała:
- Leczenie zakażenia HIV-1 u młodzieży w wieku od 12 do <18 lat (masa ciała co najmniej 35 kg) – pod warunkiem braku mutacji wirusa powodujących oporność na składniki preparatu3.
- U dzieci i młodzieży od 2 lat i masie ciała od 14 kg (dla preparatów zawierających elwitegrawir z alafenamidem tenofowiru) – również tylko przy braku mutacji oporności na leki z tej grupy4.
- Nie zaleca się stosowania elwitegrawiru u dzieci poniżej 2 lat lub poniżej wymaganej masy ciała49.
Warto podkreślić, że w przypadku dzieci i młodzieży, decyzja o zastosowaniu preparatu z elwitegrawirem powinna uwzględniać konieczność dostosowania dawki oraz szczegółowe zalecenia dotyczące monitorowania stanu zdrowia, zwłaszcza nerek i kości1011.
Elwitegrawir w różnych połączeniach lekowych
Elwitegrawir występuje w dwóch głównych schematach leczenia, w zależności od postaci leku:
- Schemat z dizoproksylem tenofowiru – stosowany u dorosłych i młodzieży od 12 lat (przy masie ciała ≥35 kg), szczególnie u pacjentów dotychczas nieleczonych lub bez mutacji oporności3.
- Schemat z alafenamidem tenofowiru – pozwala na stosowanie u młodszych dzieci (od 2 lat i masy ciała ≥14 kg), z potencjalnie mniejszym wpływem na nerki i kości4.
W obu przypadkach konieczne jest potwierdzenie, że wirus HIV nie posiada mutacji oporności na składniki danego schematu, ponieważ obecność takich mutacji może spowodować nieskuteczność leczenia34.
Ograniczenia i szczególne grupy pacjentów
Nie wszystkie osoby zakażone HIV-1 mogą być leczone preparatami z elwitegrawirem. Wskazania są ograniczone w przypadku:
- Obecności mutacji wirusa powodujących oporność na inhibitory integrazy, emtrycytabinę lub tenofowir – wtedy elwitegrawir nie jest zalecany34.
- Pacjentów z ciężką niewydolnością nerek – stosowanie preparatów z dizoproksylem tenofowiru jest przeciwwskazane, natomiast preparaty z alafenamidem tenofowiru można stosować w określonych sytuacjach, np. u dorosłych przewlekle dializowanych, jeśli korzyści przewyższają ryzyko1213.
- Kobiet w ciąży – nie należy rozpoczynać terapii z elwitegrawirem w czasie ciąży, a u kobiet, które zajdą w ciążę w trakcie leczenia, zaleca się zmianę terapii1415.
Pacjenci z chorobami nerek
Stosowanie elwitegrawiru z dizoproksylem tenofowiru nie jest zalecane u osób z obniżoną czynnością nerek (klirens kreatyniny poniżej 70 ml/min), a leczenie należy przerwać przy dalszym spadku tej wartości1612. Schematy z alafenamidem tenofowiru są bardziej bezpieczne dla nerek i mogą być stosowane w niektórych przypadkach u osób z niewydolnością nerek, nawet u pacjentów dializowanych, o ile lekarz uzna to za korzystne dla pacjenta13.
Osoby starsze
Dane dotyczące stosowania elwitegrawiru u osób powyżej 65 roku życia są ograniczone. U tej grupy pacjentów należy zachować szczególną ostrożność ze względu na zwiększone ryzyko zaburzeń czynności nerek14.
- Elwitegrawir nie jest przeznaczony do leczenia zakażenia HIV-2 ani innych chorób wirusowych.
- Nie stosuje się go profilaktycznie, czyli nie zapobiega zakażeniu HIV.
- Preparaty z elwitegrawirem nie mogą być łączone z innymi produktami zawierającymi tenofowir, lamiwudynę lub adefowir, aby uniknąć ryzyka działań niepożądanych78.
- Nie należy stosować preparatów z elwitegrawirem u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby, ponieważ bezpieczeństwo w tej grupie nie zostało potwierdzone17.
Porównanie wskazań w różnych grupach pacjentów
| Wskazanie | Dorośli | Dzieci > 12 lat | Dzieci < 12 lat | Osoby starsze | Pacjenci z niewydolnością nerek |
|---|---|---|---|---|---|
| Leczenie HIV-1 bez mutacji oporności (schemat z dizoproksylem tenofowiru) | Tak | Tak (od 12 lat, ≥35 kg) | Nie | Tak, z ostrożnością | Nie |
| Leczenie HIV-1 bez mutacji oporności (schemat z alafenamidem tenofowiru) | Tak | Tak (od 12 lat, ≥35 kg) | Tak (od 2 lat, ≥14 kg) | Tak, z ostrożnością | Tak, z ograniczeniami (możliwe u dializowanych dorosłych) |
| Kobiety w ciąży | Nie | Nie | Nie | Nie | Nie |
Elwitegrawir – skuteczne leczenie HIV-1 w różnych grupach wiekowych
Elwitegrawir, stosowany zawsze w połączeniu z innymi lekami przeciwwirusowymi, to nowoczesny i skuteczny sposób leczenia zakażenia HIV-1 zarówno u dorosłych, jak i u dzieci, już od 2. roku życia (w odpowiednich preparatach i dawkach). Jego zastosowanie jest możliwe tylko wtedy, gdy wirus nie wykazuje mutacji oporności na składniki preparatu, a terapia jest dobierana indywidualnie do wieku, masy ciała i stanu zdrowia pacjenta. Ograniczenia dotyczące stosowania obejmują głównie niewydolność nerek, ciążę oraz wiek dziecka. Dzięki różnym postaciom leków z elwitegrawirem, możliwe jest skuteczne i wygodne leczenie pacjentów w różnym wieku i z różnymi potrzebami zdrowotnymi.


















